Angiografia: standardi i artë në diagnozën e sëmundjeve të zemrës

Angiografia: standardi i artë në diagnozën e sëmundjeve të zemrës…

Nëse cigaret janë shoqëruesi juaj më i afërt, nëse edhe me hipertensionin jeni mirë; dhe nëse keni edhe muskujt e famshëm turq, pra barkun, atëherë do të thotë se jeni kandidat për të qenë një nga ndalesat më të shpeshta të sëmundjeve të zemrës.

Hulumtuam për ju ato që kurioziteti i ngritur nga cigaret, hipertensioni dhe veçanërisht yndyra rreth barkut, si dhe sëmundjet e arterieve koronare që përparojnë për vite me radhë pa dhënë asnjë simptomë dhe angiografinë, standardin e artë në diagnostikimin e këtyre sëmundjeve…

Çfarë është sëmundja e arterieve koronare?

Është zhvillimi i gjendjes së ngurtësimit të enëve, që e quajmë aterosklerozë, në enët e zemrës. Vetia më e rëndësishme e membranës mbrojtëse të quajtur endotel, e cila mbulon sipërfaqen e brendshme të enëve të zemrës, është të sigurojë që gjaku të rrjedhë në mënyrë fluide brenda enëve, pa formuar mpiksje. Prania e faktorëve të rrezikut si duhani, hipertensioni, veçanërisht yndyra rreth barkut, diabeti, shkakton dëmtim në endotel. Ashtu si një plagë që formohet në çdo pjesë të trupit përpiqet të mbyllet me mekanizmat mbrojtës të organizmit, edhe dëmtimi në endotel përpiqet të riparohet nga trupi, por kjo shkakton formimin e indit të padëshiruar si në muret e zemrës, ashtu edhe më vonë në enë, duke zënë vend brenda tyre. Ngushtimet në enë me kalimin e kohës çojnë në bllokime. Të gjitha këto procese quhen sëmundje të arterieve koronare.

Cilat janë simptomat?

Mund të përparojë për vite me radhë pa dhënë asnjë simptomë, por lodhja e shpejtë që nuk ka qenë më parë, dhimbja e gjoksit, shpinës ose krahut që shfaqet me sforcim dhe e kufizon atë, dhe gulçimi i lidhur me sforcimin që shfaqet rishtazi janë simptoma të shpeshta. Përveç kësaj, shenja e parë e sëmundjes së arterieve koronare mund të jetë një atak i papritur në zemër ose, te pacientët më pak me fat, vdekja e papritur.

Çfarë është angiografia koronare?

Angiografia koronare është metoda e vizualizimit të enëve që ushqejnë zemrën. Kryhet në laboratorin e angiografisë. Duke futur në enët e zemrës material opak që shihet në radiografi (material kontrasti), vërehet anatomia e enëve të zemrës.

Pse bëhet?

Bëhet në raste kur mendohet se enët e zemrës janë të pamjaftueshme për të ushqyer muskulin e zemrës dhe ka prova për këtë. Është një metodë unike diagnostike që përdoret për të planifikuar diagnozën dhe trajtimin te pacientët me dhimbje gjoksi që shfaqet me sforcim dhe kur testi i sforcimit i aplikuar për këtë arsye është anormal, ose në dhimbje gjoksi që së fundmi është bërë gjithnjë e më e fortë ose nuk kalon as në pushim, si edhe në atak të papritur në zemër.

Cilat janë informacionet që merren me angiografinë?

Me angiografi, duke vizualizuar enët e zemrës; merren informacione për madhësinë e enëve, diametrin e tyre, nëse ka ngushtim, nëse ka ngushtim sa është ai, ku ndodhet ngushtimi, gjatësinë e ngushtimit, nëse ka kalcifikim në ngushtim, nëse ka mpiksje brenda enës dhe nëse ena është e drejtë apo e përdredhur. Angiografia koronare është plotësisht një metodë diagnostike. Sipas rezultatit të marrë planifikohet trajtimi (trajtim me ilaçe, balonë-stent-bypass).

