Çfarë është meniski? Si diagnostikohet dhe trajtohet?

Çfarë është meniski?

Menisqet janë struktura kërcore të ngjashme me kërcin që ndodhen në artikulacionin e gjurit. Menisqet kanë detyra shumë të rëndësishme si transmetimi i ngarkesës në gju, amortizimi i goditjeve, shpërndarja e lëngut artikular dhe transmetimi i ndjesisë së thellë. Në secilin gju ka nga dy menisqe, një në anën e brendshme dhe një në anën e jashtme.

Si çahen menisqet?

Menisqet zakonisht çahen kur gjuri rrotullohet papritur ose pas një rënieje. Çarje meniskale mund të ndodhë te çdo person; në moshë të re ato shkaktohen nga trauma me energji të lartë. Me avancimin e moshës, te menisqet shfaqen konsumim dhe degjenerim, dhe formimi i çarjes lehtësohet.

Çarjet e meniskut të brendshëm (mediale) ndodhin më shpesh se ato të meniskut të jashtëm (laterale). Kjo ndodh sepse meniski i jashtëm është më i lëvizshëm dhe ka aftësi më të madhe për t'i shmangur traumat. Megjithatë, çarjet që shoqërohen me plasjen e lidhores së përparme kryqëzuese shfaqen më shpesh në pjesën e pasme të meniskut të jashtëm.

Si emërtohen çarjet e meniskut?

Sipas formës së çarjes së meniskut, ato klasifikohen si çarje longitudinale (vertikale), çarje horizontale, çarje të pjerrëta, çarje radiale dhe çarje komplekse (çarje të tipit të klapës, komplekse dhe degjenerative). Forma e çarjes është një nga faktorët që ndikojnë në zgjedhjen e trajtimit dhe suksesin e tij.

Çfarë simptomash shkakton çarja e meniskut?

Pas traumës që ndodh, shfaqet dhimbje në anën e brendshme ose të jashtme të gjurit. Menjëherë pas traumës mund të ketë ose të mos ketë enjtje. Nëse fragmenti i çarë është i madh dhe gjatë lëvizjes së gjurit fragmenti vazhdon të lëvizë, mund të shfaqen dhimbje, enjtje dhe ndjesi bllokimi në gju. Ndonjëherë ky bllokim nuk zgjidhet vetë dhe mund të jetë e nevojshme ndërhyrje kirurgjikale urgjente.

Si vendoset diagnoza e çarjeve të meniskut?

Gjatë muayenës, shpesh mund të vendoset diagnoza paraprake e çarjes së meniskut dhe çarja konfirmohet me MR. MR jep gjithashtu informacion për vendndodhjen, formën dhe madhësinë e çarjes. Përveç kësaj, identifikohen edhe lëndimet e lidhoreve dhe kërcit që mund të shoqërojnë çarjen e meniskut.

Si trajtohen çarjet e meniskut?

Trajtimi i çarjeve të meniskut përcaktohet sipas vendndodhjes, formës, madhësisë së çarjes dhe simptomave që ajo shkakton. Jo të gjitha çarjet kërkojnë operacion. Mosha dhe niveli i aktivitetit të pacientit janë shumë të rëndësishëm në vendimmarrje. Zakonisht, çarjet më të vogla se 1 cm dhe që nuk shkaktojnë simptoma mekanike ndjekin rehabilitim dhe injeksione. Çarjet e mëdha dhe ato që shkaktojnë simptoma bllokimi kërkojnë trajtim kirurgjik.

Çfarë është artroskopia? Si kryhet?

Artroskopia është vëzhgimi me kamerë i brendshëm i artikulacionit përmes prerjeve të vogla (rreth 0,5 cm). Mund të kryhet me anestezi rajonale ose të përgjithshme. Duke parë strukturat brenda gjurit, përcaktohen patologjitë dhe trajtimet përkatëse mund të kryhen pa hapur artikulacionin. Me instrumente të ndryshme, çarjet e meniskut pastrohen ose qepen. Problemet e lidhoreve dhe kërcit që shoqërojnë mund të trajtohen po ashtu në të njëjtën kohë.

A do të qepet apo do të hiqet meniski im i çarë?

Menisqet janë struktura vitale për gjurin, prandaj duhet bërë përpjekje për t'i ruajtur. Meniski nuk hiqet kurrë plotësisht. Në disa lloje çarjesh, kur fragmenti i çarë ndodhet në pjesën e pavaskularizuar të meniskut, njihet fakti që ky fragment i vogël nuk do të shërohet edhe nëse qepet; prandaj hiqet një pjesë e vogël, ndërsa zona e vaskularizuar qepet patjetër. Qepjet e meniskut ndryshojnë sipas tipit të çarjes.

Ç'do të ndodhë pas operacionit?

Pas artroskopisë, zakonisht një natë shtrim në spital është e mjaftueshme. Mund të ngrihesh në këmbë në natën e operacionit. Sipas ndërhyrjes së kryer në çarje, mund të jetë e nevojshme përdorimi i patericave. Kjo periudhë zakonisht nuk kalon katër javë. Menjëherë pas operacionit fillohet me lëvizjet dhe rehabilitimin. Punonjësit e zyrës mund të fillojnë punën një javë më vonë. Kohëzgjatja e rehabilitimit dhe kthimi te sporti mund të ndryshojnë sipas ndërhyrjes së kryer në çarje.