Sëmundjet Reumatike më të Shpeshta

Kujt duhet t’i dyshohet për reumatizëm?

Shpesh ankesat e kyçeve perceptohen si reumatizëm. Por, përveç dhimbjes së kyçeve, shumë simptoma të tjera mund të jenë shenjë e reumatizmit. Gjithashtu, jo çdo dhimbje kyçi mund të ketë shkak reumatizmal. Ndonjëherë, shenja e një sëmundjeje tjetër mund të imitojë sëmundjen reumatizmale. Për shembull, sëmundje infektive si Brusella, Hepatiti B dhe C, sëmundjet e tiroides (guša e tiroides), madje edhe kanceret mund të shfaqen si sëmundje reumatizmale. Te një grup sëmundjesh reumatizmale të quajtura vaskulit (inflamacion i enëve të gjakut), mund të mos ketë asnjë gjetje në kyçe dhe sëmundja mund të shfaqet me simptoma të lidhura me përfshirjen e organeve si lëkura, veshkat dhe mushkëritë. Për këto arsye, dhimbjet dhe shenjat e reumatizmit duhet të merren seriozisht.

Ankesat kryesore që sugjerojnë sëmundje reumatizmale:

Dhimbje, ënjtje, kufizim i lëvizjes në kyçe,

Ngurtësi në kyçe në mëngjes,

Dhimbje dhe ngurtësi e kthetrës, veçanërisht e theksuar në mëngjes,

Zbardhje, vdekje e ngjyrës (morje) e gishtave në të ftohtë,

Nyje nën lëkurë,

Ndjeshmëri e tepruar e lëkurës ndaj diellit dhe shfaqja e plagëve,

Ngurtësi e lëkurës në duar ose në çdo pjesë tjetër të trupit,

Dobësi, pamundësi për të zbritur apo ngjitur shkallët, pamundësi për t’u ulur dhe ngritur, dhe dhimbje muskulare,

Shfaqja e plagëve në gojë, plagë në zonën gjenitale,

Inflamacion i shpeshtë i syve (uveit),

Dhimbje të përsëritura barku,

Thatësi e gojës dhe syve,

Temperaturë e pashpjegueshme,

Humbje peshe e pashpjegueshme,

Skuqje e pashpjegueshme e lëkurës.

Sëmundjet reumatologjike më të shpeshta

OSTEOARTRITI (kalcifikimi i kyçeve):

Është sëmundja më e shpeshtë e kyçeve. Shkaktohet nga prishja e strukturës së kërcit të kyçit dhe humbja e tij me kalimin e kohës. Meqenëse nuk shkakton rritje të shenjuesve të inflamacionit në gjak, njihet në popull si reumatizëm jo-inflamator. Shfaqet rrallë përpara moshës 40 vjeç. Te tre të katërtat e individëve mbi 70 vjeç shfaqen gjetje të kësaj sëmundjeje. Prek më shpesh gjunjët, ijët dhe kyçet e gishtave të duarve. Te pacientët shkakton dhimbje, kufizim lëvizjeje dhe deformim të gishtave të duarve dhe këmbëve. Nuk ka trajtim ideal. Herë pas here mund të përdoren ilaçe kundër dhimbjes. Megjithatë, mos shtimi në peshë, ushtrimi i rregullt dhe konsumimi i rregullt i qumështit dhe produkteve të qumështit janë shumë të rëndësishme për parandalimin e kësaj sëmundjeje.

ARTRITI REUMATOID

Njihet në popull si reumatizëm inflamator. Shpeshtësia te të rriturit është 1%. Sëmundja mund të prekë edhe organet e brendshme përveç kyçeve. Sëmundja prek më shpesh njëkohësisht të dy kyçet e duarve dhe të gishtërinjve. Te pacientët shfaqen dhimbje dhe ënjtje në kyçin e dorës dhe gishtat, pamundësi për të përdorur duart në mëngjes (ngurtësi në mëngjes), deformim të duarve. Përveç duarve, prekën shpesh edhe kyçet e kyçit të këmbës, bërrylat, shpatullat dhe gjunjët. Për diagnozën përdoren, përveç ankesave të pacientit, gjetjet e ekzaminimit fizik, analizat e gjakut dhe radiografitë e kyçeve. Diagnoza e hershme është shumë e rëndësishme, sepse nëse diagnoza vendoset herët dhe trajtimi fillon në kohë, zvogëlohet rreziku i zhvillimit të deformimit dhe humbjes së funksionit.

SPONDILITI ANKILOZUES

Është një sëmundje reumatizmale kronike, progresive dhe e dhimbshme, që zakonisht prek kolonën vertebrale. Është një sëmundje që e përkul pacientin përpara dhe i përthyen shpinën. Në thelb prek kolonën vertebrale, por prek edhe kyçet e tjera, kiriqet dhe pjesën ku tendinat, domethënë kordat që lidhin muskujt me kockat. Ndonjëherë prekën edhe syrin, mushkëritë dhe zemrën. Sëmundja zakonisht fillon në vitet e 20-ta. Shfaqet më shpesh te meshkujt. Pacientët zakonisht zgjohen në mëngjes me dhimbje shumë të forta në shpinë dhe/ose në ije. Karakteristike është që dhimbja zvogëlohet gjatë ditës me lëvizjen. Pozitiviteti i një gjeni të quajtur HLAB27 ndihmon në diagnozë. Diagnoza dhe trajtimi i hershëm janë shumë të rëndësishëm. Në trajtim përdoren ilaçe kundër dhimbjes ose ilaçe që pengojnë sistemin imunitar. Te pacientët me spondilit ankilozues, ushtrimet, veçanërisht noti, janë shumë të rëndësishme për të parandaluar përkuljen e shtyllës kurrizore. Pacientët me spondilit ankilozues duhet të lëvizin sa më shumë që të jetë e mundur dhe të notojnë.

