Terapia me jod radioaktiv

Çfarë është terapia me jod radioaktiv (terapia atomike)?

Ekuilibri i brendshëm i trupit sigurohet nga sistemi endokrin, i përbërë nga gjëndra që sekretojnë hormone. Një nga gjëndrat kryesore të sistemit endokrin është gjëndra tiroide. Ajo ndodhet në pjesën e përparme të qafës dhe ka formë të ngjashme me një flutur. Tiroidja sekreton hormone si tiroksina, triiodotironina dhe kalcitonina. Me këto hormone ajo mund të kontrollojë shumë funksione të trupit. Ndër detyrat e saj kryesore janë kontrolli i shpejtësisë së metabolizmit, që përfshin procesin e shndërrimit të ushqimit në energji, dhe rregullimi i sasisë së kalciumit në gjak.

Funksionimi i tepërt ose i pamjaftueshëm i gjëndrës tiroide sjell një sërë problemesh. Kur gjëndra punon tepër për arsye të ndryshme, ajo prodhon më shumë hormone tiroide se sa i nevojiten trupit. Kjo gjendje quhet hipertiroidizëm. Hipertiroidizmi mund të përshpejtojë edhe metabolizmin. Përkundrazi, kur hormonet tiroide nuk sekretohen në sasi të mjaftueshme, shfaqet hipotiroidizmi. Me hipotiroidizmin metabolizmi mund të ngadalësohet. Struma (gusha) quhet gjendja kur gjëndra tiroide zmadhohet shumë më tepër se normalisht dhe zakonisht shfaqet në mungesë jodi. Së fundi, ndër sëmundjet e tiroides mund të përmendet kanceri i tiroides. Qelizat që ndahen në mënyrë të pakontrolluar në indet e tiroides shkaktojnë kancerin e tiroides.

Terapia me jod radioaktiv, e njohur edhe si terapi atomike, është një metodë trajtimi që përdoret në sëmundjet e tiroides. Duke u nisur nga fakti që gjëndra tiroide ka nevojë për jod për të funksionuar, gjatë trajtimit pacientit i jepet një sasi e vogël jodi radioaktiv (I-131). Derisa të eliminohet nga trupi, jodi radioaktiv lëshon rreze gama dhe beta. Falë rrezeve gama, vendndodhja e tij mund të përcaktohet lehtësisht nga pajisjet matëse. Rrezet beta, nga ana tjetër, ndihmojnë në vrasjen ose shkatërrimin e qelizave. Pra, rrezet gama kanë efekt diagnostikues, ndërsa rrezet beta efekt shërues. Rrezatimi i aplikuar synon vetëm gjëndrën tiroide. Kështu, indet e shëndetshme në pjesën tjetër të trupit nuk ndikohen shumë nga rrezatimi.

Terapia me jod radioaktiv (RAI) ka disa fusha përdorimi. Për shembull, mund të përdoret për shkatërrimin e indit tiroid kanceroz që nuk mund të hiqet me operacion ose të qelizave kanceroze që kanë dhënë metastaza. Ky trajtim mund të përdoret për të shkatërruar indin tiroid që nuk mund të hiqet kirurgjikalisht ose për të trajtuar disa lloje të kancerit të tiroides që janë përhapur në nyjet limfatike dhe në pjesë të tjera të trupit. Terapia me jod radioaktiv përdoret në trajtimin e kancerit papilar ose folikular të tiroides që është përhapur në qafë ose në zona të tjera të trupit dhe në raste të tilla tashmë është praktikë standarde. Terapia RAI nuk është alternativë e trajtimit kirurgjik. Nëse kanceri nuk është përhapur dhe mund të hiqet me operacion, përpjekja për ta trajtuar me RAI mund të ulë efektivitetin e trajtimit. Terapia me jod radioaktiv nuk mund të përdoret për trajtimin e karcinomave anaplastike dhe medulare të tiroides, sepse këto lloje kanceri nuk kapin jodin.

Në trajtimin e cilave sëmundje përdoret terapia me jod radioaktiv (terapia atomike)?

