Dhëmbi i urtësisë? Ke një problem!

Dhëmbët e urtësisë… Ata që presim që të mos dalin; që, kur dalin, shpejt kalben dhe na duhet t’i heqim; ndonjëherë edhe ata për të cilët themi: “Pse po dalin tani?”… Kuriozitetet rreth dhëmbëve të urtësisë dhe kur duhet të hiqen i mësuam nga specialistët e Departamentit të Shëndetit Gojor dhe Dentar të Hisar Hospital Intercontinental.

Specialistët, duke theksuar se dhëmbët e urtësisë, që janë azi i tretë dhe i fundit që del në gojë, zakonisht fillojnë të dalin midis moshës 17–25 vjeç, thonë: “Nëse këta dhëmbë duhet të lihen në gojë apo jo, është çështje e diskutueshme. Nëse dalin në pozicionin e duhur dhe nuk dëmtojnë indet përreth, nuk ka asnjë pengesë që dhëmbi të mbetet në vend. Mund të vendoset heqja e një dhëmbi që është bashkuar me kockën e nofullës ose që është identifikuar me rreze X si me pozicion anormal, duke marrë parasysh dëmet që mund të shkaktojë në të ardhmen.” u shpreh ai.

Kur duhet ta heq dhëmbin e urtësisë?

Karies: Pështyma, bakteret dhe copëzat e ushqimit, duke u grumbulluar në vrimën e hapur nga dhëmbi që po del, kërcënojnë si dhëmbin e urtësisë ashtu edhe azin ngjitur. Është mjaft e vështirë t’i zbulosh shpejt karjet e këtij lloji dhe t’i trajtosh. Mund të ndodhin gjendje të rënda që shkaktojnë dhimbje dhe infeksion, duke përfunduar me apse.

Sëmundja e mishrave (perikoronit): Një dhëmb i urtësisë që ka dalë pjesërisht formon, në mishrat, një burim infeksioni ku grumbullohen bakteret dhe mbetjet e ushqimit. Këto shkaktojnë aromë të keqe në gojë, dhimbje, ënjtje dhe pamundësi për ta hapur plotësisht gojën. Infeksioni mund të përhapet përmes limfës në faqe dhe në qafë. Terreni i prirur ndaj infeksionit rreth dhëmbit të urtësisë bëhet lehtësisht i infektuar çdo herë.

Dhimbje nga presioni: Nëse gjatë daljes presioni ushtrohet edhe mbi dhëmbët ngjitur, mund të ndihet dhimbje nga ngjeshja. Në disa raste ky presion çon në konsumim.

Arsye ortodontike: Shumë të rinj marrin trajtim ortodontik për të korrigjuar parregullsitë e dhëmbëve të tyre. Meqenëse presionet e daljes së dhëmbëve të urtësisë do të reflektohen edhe te dhëmbët e tjerë, ndodh lëvizje edhe te dhëmbët e tjerë dhe parregullsitë mund të shtohen.

Arsye të lidhura me protezën: Në një gojë ku planifikohet protezë, duhet të merren parasysh dhëmbët e urtësisë. Sepse, pasi të jetë hequr dhëmbi i urtësisë, do të duhet të bëhet një protezë e re sipas strukturës së ndryshuar të gojës.

Formimi i kistës: Një dhëmb i fshehur mund të bëhet kistë; kista shkakton shkatërrim të kockës, zgjerim të nofullës, zhvendosje ose dëmtim të dhëmbëve përreth. Për të parandaluar shkatërrimin e kockës, dhëmbi duhet hequr dhe kista të pastrohet.

Nuk shkakton asnjë shqetësim, por ke një dhëmb me pozicion të keq…

-Pozicioni i keq i dhëmbit është në vetvete një shkak i mjaftueshëm për infeksion. Në një situatë të tillë, dhimbja nga presioni, problemet e mishrave dhe probleme të ngjashme zhvillohen papritur dhe në një kohë të paparashikuar.

-Dhëmbët e urtësisë ndodhen në zona të vështira për t’u arritur me furçë dhe fill dentar. Me kalimin e kohës, bakteret, acidi dhe mbetjet e ushqimit që shkaktojnë kalbje grumbullohen në këtë zonë. Nëse dhëmbi kalben dhe nuk riparohet me mbushje, dhëmbi inflamohet shpejt.

-Mbajtja e këtyre dhëmbëve të pastër është e vështirë, prandaj bakteret dhe mbetjet e ushqimit që grumbullohen shkaktojnë aromë të keqe në gojë.

-Një dhëmb i fshehur në pozicion horizontal nën mishra krijon një presion që shkakton lëvizjen, ngjeshjen dhe shtrembërimin e dhëmbëve të tjerë.

-Bakteret që grumbullohen nën mishrat që mbulojnë dhëmbin e fshehur shkaktojnë infeksion.

Cili është momenti më i përshtatshëm për heqjen e dhëmbëve të urtësisë?

Një dhëmb me pozicion të keq duhet hequr midis moshës 14 dhe 22 vjeç, qoftë se shkakton ose jo ankesa. Operacionet në moshë të re janë teknikisht më të lehta dhe shërimi është më i shpejtë. Operacionet mbi 40 vjeç janë më të vështira. Gjithashtu, me rritjen e moshës rriten edhe efektet anësore dhe periudha e shërimit zgjatet.

A është ndryshe nga heqjet e tjera të dhëmbëve?

Shkalla e vështirësisë së procedurës që do të aplikohet varet nga pozicioni, forma dhe madhësia e dhëmbit të urtësisë. Pas një heqjeje të thjeshtë mund të ketë ënjtje të lehtë, dhimbje dhe gjakderdhje. Mund të aplikohen edhe disa heqje komplekse që kërkojnë procedura më të specializuara. Masat që do të marrë mjeku dentist dhe këshillat që do të japë zvogëlojnë efektet anësore. Pas kësaj heqjeje, në vendin e heqjes nuk grumbullohet gjak dhe mund të zhvillohet dhimbje. Brenda disa ditësh gjendja përmirësohet. Gjithashtu, nëse ndiqen këshillat e mjekut dentist, kjo ngjarje mund të mos ndodhë fare. Në moshë të avancuar, kocka bëhet më e dendur dhe elasticiteti zvogëlohet, prandaj heqja bëhet më e vështirë dhe shërimi ngadalësohet.

Kujdesi pas operacionit

Mos e prekni zonën e plagës. Përndryshe mund të zhvillohen dhimbje, infeksion ose gjakderdhje.

Për 24 orët e para mos përtypni me anën ku u hoq dhëmbi juaj.

Për 24 orët e para mos pini duhan. Sepse duhani rrit gjakderdhjen dhe prish shërimin.

Mos pështyni. Nëse pështyni, gjakderdhja rritet dhe pjesa e koaguluar mund të lëvizë nga vendi.

Kontrolloni gjakderdhjen tuaj. Nëse nuk është vendosur qepje, bëhet tampon me kompresë sterile. Mbajeni tamponin në gojë për gjysmë ore për të formuar koagulimin. Nëse pas heqjes së tamponit gjakderdhja vazhdon, vendosni një tampon të ri.

Kontrolloni ënjtjen. Pas operacionit, duke aplikuar një tampon të ftohtë në zonë ngadalësohet qarkullimi dhe parandalohet ënjtja e fytyrës. Aplikimi bëhet me periudha: 20 minuta tampon të ftohtë – 20 minuta pauzë – përsëri 20 minuta tampon të ftohtë.

Pas 24 orësh, çdo 2 orë bëni gargara me përzierjen që keni përgatitur duke vendosur 1 lugë çaji kripë në 1 gotë ujë të vakët.