Çfarë është pubertet i parakohshëm? Simptomat, shkaqet dhe metodat e trajtimit

Çfarë është pubertet i parakohshëm?

Pubertet është periudha e zhvillimit e karakterizuar nga ndryshime psikologjike, në të cilën përfundon pjekja seksuale dhe rritja, dhe si rezultat fitohet aftësia riprodhuese. Pubertet i parakohshëm quhet shfaqja e shenjave të pubertetit te vajzat para moshës tetë vjeç dhe te djemtë para moshës nëntë vjeç. Shenjat e pubertetit përshkruhen si zmadhimi i gjinjve te vajzat, zmadhimi i testikujve dhe i penisit te djemtë, si dhe shfaqja e qimeve në organet gjenitale dhe në sqetull te të dyja gjinitë.

A ështëçdo zmadhim i gjinjve shenjë e pubertetit të parakohshëm?

Shkaqet e zmadhimit të gjinjve te vajzat përfshijnë marrjen e ilaçeve që përmbajnë estrogjen;

ekspozimin ndaj bimëve me efekt të ngjashëm me estrogjenin (soja, karafili, livanda, hena, meyan etj.) ose ndaj substancave që prishin sistemin endokrin (pesticide, dioksina etj.). Te disa vajza mbipeshe ose me obezitet mund të vërehet grumbullim yndyre në gjinjtë. Përveç kësaj, kisti ose tumori malinj që sekreton estrogjen: tumoret e vezoreve ose të glandave mbiveshkore mund të shkaktojnë zmadhim të gjinjve te të dyja gjinitë. Sekretimi i pakët i hormoneve nga gjëndra tiroide (hipotiroidizmi) gjithashtu mund të shkaktojë zmadhim të gjinjve dhe/ose menstruacion te vajzat. Te djemtë, hipotiroidizmi mund të shkaktojë zmadhim të testikujve.

A është çdo shfaqje e qimeve gjenitale shenjë e pubertetit të parakohshëm?

Shfaqja e qimeve në zonën gjenitale mund të ndodhë pas moshës tetë vjeç te vajzat dhe pas moshës nëntë vjeç te djemtë. Megjithatë, përdorimi i ilaçeve që përmbajnë hormon mashkullor (androgjen) (tableta, krem etj.); tumoret që sekretojnë androgjen, hiperplazia kongjenitale e glandave mbiveshkore, sindromi i Cushing-ut dhe sëmundje të tjera të ngjashme gjithashtu mund të shkaktojnë shfaqjen e qimeve gjenitale.

Si vendoset diagnoza e pubertetit të parakohshëm?

Në fazën e parë bëhen matjet e gjatësisë dhe të peshës së fëmijëve dhe ekzaminimi i tyre. Më pas bëhen analizat laboratorike (matjet hormonale) dhe radiografia e dorës dhe e kyçit të dorës për përcaktimin e moshës kockore. Më pas, me ultrasonografi përcaktohen përmasat e mitrës dhe të vezoreve te vajzat. Te djemtë, nëse ka rritje asimetrike të testikujve, duhet bërë ultrasonografi skrotale. Me rezultatet e ekzaminimeve, bëhet edhe imazherim i trurit dhe i hipofizës te të gjithë djemtë me diagnozë pubertet qendror të parakohshëm dhe te vajzat nën moshën shtatë vjeçare.

Si bëhet trajtimi i pubertetit të parakohshëm?

Në pubertetin qendror të parakohshëm aplikohet trajtim supresiv i hormonit luteinizues (LH) dhe i hormonit stimulues të folikuleve (FSH), të cilët shkaktojnë pubertetin. Për këtë, administrohet me injeksion intramuskular leuprolid acetat ose triptorelin acetat, me interval 28 ditësh ose me interval tremujor.

Pyetje të shpeshta rreth pubertetit të parakohshëm

Pubertet është periudha e zhvillimit në të cilën përfundon pjekja seksuale dhe fitohet aftësia riprodhuese. Pubertet i parakohshëm është shfaqja e shenjave të pubertetit te vajzat para moshës 8 vjeç dhe te djemtë para moshës 9 vjeç. Jo. Zmadhimi i gjinjve mund të ndodhë si rezultat i marrjes së ilaçeve që përmbajnë estrogjen, i bimëve me efekt të ngjashëm me estrogjenin (soja, livanda, meyan etj.) ose i ekspozimit ndaj substancave që prishin sistemin endokrin. Gjithashtu, te fëmijët me obezitet mund të shfaqet zmadhim i gjinjve për shkak të grumbullimit të yndyrës. Megjithatë, meqenëse prishjet hormonale, kistet ose tumoret mund të çojnë në këtë gjendje, duhet konsultuar një specialist. Për diagnostikim, së pari bëhen matjet e gjatësisë dhe të peshës dhe ekzaminimi fizik. Pastaj përdoren testet hormonale, radiografia e dorës dhe e kyçit për përcaktimin e moshës kockore, si dhe metoda imazherike si ultrasonografia. Nëse te djemtë ka rritje asimetrike të testikujve, ose te vajzat nën moshën 7 vjeç ka dyshim për pubertet të parakohshëm, mund të nevojitet edhe imazherim i trurit dhe i hipofizës. Shenjat e pubertetit të parakohshëm ndonjëherë mund të jenë të vështira për t'u vënë re dhe mund të kenë shkaqe të ndryshme. Prandaj, ato mund të menaxhohen me ndjekje të kujdesshme nga prindërit, me drejtim të duhur te specialisti dhe me një proces të përshtatshëm trajtimi.