Terapia me jod radioaktiv, e njohur edhe si terapi atomike, ka disa fusha përdorimi. Terapia RAI mund të preferohet në rastet e mëposhtme:

• Hipertiroidizmi

• Shkatërrimi i indeve të mbetura nga një tumor i hequr kryesisht me operacion

• Shkatërrimi i qelizave kanceroze të përhapura në pjesë të tjera të trupit

• Struma (gusha)

• Shkatërrimi i indit tiroid që nuk është hequr me operacion

Gjëndra tiroide ka nevojë për jod për të prodhuar sekrecionet e saj. Në terapinë me jod radioaktiv (RAI), trupit i jepet jod radioaktiv, i cili dëmton ose shkatërron qelizat e tiroides. RAI mund të merret nga goja në formë kapsule dhe nuk kërkon shtrim në spital, përveç rasteve kur doza është e lartë. Pasi të merrni dozën e trajtimit, mund të ktheheni në shtëpi. Pas trajtimit duhet të pini shumë ujë për të eliminuar jodin radioaktiv nga trupi. Gjithashtu mund të nevojitet një dietë pa jod për të paktën shtatë ditë. Në këtë rast mjeku dhe dietologu juaj do t'ju informojnë për këtë.

Në trajtimin e hipertiroidizmit mund të mjaftojnë disa doza. Ndërsa në trajtimin e kancerit të tiroides mund të nevojitet një dozë më e lartë jodi radioaktiv. Në kancerin e tiroides, vetëm RAI mund të mos jetë e mjaftueshme. Megjithatë, mund të preferohet për të shkatërruar masën e mbetur pasi pjesa më e madhe e indit kanceroz të jetë hequr me operacion. Për të ndjekur indin kanceroz të mbetur ose qelizat që kanë dhënë metastaza në inde të tjera, mund të jepet një dozë „gjurmuese” jodi radioaktiv. Qëllimi i kësaj doze është të përcaktojë nevojën për RAI ose të identifikojë në cilat zona të tjera është përqendruar kanceri.

Ndërsa në disa raste terapia RAI është opsioni më i mirë, në raste të tjera mund të jetë e nevojshme të zgjidhen opsione të tjera trajtimi. Për shembull, nëse keni një tumor që mund të hiqet plotësisht me operacion, RAI mund të mos jetë vendimi i duhur për ju. Prandaj është e dobishme të flisni në detaje me mjekun për opsionet e trajtimit dhe se cili është më i përshtatshmi për ju.

Cilat janë opsionet e terapisë me jod radioaktiv (terapia atomike)?

Jodi radioaktiv që jepet në terapinë atomike ekziston në disa forma: tableta, lëng ose formë që injektohet në venë. Gjithashtu, para procedurës mund t'ju jepet një ilaç kundër të përzierave për të shmangur mundësinë e të vjellave. Se cila formë është më e përshtatshme dhe më e rehatshme për ju, mund ta vendosni së bashku me mjekun.

Rreziqet dhe efektet anësore të terapisë me jod radioaktiv (terapia atomike)

Falë teknologjisë së sotme të përparuar, për shumicën e sëmundjeve ka më shumë se një opsion trajtimi. Njëri prej tyre mund të jetë më i mirë se tjetri, dhe cili është më i miri mund të ndryshojë nga personi në person. Është normale që çdo metodë të ketë disa rreziqe dhe efekte anësore. Para se të zgjidhni ndonjë metodë trajtimi, është e dobishme të informoheni në detaje për të gjitha opsionet dhe të pyesni hollësisht për rreziqet dhe efektet e tyre anësore. Disa efekte anësore të terapisë RAI janë:

