Çfarë është Kolera? Simptomat, Mënyrat e Transmetimit dhe Trajtimi

Kolera

Kolera është një infeksion serioz i zorrëve që mund të përhapet me shpejtësi, veçanërisht në zonat ku higjiena dhe uji i pastër janë të pamjaftueshëm, dhe mund të jetë fatale nëse nuk trajtohet. Kjo sëmundje, e shkaktuar nga bakteri Vibrio cholerae, zakonisht transmetohet përmes konsumimit të ujit dhe ushqimeve të kontaminuara. Simptomat përfshijnë diarre të menjëhershme, të bollshme dhe ujore, si dhe të vjella. Diagnostikimi dhe trajtimi i hershëm ulin ndjeshëm rrezikun e vdekjes. Ndërgjegjësimi për kolerën, mësimi i mënyrave të mbrojtjes dhe marrja e masave higjienike janë me rëndësi jetike.

Çfarë është Kolera?

Kolera është një sëmundje akute infektive e zorrëve të holla, e shkaktuar nga bakteri Vibrio cholerae, e cila shfaqet përmes konsumimit të ujit dhe ushqimeve të kontaminuara dhe shoqërohet me diarre të rëndë dhe të vjella. Diagnostikimi i sëmundjes sa më shpejt të jetë e mundur minimizon rrezikun për jetën.

Sëmundja e kolerës shihet më shpesh në vendet ku uji dhe higjiena personale janë të pamjaftueshme. Ajo mund të përhapet lehtësisht në mjedise të mbipopulluara, gjatë fatkeqësive natyrore, varfërisë ose luftërave, duke çuar në vdekje. Gjithashtu, mbeturinat e kanalizimeve që përzihen me ujin e pijshëm mund të shkaktojnë përhapjen e shpejtë të kolerës. Rreziku i shfaqjes është i lartë pas fatkeqësive natyrore si reshjet e dendura, përmbytjet dhe tërmetet. Përmirësimi i kushteve të jetesës dhe ndërgjegjësimi i shoqërisë janë thelbësore për parandalimin e sëmundjes.

Cilat janë Simptomat e Kolerës?

Simptomat e kolerës fillojnë në dy mënyra. E para është kolera që fillon ngadalë. Vërehen diarre, të vjella dhe dhimbje të lehta. Gjatë defekimit nuk ka dhimbje barku apo tendosje. Defekimi fillon papritur dhe me zhurmë, dhe ka pamjen e ujit të orizit. Personi mund të vjellë pa ndjerë nauze ose refleks të vjellash.

Një tjetër simptomë e kolerës është kolera që fillon papritur. Vërehen diarre dhe të vjella të menjëhershme. Kjo formë klasike e kolerës quhet kolera gravis. Te personi vërehet lodhje dhe mungesë oreksi. Gjatë diarresë nuk ka dhimbje barku dhe jashtëqitja ndodh papritur dhe në sasi të mëdha. Enterotoksinat e bakterit të kolerës që vendosen në mukozën e zorrëve shkaktojnë këtë diarre.

Ndër simptomat e sëmundjes së kolerës nuk ka gjak ose mukozë në jashtëqitje; ajo është pa erë, ngjan me ujin e orizit dhe përmban substanca të bardha që ngjajnë me kokrrat e orizit të gatuar. Të vjellat janë gjithashtu zakonisht në formë shpërthyese.

Në rastet e rënda, defekimi mund të ndodhë 15-30 herë në ditë. Sasia e lëngjeve të humbura së bashku me ngërçet mund të jetë midis 3-20 litra në ditë. Për shkak të humbjes së lëngjeve, ndodh tabloja e quajtur dehidratim. Dehidratimi është gjendja e humbjes së shpejtë të lëngjeve dhe mineraleve në trup. Simptomat e tjera mund të renditen si më poshtë:

Gjuha është e thatë, buzët janë vjollcë, sytë janë të futur brenda, fytyra është e shqetësuar.

