Disleksia

I konsideruar si një nga gjinitë e shekullit, Ajnshtajni përjetoi çrregullime serioze të të folurit në fëmijërinë e tij të hershme, dhe vështirësi në të nxënë e komunikim kur filloi shkollën fillore. Në konflikt me autoritetin dhe sistemin arsimor në shkollë dhe duke e urryer shkollën gjithë jetën e tij, Ajnshtajni në fakt nuk ishte ?i prapambetur mendërisht? siç frikësohej familja e tij në atë kohë, por vuante thjesht nga Disleksia...
Çrregullimet e të nxënit, emrin e të cilave nuk e dimë saktësisht, por që shfaqen vitet e fundit veçanërisht te fëmijët me vështirësi në të nxënë e shprehje dhe na vijnë përballë me pyetjen se mos fëmija im ka prapambetje mendore, janë në fakt një tregues se fëmija juaj ka nevojë për vëmendje të veçantë?
Biseduam me Specialistët e Psikiatrisë së Fëmijëve dhe Adoleshentëve të Hisar Hospital Intercontinental rreth çrregullimeve të të nxënit te fëmijët dhe disleksisë, e cila është çrregullimi i të nxënit më i shpeshtë.

A është fëmija im dembel apo ka Disleksi?

Kur fëmija fillon shkollën fillore, në fakt një periudhë e re fillon në jetën e familjes dhe të fëmijës. Të gjitha familjet ëndërrojnë që fëmijët e tyre të jenë të suksesshëm. Në fakt, kur fëmijët e tyre që janë shumë të zgjuar fillojnë shkollën fillore dhe e kanë të vështirë të mësojnë të lexojnë, kjo krijon fillimisht një zhgënjim dhe shqetësim në familje. Zakonisht ndiqen dy rrugë, njëra prej të cilave është përcjellja e zhgënjimeve dhe inateve të veta tek fëmija, gjë që fatkeqësisht ndodh shumë shpesh në vendin tonë. Fëmija është fajtor; sepse atij nuk i pëlqejnë mësimet dhe nuk dëshiron të studiojë. Në fakt, ai e bën po të dojë, por po zgjedh rrugën e lehtë. Më pas, fillojnë përcaktime negative për fëmijen si "dembel", "i papërgjegjshëm". Fëmija ka zhgënjyer familjen. Në fakt, ne mendojmë se familjet që e shohin ngjarjen në këtë mënyrë po zgjedhin rrugën e lehtë. Sepse është gjithashtu përgjegjësi e familjeve që të dallojnë herët vështirësitë e mundshme gjatë rritjes së një fëmije dhe të bëjnë atë që kërkohet për këtë çështje. Ju nuk mund të prisni që një fëmijë që ka vështirësi të bëjë mësime me kënaqësi, dhe nëse ai akuzohet gjithashtu për dembelisë, ai do të thotë tani "Meqenëse jam dembel, nuk po studioj".

Ka shumë aplikime në klinikat e psikiatrisë së fëmijëve dhe adoleshentëve për shkak të dështimit shkollor. Edhe ne përpiqemi të kuptojmë shkaqet në themel të këtij problemi. Një pjesë e rëndësishme e tyre përbëhet nga çrregullimi i hiperaktivitetit me deficit vëmendjeje dhe çrregullimet e të nxënit. Klinikisht, ne i shpesh shohim këto dy sëmundje së bashku. Ndër çrregullimet e të nxënit, ajo që shohim më shpesh është Disleksia, pra çrregullimi i leximit.

Funksioni i të nxënit është një proces mjaft kompleks që kërkon që shumë rajone të trurit të punojnë së bashku. Nëse ka nga ata sistem që funksionimi i tyre bllokohet, ata japin sinjale me simptoma specifike për sistemin. Të nxënit fillon me marrjen e informacionit, kërkon që ai të ruhet në mënyrë të përshtatshme dhe të shprehet me shkrim ose me gojë nga vendi ku ruhet kur dëshirohet. Tani le t'i hedhim një sy këtyre sistemeve një nga një.