• Ndjeshmëri ose ënjtje në qafë

• Të përziera

• Ënjtje ose ndjeshmëri e gjëndrave të pështymës

• Tharje e gojës

• Ndryshime në shije

• Tharje e syve për shkak të uljes së prodhimit të lotëve

• Ulje e numrit të spermatozoideve te burrat

• Cikle menstruale të çrregullta te gratë

Ndikimi i terapisë me jod radioaktiv para ose pas shtatzënisë është gjithashtu ndër pyetjet e shpeshta. Pas terapisë RAI, shtatzënia nuk rekomandohet për të paktën 6 muaj, zakonisht për 1 vit. Te fëmijët e pacientëve që janë trajtuar në të kaluarën nuk janë vërejtur efekte anësore. Gjithashtu, meqë jodi radioaktiv mund të kalojë në qumështin e gjirit, ky trajtim nuk preferohet për gratë që ushqejnë me gji. Edhe pse rrallë, ndër komplikimet afatgjata të terapisë RAI është rritja e rrezikut për leucemi, kancer të stomakut ose kancer të gjëndrave të pështymës. Për pyetje të tjera, është e dobishme të lini një takim në repartin përkatës të një spitali që i besoni dhe të flisni me mjekun tuaj.

Dhomat e terapisë me jod radioaktiv (terapia atomike) në spitalin tonë (2 dhoma të izoluara)

Që terapia RAI të shfaqë plotësisht efektin e saj, në gjak duhet të ketë një nivel të lartë të hormonit stimulues të tiroides (TSH). Sasia e lartë e TSH bën të mundur kapjen e jodit radioaktiv nga indet e tiroides. Për këtë arsye, te personat të cilëve u është hequr tiroidja, synohet fillimisht rritja e nivelit të TSH. Një mënyrë për këtë mund të jetë injeksioni me tirotropinë. Mënyra tjetër mund të jetë ndërprerja ose ulja e dozës së tabletave që keni filluar t'i merrni pas heqjes së tiroides. Të dyja metodat do të shkaktojnë rritjen e nivelit të TSH në trup. Përveç kësaj, sipas udhëzimeve të mjekut, mund t'ju duhet të ndiqni një dietë pa jod për disa ditë (3).

Terapia RAI zakonisht kryhet në një poliklinikë ose në një repart të veçantë të spitalit që quhet mjekësi nukleare. Pasi të merrni jodin radioaktiv, trupi juaj vazhdon të lëshojë rrezatim për njëfarë kohe. Për të parandaluar ekspozimin e të afërmve ndaj rrezatimit, në varësi të dozës së marrë, mund të jetë e nevojshme të qëndroni disa ditë në dhoma të veçanta të izoluara në spital. Nëse ju lejohet të shkoni në shtëpi pas procedurës, do të informoheni se si t'i mbroni ata përreth jush nga ekspozimi ndaj rrezatimit. Pas trajtimit, për shëndetin e të dashurve tuaj, është më mirë të shmangni kontaktin e afërt me njerëzit, veçanërisht me gratë shtatzëna dhe fëmijët e vegjël. Jodi i pathithur eliminohet nga trupi brenda pak ditësh, kryesisht përmes urinës, si dhe përmes pështymës, djersës, lotëve ose jashtëqitjes.

Hisar Hospital Intercontinental ka 2 dhoma të izoluara për terapinë me jod radioaktiv në njësinë e mjekësisë nukleare. Për informacion më të detajuar rreth procesit të trajtimit, të cilin e drejtojnë mjekë specialistë dhe ekipi i tyre, mund të kontaktoni spitalin.

Si përgatitet ilaçi në terapinë me jod radioaktiv (terapia atomike)?

Shumica e dinë se, që trajtimi të jetë efektiv, duhet marrë ilaçi i duhur në dozën e duhur. Megjithatë, përgatitja e saktë e ilaçeve shpesh anashkalohet. Në fakt, procesi i përgatitjes së ilaçit ndikon po aq në efektivitetin e tij. Koncepti i përgatitjes robotike të ilaçeve, i lindur me zhvillimin e teknologjisë, ndihmon në parandalimin e gabimeve njerëzore. Sot, falë ilaçeve të përgatitura plotësisht automatikisht brenda një pajisjeje, mund të arrihet niveli maksimal i higjienës. Me përgatitjen robotike, procesi mund të ndiqet që nga momenti kur mjeku përshkruan ilaçin deri kur ai arrin te pacienti. Kjo mundëson edhe gjurmimin retrospektiv të ilaçeve. Me metodën e përgatitjes robotike, siguria e pacientit është në nivelin maksimal.

