Organizata Botërore e Shëndetësisë e përkufizon obezitetin si “gjendja që shkakton probleme serioze shëndetësore si rezultat i akumulimit të tepërt ose anormal të yndyrës në trup në një masë që dëmton shëndetin”; normalisht, ndërsa indet dhjamore përbëjnë mesatarisht 15-20% të peshës trupore te burrat e rritur dhe 25-30% te gratë, kjo përqindje mbi 25% te burrat dhe mbi 30% te gratë quhet obezitet. Specialistët e Departamentit të Obezitetit dhe Kirurgjisë Metabolike të Hisar Intercontinental Hospital dhanë informacion për operacionet e obezitetit që kryhen kur, bashkë me problemet e peshës, sëmundje të ndryshme që zhvillohen në trup paraqesin rrezik serioz.
Obeziteti i sjell me vete sëmundje që mund të krijojnë rrezik për jetën
Obeziteti nuk është vetëm një problem që vjen nga të ngrënit shumë dhe as nuk shihet si një shtim i thjeshtë në peshë apo problem kozmetik. Ai ka aftësinë të nxisë sëmundje që mund të përbëjnë rrezik për jetën, si diabeti, sëmundjet kardiovaskulare, arterioskleroza, sëmundjet e tëmthit dhe sëmundjet e kyçeve. Më e rëndësishmja, obeziteti lidhet drejtpërdrejt me kancerin. Zakonet e të ushqyerit që shkaktojnë obezitet shoqërohen gjithashtu me zakone të pashëndetshme që çojnë në kancer. Kanceri i gjirit, kanceri i zorrëve dhe kanceri i stomakut shihen më shpesh te personat obezë.
Me matjen e indeksit të masës trupore përcaktohet tipi i obezitetit
Është më e rëndësishme jo sasia e yndyrës në trup, por mënyra si shpërndahet ajo në trup. Në obezitetin tip “mollë”, që shihet më shpesh te burrat, yndyra grumbullohet në pjesën e sipërme të trupit, pra në bel, në pjesën e sipërme të barkut dhe në kraharor; ndërsa në obezitetin tip “dardhë”, që shihet më shpesh te gratë, ajo grumbullohet në pjesën e poshtme të trupit, pra në ije, kofshë dhe këmbë. Përveç indeksit të masës trupore (IMT), bëhen edhe matje si perimetri i belit dhe raporti bel/ije, në mënyrë që të përcaktohet qartë tipi i obezitetit. Raporti bel/ije duhet të jetë më pak se 0,9 te burrat dhe 0,8 te gratë. Të kesh perimetrin e belit mbi 94 cm te burrat dhe mbi 80 cm te gratë rrit rrezikun për sëmundje kardiovaskulare.
Personave që hyjnë në klasën e obezitetit të rëndë u bëhet ndërhyrje kirurgjikale
Ajo përkufizohet dhe klasifikohet sipas indeksit të masës trupore (IMT). IMT përftohet duke pjesëtuar peshën e trupit tuaj (në kilogramë) me katrorin e gjatësisë suaj (në metra).
IMT 25-30: Mbipeshë
IMT 30-35: Obezitet i fazës 1
IMT 35-40: Obezitet i fazës 2
IMT >40: Obezitet i fazës 3; Obezitet morbid
IMT>50: Super Obez
IMT>60: Super Super OBEZ
Faza 3 dhe më lart quhen edhe obezitet vdekjeprurës, sepse janë klasat ku komplikacionet e lidhura me obezitetin shihen me shkallën më të lartë. Për këta pacientë është shumë e vështirë të humbin peshë në mënyrë të konsiderueshme me ilaçe dhe dietë, ndaj mund të bëhet i nevojshëm opsioni i trajtimit kirurgjikal.
Ndonjëherë, edhe pacientëve me IMT midis 35 dhe 40 mund t’u rekomandohen operacione obeziteti, nëse kanë sëmundje të tjera shoqëruese serioze dhe të pakontrolluara, si diabet, hipertension ose sëmundje të zemrës.
Me metodën laparoskopike të kirurgjisë, pacienti shërohet më shpejt
Për kirurgjinë e obezitetit, qëllimi kryesor i së cilës është zvogëlimi i vëllimit të stomakut, me kirurgjinë laparoskopike të bërë vetëm me prerje të vogla u ofrohet pacientëve një periudhë shërimi më komode në krahasim me kirurgjinë e hapur.
Metodat e përdorura në operacionet e obezitetit:
Botoksi i stomakut: Botoksi i stomakut është një nga trajtimet jo-kirurgjikale të obezitetit që aplikohet endoskopikisht, duke injektuar toksinë botulinike në zona të caktuara dhe në thellësi të caktuara të stomakut, me synimin për të ngadalësuar lëvizjet e stomakut. Qëllimi është të krijohet ndjesia e ngopjes dhe të ulet ndjenja e urisë.
Aplikimi i balonës intragastrike: (Balona e stomakut) Është një metodë që bëhet me endoskopi dhe nuk kërkon shtrim në spital apo anestezi të përgjithshme. Me një balonë të rregullueshme të vendosur në stomak, zvogëlohet vëllimi i stomakut dhe krijohet ndjesia e ngopjes te personi.
Gastrik Bant: (Klampa e stomakut) Me metodën e brezit gastrik prej silikoni të rregullueshëm, vendoset një brez silikoni në vendin ku lidhen ezofagu me stomakun dhe, me ndihmën e këtij brezi, zvogëlohet marrja e ushqimit. Meqenëse brezi i stomakut, i aplikuar me metodë laparoskopike, kryhet përmes prerjeve të vogla, pacienti mund t’i kthehet jetës së përditshme shumë shpejt dhe brenda 18-24 muajve mund të humbasë 60-80% të peshës së tepërt. Kërkon që pacienti të jetë në përputhje me mjekun dhe dietologun në periudhën pas operacionit.
Gastric Sleeve: (Stomak Tub) Synohet zvogëlimi i vëllimit të stomakut dhe që pacienti të ndiejë ngopje me shumë pak ushqim. Për këtë qëllim, një pjesë e caktuar e stomakut hiqet me ndërhyrje kirurgjikale dhe mbetet një stomak në formë tubi. Gjithashtu hiqet edhe pjesa e stomakut që sekreton hormonin e urisë, ndaj pacienti nuk ndjen uri. Pacienti mund t’i kthehet jetës së përditshme shumë shpejt. Pas operacionit, me marrjen e ushqimit në vëllime të vogla, pacientët mund të ndiejnë lehtë ngopje dhe pas një kohe kjo shndërrohet në humbje të oreksit. Brenda disa viteve pas operacionit mund të humbasin 80-90% të peshës së tepërt.
Gastrik By-pass: Një pjesë e madhe e stomakut anashkalohet dhe krijohet një stomak me vëllim të vogël, i cili qepet në zorrën e hollë. Në këtë mënyrë parandalohet që ushqimi të ndjekë rrugën normale dhe krijohet qëllimisht një çrregullim i përthithjes. Pas këtij lloji operacionesh, pacientit i jepen suplementet e nevojshme të vitaminave dhe mineraleve, dhe ai mund të kthehet në shtëpi brenda një jave.