Sistemi i Kontrollit të Vëmendjes

Sistemi i kontrollit të vëmendjes i mundëson fëmijës të dëgjojë më pak zhurmat që vijnë nga jashtë, të parandalojë ëndrrat me sy hapur që vijnë nga brenda dhe të përqendrohet në temë ndërsa ajo shpjegohet. Ndërsa rrjedha e informacionit vazhdon, funksioni tjetër i sistemit të vëmendjes është të sigurojë që vëmendja të ruhet pa u mërzitur. Fëmija që nuk mund ta bëjë këtë mërzitet shumë gjatë studimit. Aftësitë e vëmendjes janë të ulëta, ai shmang aktivitetet si mësimet që kërkojnë vëmendje intensive. Ai nuk mund ta përfundojë punën që ka filluar. Ai harron sendet e tij në shkollë.

Sistemi i Gjuhës

Informacioni duhet të përkufizohet me sistemin gjuhësor. Në shkollë, informacioni merret kryesisht duke lexuar dhe dëgjuar. Fëmija duhet të jetë në gjendje të konvertojë simbolet vizuale që sheh; domethënë sistemin e shkrimit që shkon nga shkronjat tek fjalët dhe nga fjalët tek konceptet, në një sistem zanor. Nëse fëmija nuk mund ta shndërrojë atë që sheh në zë dhe koncept, ndodh vështirësia e leximit dhe kjo quhet disleksi. Te këta fëmijë, leximi është prapa moshatarëve të tyre, atyre nuk u pëlqen të lexojnë dhe lexojnë ngadalë. Ai mund të shohë disa shkronja por nuk mund të mësojë tingujt e tyre. Ai mund ta ndjekë me gisht gjatë leximit në heshtje dhe me zë, mund të kalojë rreshta ose fjalë, ose mund të shtojë fjalë në pjesë që do të prishin kuptimin. Për shembull, ai nuk e kupton një pjesë kur e lexon vetë, por e kupton shumë mirë kur shoku i tij e lexon atë. Gjatë leximit, ai ngatërron disa shkronja ose numra ose i lexon mbrapsht.

Nga ana tjetër, fëmija pritet gjithashtu të konvertojë informacionin në gjuhë të shkruar. Nëse ka ndonjë problem këtu, ai merr emrin çrregullim i të shkruarit. Te këta fëmijë, shkrimi me dorë është i palexueshëm dhe i shëmtuar. Atyre nuk u pëlqen të shkruajnë, detyrat e shtëpisë nuk vijnë. Për shkak se shkrimi i tij është i ngadaltë për klasën e tij, ai kryesisht nuk arrin ta përfundojë. Gjatë shkrimit, ai shkruan mbrapsht ose ngatërron disa shkronja dhe numra. Ai mund të anashkalojë ose të shtojë shkronja. Ai bën një numër të madh gabimesh drejtshkrimore dhe pikësimi. Gjatë shkrimit, ai nuk mund ta përdorë faqen në mënyrë të rregulluar, ai mund të anashkalojë rreshta.

Edhe në matematikë, konceptet matematikore shndërrohen në simbole. Problemi këtu shfaqet si çrregullim i matematikës. Aftësia aritmetike është e ngadaltë në katër veprime. Ata kanë vështirësi në të mësuarit e tabelës së shumëzimit ose ngatërrojnë simbolet aritmetike si plus dhe minus.

Simptomat e Vështirësisë në të Nxënë

Vështirësia në të nxënë është në fakt një gamë e gjerë. Kjo vështirësi mund të shoqërohet nga simptomat e mëposhtme në shkallë të ndryshme:

• Perceptimet e distancës, thellësisë dhe dimensionit janë të dobëta.

• Ai dëgjon gabimisht disa shkronja, mund të ketë vështirësi në kuptimin e udhëzimeve verbale. Kur thuhen disa gjëra menjëherë, ai harron të paktën njërën prej tyre; ata mund të kenë vështirësi në dallimin e asaj që dëgjojnë.

• Vokabuli dhe zakoni i punës nuk është zhvilluar. Detyrat e shtëpisë merren në mënyrë të paplotë, janë të ngadalta dhe joefikase. Detyrat e shtëpisë nuk mund të bëhen vetëm.

• Mund të ketë vështirësi në aftësinë e organizimit. Dhoma e tij është e çrregullt, i përdor keq fletoret e tij, i humb ato. Ai ka vështirësi në menaxhimin e kohës. Një detyrë 15-minutëshe mund të zgjasë me orë të tëra. Ai ka vështirësi në organizimin dhe radhitjen e gjërave që pritet të bëjë.