Lëkura është e ftohtë dhe duart janë të rrudhura.

Në disa raste mund të vërehet temperaturë e lartë.

Pulsi është midis 90-120 rrahje në minutë.

Te pacientët mund të vërehet zhurmë në vesh dhe ulje e reflekseve.

Bebëzat e syve zgjerohen dhe qepallat nuk mbyllen plotësisht.

Te pacientët ku shkalla e dehidratimit rritet, mund të vërehen ngërçe në krahë, këmbë dhe rajonin e barkut.

Në mukozën e gojës mund të formohen inflamacione të ngjashme me difterinë.

Rezistenca e përgjithshme e trupit të pacientit bie. Në periudhën akute mund të vërehen simptoma si urinimi i shpeshtë ose pamundësia për të urinuar fare. Kolera e kaluar gjatë shtatzënisë mund të shkaktojë ngërçe muskulore, duke krijuar rrezik për abort. Që nga momenti i parë kur shfaqen simptomat, duhet t'i drejtoheni një institucioni shëndetësor.

Çfarë e shkakton Kolerën?

Shkaktari i kolerës janë bakteret në formë presjeje (vibrio). Enterotoksina e prodhuar nga bakteret ngjitet në murin e brendshëm të zorrëve dhe prish ekuilibrin e lëngjeve të trupit. Bakteri i kolerës mund të qëndrojë gjallë mbi perime dhe fruta për 5-7 ditë, dhe në ujë për 15-20 ditë. Procesi i zierjes është një nga metodat që siguron vdekjen e bakterit në 1-2 sekonda. Është mjaft i ndjeshëm ndaj acidit. Mund të qëndrojë gjallë mbi kartëmonedha për 2-3 ditë.

Te individët me shëndet të mirë të stomakut dhe zorrëve, kolera mund të mos shfaqet; arsyeja për këtë është vdekja e baktereve nga acidi i stomakut dhe sekretimi i pankreasit. Personat me probleme të stomakut, sekretim të ulët të pankreasit, përdorim të shpeshtë të alkoolit dhe sëmundje të ndryshme të zorrëve kanë rrezik më të lartë për t'u prekur nga kolera.

Periudha e inkubacionit: Ndryshon nga disa orë deri në një javë. Zakonisht pranohet të jetë midis pesë orësh dhe tri ditësh.

Mënyrat e Transmetimit: Kolera është një sëmundje me detyrim raportimi ndërkombëtar. Kur infeksioni transmetohet përmes ujit, mund të shihet si epidemi, ndërsa kur transmetohet nga bartësit, mund të shihet si raste zinxhir.

Burimi i vetëm për bakterin e kolerës është njeriu. Nuk ka një mikpritës të ndërmjetëm. Mënyrat e transmetimit të sëmundjes së kolerës janë drejtpërdrejt nga njeriu te njeriu. Përzierja e mbeturinave të kanalizimeve me ujin e pijshëm luan një rol të madh në përhapjen e sëmundjes. Larja e perimeve dhe frutave me këto ujëra shkakton sëmundjen e shumë njerëzve dhe epidemi të gjera. Epidemitë shtohen veçanërisht gjatë muajve të verës.

Mënyrat e transmetimit të sëmundjes së kolerës ndodhin zakonisht si rezultat i kontaktit të drejtpërdrejtë (fekal-oral) me të vjellat dhe jashtëqitjen e personave të sëmurë. Kontakti me sende të kontaminuara gjithashtu mund të rrisë ngjitshmërinë. Mizat e shtëpisë janë gjithashtu një faktor i madh në përhapjen e kolerës. Ushqimet dhe pijet duhet të ruhen të mbuluara në vende ku mizat nuk mund të hyjnë.

