Sëmundjet e Zemrës tek Fëmijët dhe Trajtimi

Sëmundjet e lindura të zemrës

Sëmundjet e lindura të zemrës janë sëmundje strukturore të pranishme në zemër që nga momenti i lindjes së foshnjës, të cilat shfaqen në fazat e hershme të shtatzënisë. Nga çdo 1000 foshnje që lindin, afërsisht tetë kanë sëmundje të lindur të zemrës. Nëse nëna, babai ose të afërmit e ngushtë kanë sëmundje të lindur të zemrës, rreziku te foshnja që do të lindë është më i lartë. Megjithëse ekzistojnë shumë lloje, pjesën më të madhe e formojnë vrimat në muret që ndajnë dhomat e zemrës, si dhe ngushtimet te valvulat e zemrës dhe në enët e gjakut. Në disa raste ka sëmundje më të rënda, si mos-zhvillimi i plotë i një dhome, valvule ose enë gjaku në zemër. Vrimat ndryshojnë shumë nga njëra-tjetra sipas madhësisë, numrit dhe vendndodhjes së tyre; ngushtimet ndryshojnë sipas lokalizimit dhe shkallës (të lehta, të mesme, të rënda).

Cilat janë sëmundjet e lindura të zemrës?

1. Defekti Septal Ventrikular (VSD): Me VSD dyshohet kur gjatë ekzaminimit fizik dëgjohet zhurmë kardiake. Te këta fëmijë, familja raporton infeksione të shpeshta të mushkërive dhe dobësi në shtimin e peshës. Diagnoza e saktë vendoset me ekokardiografi. Kur nevojitet, bëhet edhe angiografi. Nëse VSD nuk është shumë e vogël, trajtimi është kirurgjik. Zakonisht, sipas simptomave të pacientit, operohet para moshës një vjeç. VSD mbyllet. Rreziku kirurgjik është nën 3%. Rreziku është më i lartë te rastet me disa VSD dhe te pacientët që shfaqin probleme të rënda të mushkërive për shkak të adresimit të vonuar.

2. Tetralogjia e Fallot-it (TOF): Ekzistojnë edhe shumë sëmundje të tjera të lindura të zemrës që shkaktohen nga përzierja e gjakut të pastër me gjakun e papastër dhe që në popull quhen „foshnja blu“ ose „foshnja vjollcë“. Ndër sëmundjet kardiake cianotike, të quajtura „lindje vjollcë“ ose „foshnjë blu“, më e shpeshta është Tetralogjia e Fallot-it (TOF). Shfaqet në 3 raste për çdo 10 mijë lindje. Përbën 6% të të gjitha sëmundjeve të lindura të zemrës. Është më e shpeshtë te ata me disa anomali gjenetike dhe kromozomale (sindromi DiGeorge dhe sindromi Down). Dyshohet me pas lindjes kur shfaqet cianozë dhe dëgjohet zhurmë kardiake. Diagnoza e plotë vendoset me ekokardiografi. Trajtimi i Tetralogjisë së Fallot-it është kirurgjik. Operacioni i plotë korrigjues kryhet para se foshnja të mbushë një vjeç. Kohën e operacionit e përcaktojnë shkalla e cianozës te fëmija dhe sulmet e spazmës. Foshnjat që kanë nevojë për operacion në fazën e hershme mund të kryejnë operacion të plotë korrigjues, pa pasur nevojë për operacion shuntimi, në qendra të mëdha me përvojë, nëse rasti është i përshtatshëm. Rreziku i operacionit për Tetralogjinë e Fallot-it është nën 5%. Te rastet me Tetralogjinë e Fallot-it, pas operacionit të plotë korrigjues, në periudhën e ardhshme, edhe pse me probabilitet të ulët, mund të bëhet e nevojshme një operacion i përsëritur për shkak të mangësisë së valvulës pulmonare. Megjithatë, në vitet e fundit, duke përdorur teknika që mbajnë mangësinë pulmonare në nivel më të ulët, probabiliteti i operacionit në periudhën e ardhshme është zvogëluar.