SËMUNDJA E BEHÇETIT

Është një sëmundje që shfaqet me ulcera të dhimbshme (plagë; afta) në gojë dhe zonën gjenitale, inflamacion të syrit (uveit) dhe simptoma në lëkurë. Sëmundja shpesh besohet të jetë e kufizuar vetëm në lëkurë. Megjithatë, veçanërisht te meshkujt e rinj, mund të prekë enët e gjakut, kryesisht në këmbë dhe mushkëri, si dhe trurin, dhe të kërcënojë jetën. Sëmundja mund të shfaqet në çdo moshë, por më shpesh shfaqet në vitet 20-30. Ajo është e rëndësishme në vendin tonë dhe në rajonin tonë, sepse shpesh shfaqet dhe, nëse nuk trajtohet, mund të shkaktojë humbje të shikimit, përfshirje të trurit dhe enëve të gjakut, si dhe përfshirje të kyçeve.

SËMUNDJA MESDHETARE FAMILJARE (FMF)

Karakterizohet nga dhimbje barku, temperaturë, dhimbje në gjoks, dhimbje dhe ënjtje kyçesh, që përsëriten çdo disa muaj dhe kalojnë vetvetiu brenda disa ditësh. Pothuajse gjithmonë shfaqet në fëmijëri dhe në moshë të re. Është një sëmundje me transmetim gjenetik. Shpesh një ose disa anëtarë të familjes janë prekur nga e njëjta sëmundje. Diagnoza vendoset kryesisht sipas gjetjeve klinike. Si ndihmë mund të kryhet analiza e genit MEFV.

TË NXEHTËT REUMATIKE AKUTE (TRA)

Shfaqet veçanërisht te fëmijët dhe të rinjtë; zhvillohet pas infeksionit të traktit të sipërm respirator me streptokoke beta hemolitike të grupit A (mikrobi beta), është një sëmundje që mund të prekë kyçet, mbështjellësin e zemrës dhe muskujt, trurin dhe organe të tjera. Problemet në kyçe dhe organe të tjera zakonisht shërohen pa lënë dëm të rëndësishëm, ndërsa problemet në zemër duhet të merren seriozisht, sepse mund të shkaktojnë probleme të rënda. Kjo sëmundje njihet si sëmundja që ‘i lyen kyçet dhe i kafshon zemrën’. Në zemër shkakton sëmundje reumatizmale të valvulave, që shfaqet në vitet e mëvonshme. Shkakton ngushtim ose mosfunksionim të valvulave të zemrës, si aortës dhe mitrale. Për diagnozën është e rëndësishme të tregohet infeksioni me mikrobin beta. Për këtë përdoren kultura e fytit dhe një analizë gjaku e quajtur ASO. Megjithatë, jo çdo infeksion i fytit shkakton TRA dhe çdo rritje e ASO nuk do të thotë TRA. Për këtë arsye, pacientët duhet të vlerësohen patjetër së bashku me simptomat e tjera klinike dhe vetëm pas kësaj të vendoset kjo diagnozë.

LUPUSI ERITEMATOZ SISTEMIK (LES)

Është një sëmundje që shfaqet veçanërisht te gratë e reja dhe të moshës së mesme. Skuqje që shtohet nga ekspozimi ndaj diellit në fytyrë, dhimbje dhe ënjtje kyçesh, temperaturë, humbje peshe, grumbullim lëngu në mbështjellësin e mushkërive dhe zemrës, anemi, përfshirje të veshkave dhe organeve të tjera; nëse nuk trajtohet, mund të jetë fatale. Te një grup pacientësh mund të shkaktojë abortime të përsëritura dhe trombozë të përsëritur të venave të thella, si dhe mbyllje të enëve të trurit.

GUTA

Shfaqet veçanërisht te meshkujt mbi 40 vjeç, fillimisht në gishtin e madh të këmbës, por mund të prekë edhe kyçe të tjera; karakterizohet nga dhimbje, ënjtje dhe skuqje të papritura, që kalojnë brenda disa ditësh, por përsëriten periodikisht. Gjetja kryesore laboratorike është rritja e nivelit të acidit urik në serum. Nëse nuk trajtohet, mund të shkaktojë veçanërisht prishje në veshka. Faktorët gjenetikë, ushqimet e pasura me proteina, alkooli dhe shumë ilaçe rrisin nivelin e acidit urik në serum.

TË TJERAT

Përveç këtyre, ekzistojnë edhe shumë sëmundje të tjera reumatizmale. Sklerodermia (morje dhe skuqje e gishtave në të ftohtë, ngjeshje e lëkurës, përfshirje e mushkërive); Dermatomiozit (dobësim i muskujve, dobësi, skuqje të lëkurës, përfshirje e mushkërive); Sëmundja e Still me fillim te të rriturit (temperaturë që rritet veçanërisht në mbrëmje, skuqje lëkure dhe ndonjëherë përfshirje të rënda të organeve..); Vaskulitet (shumë i ndryshëm dhe i llojeve të ndryshme, karakterizohet nga inflamacion i enëve të gjakut dhe si rezultat nga prishja e funksionit të organeve; Granulomatoza e Wegenerit, arteriti temporal, Poliarteriti nodoz (PAN)) janë shembuj kryesorë.

Nëse jeni duke vuajtur nga ankesa që përfshijnë dyshim për sëmundje reumatizmale, duhet patjetër të konsultoheni me mjekun tuaj. Për informacion të detajuar dhe takim, KLIKONI KËTU