Pasi të krijoni një ide se çfarë është terapia me jod radioaktiv dhe si zbatohet, një çështje tjetër që mund t'ju interesojë është kostoja e terapisë me jod radioaktiv. Kostot e terapisë RAI mund të ndryshojnë në varësi të institucionit shëndetësor që zgjidhni dhe pritshmërive tuaja. Për informacion më të detajuar nëse trajtimi mbulohet nga Institucioni i Sigurimeve Shoqërore të Turqisë (SGK) dhe për procesin, është e dobishme të kontaktoni institucionin tuaj shëndetësor.

Pyetje të shpeshta rreth terapisë me jod radioaktiv

Terapia me jod radioaktiv është një nga metodat efektive që përdoren në trajtimin e sëmundjeve të gjëndrës tiroide. Më poshtë trajtohen disa nga pyetjet më të shpeshta rreth terapisë me jod radioaktiv.

A ka efekte anësore terapia me jod radioaktiv?

Pas terapisë me jod radioaktiv mund të shfaqen disa efekte anësore. Ato mund të variojnë nga të lehta në të rënda, në varësi të dozës së dhënë dhe gjendjes së përgjithshme shëndetësore të pacientit. Efektet anësore mund të shfaqen pak kohë pas seancës ose në periudhë afatgjatë. Në varësi të gjendjes së sëmundjes, ndër efektet anësore të hershme janë të përzierat, të vjellat, kruajtja, urtikaria, teprica e përkohshme e hormonit tiroid, ndryshimet e shijes në gojë, problemet me nuhatjen, dhimbja e kokës dhe e qafës dhe edema e trurit. Të gjitha këto efekte janë të përkohshme dhe kthehen në normalitet brenda një kohe të shkurtër. Komplikimet e vonshme mund të ndahen në efekte të mundshme dhe të rralla. Ndër efektet e mundshme mund të vërehet humbja e funksionit të gjëndrave të pështymës dhe të lotëve. Efektet e rralla zakonisht zhvillohen në varësi të shkallës së përparimit të sëmundjes dhe të aplikimit të përsëritur të terapisë me jod radioaktiv në doza shumë të larta. Ndër efektet e rralla mund të ketë probleme shëndetësore si efekte në riprodhim, fibrozë pulmonare, shtypje e palcës së kockave dhe kancere dytësore. Këto janë komplikime shumë të rralla, por serioze. Prandaj doza e jodit radioaktiv që përdoret në terapinë atomike duhet të përcaktohet nga një mjek specialist i mjekësisë nukleare sipas llojit të problemit shëndetësor dhe gjendjes së përgjithshme të pacientit.

A nevojitet përgatitje para terapisë me jod radioaktiv?

Që terapia me jod radioaktiv të jetë e suksesshme, duhet të ketë një nivel të lartë të hormonit stimulues të tiroides (TSH ose tirotropinë). Arsyeja kryesore është se jodi radioaktiv përdoret nga indi i tiroides. Kur prodhimi i hormonit nuk është i mjaftueshëm, trajtimi mund të dështojë.

Një nga metodat që zbatohen para terapisë atomike është ndërprerja e tabletave të hormonit tiroid për disa javë. Kjo metodë çon në nivele shumë të ulëta të hormoneve tiroide (hipotiroidizëm) dhe mund ta nxisë gjëndrën e hipofizës të sekretojë më shumë TSH. Kjo gjendje hipotiroidizmi, e krijuar nën kontrollin e specialistit, është e përkohshme. Megjithatë, te pacientët mund të shfaqen simptoma si lodhje, depresion, shtim në peshë, kapsllëk, dhimbje muskujsh, harresë dhe mungesë përqendrimi. Përveç kësaj, specialistët mund të rekomandojnë një dietë me pak jod për 1 ose 2 javë para trajtimit. Në këtë periudhë pacientët mund të duhet të shmangin kripën e jodizuar dhe produktet e detit, si dhe ushqimet që përmbajnë produkte qumështi, vezë dhe produkte soje.

