Fjala "operacion" po humb gradualisht frikën e saj falë metodave të mbyllura që po fillojnë të përdoren në vitet e fundit. Sidomos në operacionet e qeses së safrës, apendicitit dhe hernies, që zvogëlojnë kohën e kthimit në jetën e përditshme dhe kryhen me plagë minimale, rezultatet e këtyre operacioneve janë më të mira se ato të operacioneve të hapura; rreziku është më i ulët se ai i operacioneve të hapura…
Si formohen gurët e safrës?
Safra prodhohet nga mëlçia, ruhet në qesen e safrës, ku përqendrohet, dhe derdhet përmes kanalit të përbashkët në duodenum (zorrën e dymbëdhjetë gishtash). Për tretjen e ushqimeve yndyrore, këtu përzihet me ushqimet. Si rezultat i çekuilibrave në strukturën kimike të safrës në qesen e safrës, formohen gurët e safrës. Ekzistojnë edhe disa faktorë rreziku si: të qenit grua, mbi 40 vjeç, mbipeshë, prania e këtyre sëmundjeve në familje, nivele të larta kolesteroli, pranimi i sëmundjeve të gjakut si sferocitoza herediter. Ushqimet nuk kanë kontribut të drejtpërdrejtë në formimin e gurëve. 80%-i i gurëve të safrës janë gurë kolesteroli. Megjithatë, prapëseprapë duhet shmangur dieta me shumë yndyrë. Sidomos pas ushqimeve yndyrore, me vezë dhe të skuqura, mund të shkaktojnë ankesa si: dispepsi, fryrje, nauze, dhimbje në pjesën e sipërme djathtas të barkut dhe në shpinë, veçanërisht të përhapur midis shpatullave.
A është e mundur trajtimi me ilaç? Apo operacioni është i vetmi rrugë?
Te gurët e safrës që shkaktojnë ankesa, trajtimi është kirurgjik. Nëse nuk operohen, gurët mund të dalin nga qesja e safrës dhe të bllokojnë kanalin kryesor të safrës, duke shkaktuar kështu verdhëz. Ndonjëherë mund të shkaktojnë inflamacione të pankreasit, të quajtura pankreatit akut. Gurët më të mëdhenj bllokojnë daljen e qeses së safrës, duke shkaktuar zmadhimin dhe inflamacionin e qeses së safrës, gjë që mund të kërkojë operacion urgjent. Gurët e safrës janë sëmundje e qeses së safrës. Nëse merren vetëm gurët, pas një kohe të njëjtët gurë formohen përsëri. Gjithashtu, mund ta vazhdojmë jetën normalisht edhe pa qesen e safrës. Për këtë arsye, nuk ekziston trajtim që përfshin vetëm heqjen e gurëve të qeses së safrës. Qesja e safrës dhe gurët hiqen bashkë. Sot, metoda më e përshtatshme operatore për gurët e qeses së safrës është metoda laparoskopike. Në operacionet laparoskopike të qeses së safrës, zakonisht bëheshin 3-4 vrima me diametër 0,5-1 cm në murin e barkut. Por për herë të parë në botë, në vitin 2007, u zbatua metoda e quajtur SILS ("single incision laparoscopic surgery", "kirurgji laparoskopike me një incizion"), ku operacioni kryhet me një incizion të vetëm rreth 1,5-2 cm nga kërthiza. Përmes kësaj vrime të vetme futen në bark instrumente të veçanta me skaje të lakuara. Gjithashtu, për të lehtësuar aplikimin, qesja e safrës mund të varet në murin e barkut me një sutur. Kështu, te qeset e safrës me anatomi normale dhe patologji jo komplekse, kjo teknikë mund të zbatohet lehtësisht. Gjithashtu, në periudhën e fundit, për disa sëmundje janë futur në përdorim edhe operacionet laparoskopike robotike.
Kjo metodë a është e besueshme?
Me zhvillimin e teknologjisë dhe përvojën në rritje të kirurgëve, operacionet laparoskopike janë në rrugën për t'u bërë standardi i artë në shumë operacione. Përveç besueshmërisë dhe zbatueshmërisë së teknikës, ato kanë avantazhe si dhimbje më e vogël pas operacionit dhe kthim më i shpejtë në jetën e përditshme. Kirurgjia laparoskopike me një incizion të vetëm është metodë e re. Megjithatë, shumë operacione, si kolesistektomia, adrenalektomia, riparimi laparoskopik total ekstraperitoneal i hernies inguinale, hemikolektomia e djathtë, hemikolektomia e majtë, operacionet e rektumit, sleeve gastrektomia, gastrojejunostomia, operacionet e tjera të sistemit tretës dhe nefrektomia, janë kryer me një incizion të vetëm dhe janë raportuar në literaturën botërore
Cilat janë dallimet midis operacioneve të hapura dhe atyre të mbyllura?
Operacionet brenda barkut në të dy metodat në fakt nuk janë të ndryshme. Qesja e safrës ndahet nga lidhjet e saj dhe hiqet. Dallimi qëndron te veprimi në murin e barkut. Në operacionet e hapura bëhet një incizion relativisht i madh në murin e barkut. Pas operacionit duhet të qëndrohet më gjatë në spital. Periudha e shërimit është më e gjatë. Kthimi në jetën e përditshme ndodh më vonë dhe mbetet një shenjë e madhe incizioni. Në metodat laparoskopike, në murin e barkut bëhen vrima me gjatësi 0.5-1 cm
përmes 3-4 vrimave kryhet operacioni. Në metodën SILS, operacioni kryhet me një incizion të vetëm rreth 1,5-2 cm, i bërë brenda kërthizës. Prandaj, metoda laparoskopike është superiore ndaj operacioneve të hapura nga pikëpamja estetike. Qëndrohet më pak në spital. Kthimi i shpejtë në jetën e përditshme është i mundur. Dhimbja pas operacionit është më e vogël.
Përditësuar më 18.12.2014.
