Goditja Cerebrale (ictus) dhe Spasticiteti: Trajtimi me Toksinë Botulinum
Çfarë është spasticiteti?
Spasticiteti është një simptom dhe shenjë neurologjike që shfaqet kur disa muskuj të caktuar bëhen tepër aktivë, duke shkaktuar ngurtësi muskulore, fortësi ose spazma. Aktiviteti i shtuar i muskujve, ulja e relaksimit të muskulit dhe kontraktimet e njëpasnjëshme manifestohen si të tilla. Nëse spasticiteti është zhvilluar, shkakton kufizim të rëndë të lëvizjes, dhimbje, pozicion të keq, kufizim të artikulacioneve dhe përkeqësim të cilësisë së jetës, që shfaqet me pamundësinë e kryerjes së shumë aktiviteteve, dobësimin e kujdesit personal dhe mosplotësimin e mjaftueshëm të higjienës.
Cilat janë gjendjet që shkaktojnë spastisitet?
Goditja cerebrale (ictus) dhe dëmtimet e tjera të trurit (trauma, dëmtim anoksik-hipoksik etj.)
Lëndimi i palcës kurrizore
Sklerozë e shumëfishtë (MS)
Paraliza cerebrale (dëmtimi i trurit për çfarëdo arsyeje para lindjes, gjatë lindjes ose pas lindjes)
Gjendje të tjera neurologjike që dëmtojnë zonat e trurit dhe palcës kurrizore të lidhura me lëvizjen.
Si është qasja ndaj trajtimit të spastisitetit?
Trajtimi i spastisitetit përfshin një qasje multidisiplinore. Përveç trajtimit me medikamente, ai përbëhet nga fizioterapia e aplikuar në bashkëpunim me të.
Trajtimi vlerësohet individualisht për pacientin dhe përcaktohen objektivat e trajtimit.
Duke marrë parasysh intensitetin, shpërndarjen, kohëzgjatjen dhe dëmtimet e indeve të shkaktuara nga sëmundjet përkatëse, rishikohen opsionet e trajtimit.
Pacientët duhet të trajtohen në qendra ku punojnë klinicistë me trajnim, durim dhe përvojë të mjaftueshme, dhe ku ka mjete dhe hapësira të mjaftueshme.
Gjatë planifikimit të trajtimit, vlerësimi i pacientit së bashku me familjen dhe kujdestarët e tij është shumë i rëndësishëm për të përcaktuar qëllime realiste dhe pritshmëri për rezultatet.
Përdorimi i Toksinës Botulinum Tip A në Trajtimin e Spastisitetit
Sot, aplikimi i Toksinës Botulinum në trajtimin e spastisitetit, në bashkëpunim me fizioterapinë, është një opsion trajtimi efektiv, i sigurt, me pak efekte anësore dhe me dobi në përdorimin afatgjatë për përmirësimin e kapacitetit funksional të pacientit.
Çfarë është Toksina Botulinum Tip A dhe si aplikohet?
Është emri tregtar i toksinës botulinum, e marrë në laborator nga bakteri Clostridium Botulinum. Kur injektohet në muskuj në sasi të vogla, është një agjent efektiv trajtimi për muskujt spastikë me aktivitet të tepërt muskular.
Për pikën e injektimit kryhet ekzaminimi i muskujve dhe i artikulacioneve, dhe me vlerësim anatomik bëhet injektimi në trupin e muskulit.
Injektohet direkt në muskulin spastik nga disa vende afër fundeve nervore. Medikamenti vepron në fundet nervore, duke penguar çlirimin e neurotransmetuesit acetilkolinë, dhe muskuli nuk kontraktohet më aq sa më parë.
Me përdorim në doza të përsëritura arrihet një efekt më i zgjatur dhe përmirësohet gjendja e sëmundjes. Vendimi për përsëritjen e injektimeve dhe shpeshtësia e tyre përcaktohen sipas përgjigjes së pacientit ndaj trajtimit dhe përmirësimeve të vërejtura.
Kur fillon efekti i Toksinës Botulinum?
Efekti fillon brenda 1-15 ditëve pas aplikimit dhe arrin nivelin maksimal brenda 1-1,5 muajsh. Zgjat mesatarisht 3-4 muaj. Me injektime të përsëritura shfaqet një efekt në rritje. Midis injektimeve rekomandohet një interval të paktën 3-mujor.
Cilat janë efektet anësore të Botulinum Toxin?
Si në të gjitha medikamentet, mund të shfaqen disa efekte anësore. Shumica e tyre ndodhin gjatë javës së parë pas aplikimit, zakonisht janë me intensitet të lehtë deri mesatar dhe janë kalimtare. Në vendin e injektimit mund të shfaqet ndjeshmëri ndaj dhimbjes, ekimoza (mavijosje). Gjithashtu, si efekte anësore të raportuara rrallë mund të shfaqen simptoma të ngjashme me gripin, dhimbje artikulacionesh, dhimbje koke, skuqje e lëkurës, nauzea, marramendje.
Çfarë mund të ofrojë trajtimi?
Është shumë e rëndësishme të jemi realistë për atë që është e mundur, duke marrë parasysh intensitetin e spastisitetit, dhe të përcaktohen objektiva të përshtatshme për këtë. Këto objektiva janë;
Ekuilibër, lëvizshmëri, ulje dhe pozicionim më të mirë,
Lodhje më e vogël,
Të jetë në gjendje të plotësojë nevojat e veta (ngrënie, veshje, pastrim etj.),
Parandalimi i problemeve të muskujve dhe artikulacioneve,
Më pak plagë shtrati,
Zvogëlimi i problemeve të shkaktuara nga kontraktimet,
Rritja e rehatisë me zvogëlimin e dhimbjes dhe përmirësimi i gjumit,
Korrigjimi i imazhit të trupit me ndryshime kozmetike,
Rritja e efektit të fizioterapive.
Përditësuar më 18.05.2015.
