Terapia me lojë

Terapia me lojë

Që nga kohët e lashta, loja ka qenë puna më e rëndësishme e fëmijëve. Përmes lojës fëmijët mësojnë empatinë, ndarjen, shprehjen e ndjenjave dhe vendosjen e kufijve. Të rriturit nuk e kanë të vështirë të shprehin ndjenjat, por te fëmijët nuk ndodh e njëjta gjë. Fëmijët nuk mund ta shprehin zemërimin, stresin, zinë, lumturinë dhe dashurinë; këto ndjenja i pasqyrojnë përmes lojës. Prandaj terapia me lojë është një metodë ndërhyrjeje analitike që shfrytëzon fuqinë shëruese të lojës për t’iu qasur fëmijëve dhe për t’u zgjidhur problemet.

Cili është qëllimi i terapisë me lojë?

Synon t’i zgjidhë problemet që përjeton fëmija me metodën e terapisë me lojë. Gjatë këtij procesi terapisti eksploron botën e brendshme të fëmijës përmes terapisë me lojë dhe e ndihmon të nxjerrë në pah problemet dhe t’i përballojë. Kështu fëmija ecën drejt shërimit të problemeve përmes terapisë me lojë.

Kur nevojitet?

Në cilat raste mund të merrni mbështetje me terapi me lojë ?

Fëmija juaj mund të përjetojë problemet sociale, emocionale, psikologjike dhe njohëse të renditura më poshtë. Nëse nuk arrini t’i kapërceni edhe pse si familje mbani qasjet e duhura, mund të merrni mbështetje me terapi me lojë për fëmijët 2–12 vjeç.

• Nëse fëmija juaj ka probleme me vetëperceptimin

• Nëse fëmija juaj ka probleme sjelljeje

• Nëse fëmija juaj ka probleme në marrëdhënie

• Nëse fëmija juaj ka probleme të të folurit

• Nëse fëmija juaj ka probleme me gjumin

• Nëse fëmija juaj ka probleme me të ngrënët

Nëse fëmija juaj ka probleme me vetëperceptimin

• Te fëmijët që mërziten lehtë kur përballen me një situatë negative në familje dhe mes shokëve dhe që kërkojnë vazhdimisht vëmendje emocionale duke i thënë familjes “Jam mërzitur”, vërehen sjellje “tepër të ndjeshme” dhe nevojitet terapi me lojë.

• Te fëmijët që druhen kur hyjnë në grupe shokësh, që qëndrojnë në sfond duke vëzhguar në mjedise të reja, që turpërohen kur flasin me të moshuarit e familjes ose me të rriturit në shoqëri, që e bëjnë në vete në shkollë sepse u vjen turp t’i kërkojnë leje mësuesit dhe që kanë pak shokë sepse e kanë të vështirë të bëjnë miq, vërehet “mungesë vetëbesimi” dhe nevojitet terapi me lojë.

• Te fëmijët që nuk duan të veshin rrobat sepse nuk u pëlqejnë dhe te ata që i gjejnë vazhdimisht mangësi vetes, vërehet “mospëlqim i vetes” dhe nevojitet terapi me lojë.

2. Nëse fëmija juaj ka probleme sjelljeje

• Te fëmijët që kanë vazhdimisht nevojë për nënën, që nuk i ndahen as kur ajo gatuan, që luajnë gjithmonë pranë saj në shtëpi, që nuk i ndahen në shoqëri dhe kanë probleme lidhjeje me nënën, vërehet “ngjitje pas nënës” dhe nevojitet terapi me lojë.

• Te fëmijët që janë vazhdimisht në lëvizje, nuk rrinë dot në vend dhe shfaqin sjellje impulsive, që paralajmërohen shpesh nga familja (ndalo, mos kërce, mos e bëj) dhe për të cilët ankohen se janë gjithmonë të lëvizshëm në shkollë dhe në shtëpi, vërehet “hiperaktivitet” dhe nevojitet terapi me lojë.

• Te fëmijët që që nga foshnjëria nuk e lëshojnë dot batanijen, nuk flenë dot pa arushin ose lodrën dhe nuk ndahen dot nga sendet që mendojnë se i mbrojnë, vërehet “varësi nga një send” dhe nevojitet terapi me lojë.

• Te fëmijët që lëndojnë të tjerët edhe pa dashje ndërsa luajnë, që janë vazhdimisht nervozë në shtëpi ose thyejnë papritur sende, që dëmtojnë me apo pa dashje sendet e shtëpisë dhe që dëmtojnë veten, vërehet “paaftësi për të kontrolluar sjelljen” dhe nevojitet terapi me lojë.

• Te fëmijët që kafshojnë mëngët e rrobave në çaste stresi ose mërzie, që e kafshojnë jakën derisa e shqyejnë dhe që brejnë kolltukët e karriget, vërehet “brejtja dhe ngrënia e sendeve” dhe nevojitet terapi me lojë.

• Te fëmijët që thithin gishtin në gjumë, kur shohin filma ose kur qajnë, dhe gishti i të cilëve fillon të ndryshojë formë nga thithja e vazhdueshme, vërehet “thithja e gishtit” dhe nevojitet terapi me lojë.

• Te fëmijët që nuk respektojnë asnjë rregull dhe sfidojnë kufijtë, që duhet të ndëshkohen vazhdimisht sepse nuk dëgjojnë familjen dhe që e kanë të vështirë të respektojnë rregullat në shtëpi, në vizita dhe në shkollë, vërehet “mungesë kufijsh dhe rregullash” dhe nevojitet terapi me lojë.

