Osteoporoza: Sëmundja e heshtur e kockave

Përgjigjet e pyetjeve që shtrohen për osteoporozën, e cila shfaqet gjithnjë e më shpesh te gratë, veçanërisht pas periudhës së menopauzës, dhe që, kur nuk trajtohet, ndikon negativisht në procesin e plakjes së shëndetshme, i mësuam më 20 Tetor, Ditën Botërore të Osteoporozës, nga Prof. Dr. Bekir Sami Uyanık, Kryetar i Departamentit të Laboratorëve Klinikë në Hisar Hospital Intercontinental…

Duke theksuar se osteoporoza, e njohur në popull si humbje e kockave, është një sëmundje e heshtur dhe insidioze që, me kalimin e kohës, i hollon kockat dhe i bën ato më të lehta për t'u thyer, Prof. Dr. Uyanık tha: ‘Osteoporoza parandalohet dhe trajtohet me diagnozë të hershme. Kur neglizhohet, mund të shkaktojë thyerje dhe deformime. Kocka është një ind i gjallë që vazhdimisht e rinovon veten dhe siguron ekuilibrin dinamik. Kur ky ekuilibër prishet për shkak të ndryshimeve në dietë ose hormonale, ose për shkak të sëmundjeve të tjera, minerali që i jep kockës qëndrueshmëri zvogëlohet, kocka humbet dendësinë e saj dhe shfaqet një strukturë e vrimëzuar, poroze, si sfungjer. Meqenëse personat me rrezik për osteoporozë zakonisht nuk e kuptojnë se e kanë sëmundjen deri sa të ndodhë thyerja e ijës, kurrizit ose kyçit të dorës, kjo sëmundje është quajtur edhe ‘sëmundja e heshtur’. Thyerjet e shkaktuara nga osteoporoza, që prekin kryesisht gratë mbi 50 vjeç, shkaktojnë dhimbje të forta, paaftësi afatgjatë ose të përhershme, përkeqësojnë gjendjen e përgjithshme shëndetësore të pacientëve dhe ulin cilësinë e jetës, si dhe rrisin rrezikun e vdekjes. Shumë sëmundje mund ta shkaktojnë drejtpërdrejt osteoporozën; ashtu si gjatë trajtimit të disa sëmundjeve, nëse shëndeti i kockave nuk merret parasysh, osteoporoza mund të shfaqet e rëndë.’

Mos i injoroni faktorët e rrezikut për osteoporozën!

Nëse ka osteoporozë ose thyerje të shpeshta kockash në familje,

Nëse keni një trup të vogël dhe peshë të ulët,

Nëse pini duhan ose konsumoni alkool në sasi të tepërt,

Nëse keni ulje të oreksit ose çrregullime të ushqyerjes,

Nëse nuk merrni kalcium dhe vitaminë D të mjaftueshme,

Nëse përdorni për kohë të gjatë ilaçe që përmbajnë steroide,

Nëse keni përqafuar një mënyrë jetese joaktive,

Nëse ushtrimi ju duket si barrë,

Nëse keni sëmundje të veshkave, mushkërive, tiroides, reumatizmit, stomakut ose zorrëve,

Nëse jeni në periudhën pas menopauzës (Në këtë periudhë, ulja e hormonit estrogjen te gratë rrit rrezikun e osteoporozës),

Nëse jeni në periudhën e andropauzës (Te burrat, me plakjen, zvogëlohet niveli i hormonit testosteron), jeni nën rrezik.

Nëse dyshoni për osteoporozë…

Përveç testeve laboratorike, Testi i Densitetit Mineral të Kockave është një test diagnostik parësor dhe i rëndësishëm që përdoret për të përcaktuar osteoporozën. Gjithashtu, për të përcaktuar nëse ka humbje kockash ose zvogëlim të masës kockore, rritje të rrezikut të sëmundjes, mungesë menopauzale të estrogjenit ose hormoneve, ose ndonjë sëmundje tjetër që rrit humbjen e kockave, kryhen disa teste të rëndësishme si në gjak ashtu edhe në urinë. Këto janë:

Kalciumi në gjak dhe në urinë

Fosfori në gjak

Vitamina D në gjak

Hormoni paratiroid në gjak

Hormonet e tiroides në gjak

Hormoni folikulostimulues (FSH) në gjak

Estradioli në gjak

Testosteroni në gjak

Alkaline fosfataza në gjak

Osteokalcina në gjak

C-telopeptidi terminal në gjak

Prokolagjeni tip 1 N-telopeptid në gjak.

Deoksipiridinolina në urinë (Pyrilinks-D).