Në cilin repart kryhet terapia me jod radioaktiv?

Terapia me jod radioaktiv kryhet vetëm nga specialistë të mjekësisë nukleare, në një repart të licencuar nga Autoriteti Rregullator Bërthamor i Turqisë.

Çfarë hahet gjatë terapisë me jod radioaktiv?

Gjatë terapisë me jod radioaktiv mund të jetë e nevojshme të ndiqet një dietë me pak jod. Në këtë drejtim mund të jetë e dobishme të shmangen ushqime si kripa e jodizuar, produktet e detit, qumështi dhe nënproduktet e tij.

Ku zbatohet terapia me jod radioaktiv?

Terapia me jod radioaktiv zbatohet nga mjekë specialistë vetëm në një repart të mjekësisë nukleare të licencuar nga Autoriteti Rregullator Bërthamor i Turqisë. Pacientët mund të vendosen në dhoma me mure xhami, të projektuara posaçërisht. Në këtë mënyrë ata nuk kanë frikë nga hapësirat e mbyllura dhe nuk shkëputen nga jeta shoqërore.

Si i jepet pacientit jodi radioaktiv?

Jodi radioaktiv mund t'i jepet pacientit nga goja në formë kapsule ose lëngu, ose në rrugë intravenoze.

A lëshon rrezatim pacienti pas terapisë me jod radioaktiv?

Në varësi të dozës së jodit që përdoret në terapinë atomike, pacientët lëshojnë rrezatim shumë intensiv për disa ditë pas trajtimit. Prandaj, në ditët e para pacientëve u rekomandohet të qëndrojnë të paktën 2 metra larg njerëzve të tjerë dhe të mos i ndajnë sendet e tyre me të tjerët.

Terapia me jod radioaktiv përdoret gjerësisht në sëmundjet e gjëndrës tiroide si aktiviteti i tepërt i tiroides ose kanceri i tiroides. Në Hisar Hospital Intercontinental, terapia me jod radioaktiv kryhet nga mjekë të mjekësisë nukleare të specializuar në këtë fushë, në dhoma të veçanta me mure xhami, të projektuara që pacienti të ndihet i rehatshëm dhe i sigurt dhe të mos shkëputet nga jeta shoqërore. Përveç kësaj, pacientët mund ta përfundojnë të gjithë procesin e trajtimit të kancerit në një ndërtesë të vetme, në Qendrën e Onkologjisë së Integruar, deri në daljen nga spitali. Mos harroni të lini një takim me një mjek specialist të mjekësisë nukleare për të marrë informacion të detajuar rreth terapisë me jod.

A nevojitet përgatitje para terapisë me jod radioaktiv?

Që terapia me jod radioaktiv të jetë e suksesshme, duhet të ketë një nivel të lartë të hormonit stimulues të tiroides (TSH ose tirotropinë). Arsyeja kryesore është se jodi radioaktiv përdoret nga indi i tiroides. Kur prodhimi i hormonit nuk është i mjaftueshëm, trajtimi mund të dështojë.

Një nga metodat që zbatohen para terapisë atomike është ndërprerja e tabletave të hormonit tiroid për disa javë. Kjo metodë çon në nivele shumë të ulëta të hormoneve tiroide (hipotiroidizëm) dhe mund ta nxisë gjëndrën e hipofizës të sekretojë më shumë TSH. Kjo gjendje hipotiroidizmi, e krijuar nën kontrollin e specialistit, është e përkohshme. Megjithatë, te pacientët mund të shfaqen simptoma si lodhje, depresion, shtim në peshë, kapsllëk, dhimbje muskujsh, harresë dhe mungesë përqendrimi. Përveç kësaj, specialistët mund të rekomandojnë një dietë me pak jod për 1 ose 2 javë para trajtimit. Në këtë periudhë pacientët mund të duhet të shmangin kripën e jodizuar dhe produktet e detit, si dhe ushqimet që përmbajnë produkte qumështi, vezë dhe produkte soje.

Pyetni specialistët tanë