• Te fëmijët që godasin prindërit ose vëllezërit e motrat, që bërtasin dhe sulmojnë menjëherë në çaste stresi, që reagojnë me zemërim ndaj shokëve dhe i ngacmojnë, vërehet “agresivitet” dhe nevojitet terapi me lojë.

• Te fëmijët që nuk kryejnë detyrat dhe përgjegjësitë e përshtatshme për moshën, nuk i mbledhin lodrat dhe nuk i përmbushin përgjegjësitë në familje, vërehet “papërgjegjshmëri” dhe nevojitet terapi me lojë.

• Te fëmijët që nuk duan kurrë të ndahen nga televizori, tableti ose telefoni, duan gjithmonë të luajnë lojëra elektronike, nuk e lëshojnë tabletin dhe zemërohen me familjen kur u kërkohet, vërehet “varësi nga teknologjia” dhe nevojitet terapi me lojë.

• Te fëmijët që papritur kafshojnë thonjtë në çaste stresi, kur shpallen rezultatet e provimeve ose kur shohin filma, ose kur janë të emocionuar a të frikësuar, vërehet “kafshimi i thonjve” dhe nevojitet terapi me lojë.

• Te fëmijët 3 vjeç e lart që ende e bëjnë në vete, zgjohen gjithmonë të lagur në mëngjes, e bëjnë shpesh në vete edhe pse i kontrolloni dhe zakonisht e bëjnë në vete në mjedise shoqërore (shkollë, oborr, park), vërehen “probleme me tualetin” dhe nevojitet terapi me lojë.

• Te fëmijët që zakonisht u ndalet fryma kur qajnë, që qajnë në çdo situatë që e shohin si problem dhe u zihet vazhdimisht fryma, vërehen “kriza të të qarit” dhe nevojitet terapi me lojë.

• Te fëmijët që zakonisht grinden me vëllanë ose motrën, zemërohen në çdo bashkëveprim dhe përdorin fjalë të pahijshme, që thonë se nuk e duan vëllanë apo motrën dhe nuk e duan pranë, dhe që u thonë vazhdimisht prindërve me xhelozi “kë prej nesh e do më shumë?”, vërehet “xhelozi mes vëllezërve e motrave” dhe nevojitet terapi me lojë.

• Te fëmijët që nuk flenë dot vetëm për shkak të frikës, që i thërrasin vazhdimisht prindërit pranë kur shtrihen dhe që e kanë të vështirë të shkojnë në tualet ose diku tjetër në errësirë, vërehen “frikëra”  dhe nevojitet terapi me lojë.

3. Nëse fëmija juaj ka probleme në marrëdhënie

• Te fëmijët që nuk respektojnë rregullat e shtëpisë dhe nuk dëgjojnë prindërit, që nuk e dëgjojnë fare familjen dhe e shtyjnë vazhdimisht drejt ndëshkimit, që godasin ose u bërtasin prindërve dhe që bërtasin e qajnë për vendimet e prindërve, vërehet “reagim ndaj prindërve” dhe nevojitet terapi me lojë.

4. Nëse fëmija juaj ka probleme të të folurit

• Te fëmijët që belbëzojnë kur flasin, përsërisin vazhdimisht fjalë, nuk i shqiptojnë fjalët sipas moshës ose flasin si foshnja, vërehen “probleme të të folurit” dhe nevojitet terapi me lojë.

5. Nëse fëmija juaj ka probleme me gjumin

Te fëmijët që e kanë të vështirë të bien në gjumë, kërcëllijnë vazhdimisht dhëmbët nga stresi ose problemet e gjumit, zgjohen shpesh natën nga makthet dhe nuk flenë shëndetshëm, vërehen “probleme me gjumin” dhe nevojitet terapi me lojë.

6. Nëse fëmija juaj ka probleme me të ngrënët

Te fëmijët që e mbajnë ushqimin në gojë me orë të tëra, nuk hanë fare ose janë tepër zgjedhës, thonë vazhdimisht se kanë uri dhe hanë tepër, kanë të përziera gjatë ngrënies, e vjellin veten sepse e kanë të vështirë të hanë ose hanë me detyrim nën presionin e familjes, vërehen “probleme me të ngrënët” dhe nevojitet terapi me lojë.

A nuk mund të luajnë fëmijët në shtëpi?

Pse terapia me lojë?

Mund t’ju shkojë në mendje: “Fëmija im luan çdo ditë në shtëpi, i kemi blerë shumë lodra — a nuk mund ta zgjidh problemin me to? A duhet patjetër të shkojmë në terapi me lojë?” Shtëpitë tuaja zakonisht janë plot me lodra që i argëtojnë dhe u pëlqejnë fëmijëve. Mund të ketë edhe lodra edukative sipas fushave të zhvillimit që duam të mbështesim.

Lodrat e zgjedhura në terapinë me lojë kanë kuptim terapeutik. Dhoma e terapisë me lojë është ndërtuar me lodra të veçanta përmes të cilave fëmija mund të pasqyrojë ndjenjat dhe është ndryshe nga dhoma e fëmijëve. Në këtë dhomë terapisti i formëson seancat sipas problemit që pasqyron fëmija dhe fillon ta eksplorojë fëmijën, t’i nxjerrë në pah dhe t’i zgjidhë problemet. Prandaj terapia me lojë duhet të zhvillohet nën drejtimin e një specialisti të trajnuar në këtë fushë.