• Ai ngatërron të djathtën dhe të majtën e tij; mund ta ketë të vështirë të gjejë drejtimin. Ai ngatërron konceptet lart-poshtë, para-mbrapa. Ai ka vështirësi në të mësuarit e koncepteve kohore si dje, sot, vit, muaj, ditë, stinë.

• Aftësitë e radhitjes mungojnë. Kur i kërkohet të tregojë një histori që ka lexuar, ai ngatërron fillimin dhe fundin e historisë. Ai mund të numërojë ditët e javës ose muajt me radhë, por nuk mund ta di se cila vjen pas kur pyetet në mënyrë të përzier.

• Këta fëmijë mund të kenë vështirësi në të folur, veçanërisht në periudhat e hershme të zhvillimit. Ata mund të mos jenë në gjendje të shqiptojnë disa tinguj, aftësitë e tyre për t'u shprehur verbalisht mund të mos jenë të mjaftueshme.

• Aftësitë motorike janë të pasuksesshme në krahasim me moshatarët e tyre në punë të tilla si kapja e topit, kërcimi me litar. Ai është i ngathët, bie dhe lëndohet. Ata nuk mund të bëjnë gjëra që kërkojnë aftësi duarsh si përdorimi i pirunit dhe lugës.

• Ndoshta si pasojë e vështirësive, ata janë kryesisht fëmijë të vetmuar, me pak vetëbesim, të prirur për të qenë të shqetësuar dhe të pakënaqur. Marrëdhëniet shoqërore mund të mos jenë të mira.

Të kesh Disleksi te Fëmija yt nuk do të thotë se ka Prapambetje Mendore!

Gjëja më tipike për fëmijët me vështirësi të veçanta në të nxënë është se nuk ka asnjë problem me inteligjencën e këtyre fëmijëve. Madje, ekziston kushti që inteligjenca të jetë normale për të vendosur një diagnozë. Megjithatë, edhe pse fëmijët i kuptojnë shumë mirë pyetjet e bëra, ata nuk mund t'i shprehin saktësisht me shkrim sepse nuk mund të lexojnë si duhet. Për këtë arsye, sukseset e tyre në provime janë të ulëta. Problemi kryesor këtu nuk është se fëmija nuk mund të kuptojë; është se ai nuk mund ta shprehë atë që kupton me simbole. Sistemi i provimeve i etiketon shpejt këta fëmijë si të pasuksesshëm. Sepse sistemi nuk është i organizuar sipas mënyrës se si ata e shprehin informacionin. Ajo që është e vështirë është se në fakt shumë fëmijë të talentuar dhe të zgjuar brenda sistemit trajtohen si të pasuksesshëm dhe ndonjëherë, mjerisht, sikur të kishin prapambetje mendore.

Megjithatë, Disleksia njihet gjithashtu nga fakti se ka shumë njerëz të famshëm dhe të suksesshëm që e kanë këtë sëmundje. Një nga njerëzit më të famshëm që ka disleksi është Ajnshtajni. Ai shpreh në shkrimet e tij se "mësuesit e tij kishin mendje të ngadaltë dhe do të silleshin marrëzisht pas ëndrrave të tyre budallaqe deri në vdekje". Jeta e tij është një histori suksesi nga vitet shkollore të kaluara me gjykata kaq të ashpra, drejt një teorie që sfidon të gjithë sistemin. Ndërsa kjo jep shpresë nga njëra anë; këto shembuj nuk janë në fakt histori suksesi që pasqyrojnë shumicën. Në sistemin arsimor të sotëm, këta fëmijë, të cilët shpesh etiketohen si të pasuksesshëm, janë fatkeqësisht të destinuar të jetojnë një të ardhme shumë nën kapacitetin e tyre. Disleksia është një nga shkaqet themelore tek shumica e të rinjve që braktisin shkollën...

Ajo që duhet bërë është vlerësimi psikiatrik i fëmijës, dhe pas testeve dhe ekzaminimeve të nevojshme, krijimi i një skeme të përshtatshme diagnostikimi dhe trajtimi për fëmijën. Në të gjitha programet arsimore, synohet arsimimi i rregulluar në detajet e duhura për vështirësitë e fëmijës, që ecën nga pjesa tek e gjitha, duke fituar aftësi në një mënyrë gjithnjë e më të madhe, dhe sigurohet që fëmija të përdorë potencialin e tij në mënyrën më të mirë të mundshme.