Traumat e Toraksit

Dëmtimi i integritetit anatomik dhe funksional të strukturave që formojnë kafazin e gjoksit, nga efekti i drejtpërdrejtë ose i tërthortë. Traumat përbëjnë 25-30% të vdekjeve nga trauma. Pacientët janë zakonisht meshkuj, të moshës 25-50 vjeç. Shkaqet më të shpeshta janë: rënia nga lartësia, aksidentet e trafikut, plagosja nga armë zjarri, plagosja nga objekte depërtuese-prerëse dhe ngjeshja (kafazi i gjoksit mbetet nën presion). Trauma më e shpeshtë që hasim është trauma e mpirë e toraksit, e cila shkaktohet nga rënia, ngjeshja dhe aksidentet e trafikut. Ankesat e pacientit janë dhimbje në atë anë të gjoksit, vështirësi frymëmarrjeje dhe emfizemë nënlëkurore, si dhe dhimbje e fortë lokale (nëse ka thyerje brinjësh). Në 35-40% të traumave të mpirë ka thyerje brinjësh, të vendosura midis brinjëve të 4-të dhe të 9-të. Nëse ka thyerje në brinjën e parë, atëherë ekziston një lëndim i rëndë shoqërues. Thyerja e sternumit shfaqet në 4% të pacientëve me trauma, ndërsa gjoksi lundrues (flail chest) shfaqet në 5-15%.

Te 5-15% e pacientëve me trauma toraksi nevojitet torakotomi. Te plagosjet me armë zjarri, trajektorja e plumbit, gjatësia e cevës dhe distanca e qitjes përcaktojnë shkallën e dëmit. Te personat që kanë aksident trafiku, duhet mbajtur mend se mund të ketë lëndime në disa sisteme njëkohësisht, dhe se, nëse te lëndimi i toraksit dhe barkut hemodinamika është prishur, prioriteti është laparotomia. Te plagosjet me objekte depërtuese/prerëse, dëmtimi i organeve të brendshme duhet vlerësuar me kujdes.