Masa për Shëndetin Publik: Në parandalimin e sëmundjes, rol të madh luajnë jo vetëm praktikat individuale, por edhe masat shëndetësore të marra në nivel shoqëror. Kontrolli i rregullt i infrastrukturës së ujit nga bashkitë, përmirësimi i sistemeve të kanalizimeve, kryerja e inspektimeve ushqimore dhe ndërgjegjësimi i shoqërisë janë shumë të rëndësishme.

Si Diagnostikohet Kolera?

Kolera mund të ngatërrohet me infeksione të tjera gastrointestinale për shkak të simptomave të të vjellave dhe diarresë. Për shembull, në dizenteri, defekimi me tendosje, jashtëqitja me gjak dhe mukozë janë simptoma që e dallojnë atë nga kolera. Prandaj, diagnostikimi i saktë i sëmundjes dhe ndërhyrja e hershme janë kritike për reagimin pozitiv ndaj trajtimit.

Ekzaminimi fillon me vlerësimin paraprak të bërë në detaje nga mjeku. Ky hap është i rëndësishëm për përcaktimin e mënyrës së transmetimit të kolerës. Në rastet e diarresë dhe të vjellave të rënda, bëhet ekzaminimi mikrobiologjik i jashtëqitjes. Mostra e marrë përmes jashtëqitjes ose tamponit rektal ekzaminohet nën mikroskop. Vizualizimi i bakterit Vibrio cholerae mund të sigurojë konfirmimin e diagnozës. Disa raste të kolerës mund të përsëriten pak kohë pasi pacienti të shërohet.

Mungesa e gjakut dhe leukociteve në ekzaminimin e jashtëqitjes ndihmon në dallimin e kolerës nga infeksionet e tjera bakteriale që shkaktojnë diarre. Në infeksione të tjera si diarreja amebike, në jashtëqitje mund të gjenden gjak dhe mukozë. Pas vendosjes së diagnozës, sëmundja duhet të raportohet dhe trajtimi duhet të fillojë shpejt.

Si Bëhet Trajtimi i Kolerës?

Trajtimi i sëmundjes së kolerës duhet të kryhet në mjedis klinik. Trajtimi i pacientit në përputhje me kushtet e izolimit është një hap shumë i rëndësishëm për të parandaluar ngjitshmërinë. Të afërmit e pacientit duhet t'i kushtojnë vëmendje larjes së duarve dhe hapave të dezinfektimit.

Qëllimi kryesor i trajtimit të kolerës është t'i kthejë pacientit ujin dhe elektrolitet që ka humbur. Për këtë, matet sasia e lëngjeve që pacienti merr dhe nxjerr. Në rastet e lehta, sasia e mjaftueshme e lëngjeve plotësohet nga goja. Te pacientët që nuk mund të ushqehen normalisht, zëvendësimi i lëngjeve kryhet përmes rrugës intravenoze. Te pacientët me gjendje të rëndë, përveç sigurimit të humbjes së lëngjeve, mund të aplikohet edhe trajtim me antibiotikë.

Pacientëve që mund të ushqehen nga goja u rekomandohet dhënia e ushqimeve të buta, me vlerë të lartë ushqyese, të pasura me vitamina dhe që nuk shkaktojnë gazra. Gjendja e përgjithshme dhe funksionet jetësore të pacientit ndiqen shpesh.

Ekziston vaksina kundër kolerës për sëmundjen. Vaksina siguron mbrojtje për rreth 4-6 muaj. Mesatarisht, ajo mund të sigurojë imunitet vetëm në masën 50%. Për këtë arsye, ajo nuk ka një përdorim të gjerë si vaksinat e tjera.