Kur bëhet?

Angiografia mund të aplikohet pothuajse gjithmonë, ndërsa për angiografinë e planifikuar, që e quajmë elektive, kërkohet që pacienti të jetë esëll për 6 orë. Në raste urgjente, duke marrë masat e nevojshme, aplikohet sa më shpejt që të jetë e mundur.

A ka dëm rrezatimi i marrë gjatë angiografisë?

Gjatë angiografisë, ndërsa materiali opak kalon nëpër venë, bëhen xhirime me rreze X për 2-3 sekonda dhe merren mesatarisht 6-7 imazhe, dhe rrezatimi i marrë në këtë masë nuk ka dëm për shëndetin.

Për çfarë duhet të kihet kujdes në fazën e përgatitjes para angiografisë?

Në rastet e planifikuara kërkohet agjërim prej 6 orësh. Ka disa ilaçe që duhet të ndërpriten para angiografisë. Pacienti do të informohet për këtë nga mjeku i tij. Përveç kësaj, nëse nuk e përcakton mjeku i pacientit, nuk ka nevojë për ndonjë përgatitje të veçantë.

Nga cilat pjesë të trupit bëhet angiografia?

Më shpesh aplikohet nga arteria në zonën e ijeve, që e quajmë arteria femorale, dhe nga arteria e kyçit të dorës, që quhet arteria radiale. Më rrallë, nëse këto dy enë nuk janë të përshtatshme, mund të aplikohet edhe nga arteria në pjesën e brendshme të bërrylit, që e quajmë arteria brakiale.

A është një procedurë e dhimbshme?

Është një procedurë që kryhet nën anestezi lokale. Edhe pse ndryshon sipas pragut të dhimbjes së personit, zakonisht nuk ndjehet dhimbje më e madhe se shpimi me gjilpërë gjatë aplikimit të anestezisë lokale.

A ka dëm ilaçi i përdorur gjatë angiografisë?

Rrallë mund të shkaktojë alergji. Gjithashtu, te disa pacientë me rrezik (ata me insuficiencë të njohur renale ose me rrezik për insuficiencë renale, dhe diabetikët që përdorin disa ilaçe) mund të shkaktojë insuficiencë renale.

A është më e shëndetshme të bëhet nga ija apo nga krahu?

Pasi arrihen enët e zemrës, nuk ka asnjë ndryshim midis angiografisë së bërë nga të dy rrugët për sa i përket imazheve të marra dhe interpretimit të tyre. Vetëm se pranë arteries nga e cila aplikohet angiografia nga kyçi i dorës (arteria radiale) nuk ka venë ose nerv. Përveç kësaj, pasi kjo arterie është më sipërfaqësore, kontrolli i gjakderdhjes pas angiografisë në këtë enë realizohet më lehtë krahasuar me enën e ijes. Në angiografinë e aplikuar nga kyçi i dorës, komplikimet e lidhura me vendin e hyrjes (gjakderdhje, ënjtje) janë pothuajse zero. Nëse pacienti ka bllokime të njohura në enët e barkut dhe të këmbëve, sidomos te personat me mbipeshë në zonën e ijeve dhe barkut, aplikimi i angiografisë nga krahu është më i shëndetshëm për të ulur komplikimet. Për më tepër, arteria e kyçit të dorës është më e hollë se arteria e ijes dhe ka më shumë prirje të tkurret gjatë procedurës, që e quajmë spazëm. Kjo mund të pengojë arritjen e enëve të zemrës, sidomos te personat me trup të hollë. Për më tepër, te gratë e vogla në trup, të dobëta, me kyç të hollë të dorës dhe rrjedhimisht me enë të hollë të kyçit, aplikimi i angiografisë nga ena e ijes do të jetë më i lehtë dhe më i shëndetshëm si për pacientin ashtu edhe për mjekun që e kryen.