Pyetjet e Bëra Shpesh

Shkaku i sëmundjes së kolerës është një sëmundje e shkaktuar nga bakteri i quajtur Vibrio cholerae, e cila zakonisht transmetohet si rezultat i konsumimit të ujit dhe ushqimeve të kontaminuara me jashtëqitje. Ushqimet jo higjienike dhe moskujdesi për dezinfektimin e duarve janë ndër mënyrat kryesore të transmetimit. Epidemitë e kolerës mund të përhapen me shpejtësi në zonat ku kushtet e ujit të pastër dhe kanalizimeve janë të pamjaftueshme. Burimet e ujit ku përzihet jashtëqitja e personave të infektuar dhe ushqimet që bien në kontakt me këto ujëra shkaktojnë përhapjen e epidemisë. Rreziku i epidemisë rritet në hapësirat e mbipopulluara të jetesës dhe në kampet pas fatkeqësive natyrore. Çështja më e rëndësishme në rrjedhën e sëmundjes është njohja e hershme dhe zëvendësimi i humbjes së lëngjeve dhe elektroliteve që zhvillohet me shpejtësi në trup. Kur fillojnë simptomat e diarresë dhe të vjellave, duhet t'i drejtoheni një institucioni shëndetësor pa humbur kohë. Sëmundja e kolerës karakterizohet nga diarre e menjëhershme, e bollshme, ujore dhe pa erë. Diarreja zakonisht ka pamjen e ujit të orizit dhe defekimi ndodh si shpërthim pa pasur nevojë për tendosje. Nëse nuk trajtohet, kolera mund të përbëjë rrezik për jetën. Humbja e rëndë e lëngjeve dhe elektroliteve mund të shkaktojë shok hipovolemik dhe vdekje në një kohë të shkurtër, por me diagnostikim dhe ndërhyrje të hershme, shkalla e vdekshmërisë është mjaft e ulët. Ka vaksina të ndryshme të zhvilluara për kolerën. Edhe pse vaksinat nuk sigurojnë mbrojtje të plotë dhe afatgjatë, ato mund të aplikohen si një masë mbrojtëse veçanërisht për personat që udhëtojnë në zonat e epidemisë dhe për shoqëritë në rrezik. Kolera mund të parandalohet në masë të madhe duke iu bindur rregullave të higjienës. Me masa të tilla si pastërtia e ujit të pijshëm, funksionimi i duhur i sistemeve të kanalizimeve, gatimi i mirë i ushqimeve dhe ruajtja e tyre në mënyrën e duhur, mund të pengohet përhapja e infeksionit. Qasja themelore në trajtimin e kolerës është sigurimi i ekuilibrit të lëngjeve dhe elektroliteve nga goja ose përmes rrugës intravenoze. Në rastet e mesme dhe të rënda, mund të aplikohet trajtim me antibiotikë kundër bakterit. Te personat që kalojnë kolerën, mund të zhvillohet imunitet për një kohë kundër bakterit që shkakton sëmundjen. Ky imunitet mund të ulet me kalimin e kohës dhe personi mund të bëhet i pambrojtur ndaj rrezikut të ri-infeksionit. Për këtë arsye, kalimi i sëmundjes nuk do të thotë se personi është plotësisht i mbrojtur dhe se ajo nuk është e përsëritshme. Dega e specialitetit ku duhet t'i drejtoheni kur shfaqen simptomat e kolerës është departamenti i sëmundjeve infektive dhe mikrobiologjisë klinike. Nëse simptomat kanë filluar papritur, duhet t'i drejtoheni urgjencës brenda një kohe të shkurtër.

Merreni Seriozisht Simptomat e Kolerës

Diarreja dhe të vjellat e rënda që fillojnë papritur mund të çojnë në humbje serioze të lëngjeve që mund të krijojnë rrezik për jetën në një kohë të shkurtër. Në diagnostikimin dhe trajtimin e kolerës dhe sëmundjeve të tjera infektive, Hisar Hospital shërben me stafin e mjekëve specialistë të Sëmundjeve Infektive dhe infrastrukturën e avancuar laboratorike.

Nëse dyshoni se keni kolerë, është me rëndësi jetike t'i drejtoheni një institucioni shëndetësor pa humbur kohë.

Mund të kontaktoni për të marrë informacion të detajuar dhe për të caktuar një takim.