3. Transpozicioni i Arteve të Mëdha (TGA: transpozicion): Te pacientët e tillë, aorta, që normalisht duhet të dalë nga ventrikuli i majtë, del nga ventrikuli i djathtë; arteria pulmonare, që duhet të dalë nga ventrikuli i djathtë, del nga ventrikuli i majtë. Kur këto arterie të mëdha janë të kthyera, korrigjimi i plotë me operacion kardiak të hapur duhet bërë idealisht gjatë 2-3 javëve të para, pa u dobësuar funksioni pompues i ventrikulit të majtë. Në këtë sëmundje, të quajtur transpozicion i arteve të mëdha, sot kryhet operacioni i switch-it arterial (rrotullimi).

4. Ventrikul i Vetëm: Normalisht zemra përmban dy sisteme pompimi. Njëri është ana e majtë e zemrës, e cila dërgon gjakun që vjen nga mushkëritë, përmes aortës, për ushqimin e të gjitha organeve të trupit. Tjetri është ana e djathtë e zemrës, e cila dërgon në mushkëri gjakun e papastër që vjen nga e gjithë trupi, për ta oksigjenuar. Te disa sëmundje komplekse të zemrës, njëra nga këto dy struktura nuk zhvillohet mirë dhe gjaku i dy sistemeve përzihet. Te këta pacientë, me operacion nuk mund të krijohen dy sisteme të veçanta pompimi. Te ky grup i quajtur ventrikul i vetëm, nevojitet një seri operacionesh dhe koha është shumë e rëndësishme. Te këto raste, brenda zemrës përzihet gjaku i pastër (i oksigjenuar) me gjakun e papastër (me oksigjen të ulët). Gjaku që shkon te mushkëritë dhe ai që shkon në pjesën tjetër të trupit duhet të jenë të balancuar në periudhën pas lindjes. Për këtë qëllim, nëse gjaku që shkon te mushkëritë është shumë, brenda disa muajve të parë duhet kryer operacioni i bandimit të arteries pulmonare (pulmonary arterial banding), i cili ngushton arteriet pulmonare për të zvogëluar gjakun që shkon te mushkëritë. Nëse, anasjelltas, gjaku që shkon te mushkëritë është shumë i pakët, shfaqet ajo që quajmë „foshnjë blu“. Edhe në këto raste, për të rritur rrjedhën e gjakut në mushkëri, nevojitet një operacion shuntimi (me enë artificiale të vendosura midis arteries sistemike dhe asaj pulmonare). Pas muajit të 2-3-të nevojitet operacioni dy-drejtimësh i Glenn-it, që lidh drejtpërdrejt venën e sipërme të trupit me enën e mushkërive. Kur ky pacient arrin moshën 2 vjeç, kryhet edhe operacioni i fazës së fundit, operacioni Fontan, që lidh gjakun e papastër që vjen nga gjysma e poshtme e trupit me arteriet pulmonare. Në të gjitha këto operacione, koha është shumë e rëndësishme. Nëse fëmija shkon te mjeku me vonesë, kjo shans operacioni mund të humbasë. Më parë, kur këto operacione nuk kryheshin, jeta e këtyre foshnjave ishte shumë e shkurtër; ndërsa sot, me kohë të përshtatshme, përfundimi i operacionit Fontan u siguron këtyre foshnjave jetë të gjatë. Pas operacionit Fontan, mbijetesa 10-vjeçare është mbi 80%, ndërsa mbijetesa 20-vjeçare është mbi 60%. Në këtë grup sëmundjesh bëjnë pjesë gjithashtu: zemra e majtë hipoplastike, zemra e djathtë hipoplastike dhe atrezia tricuspidale, ventrikuli i majtë dhe i djathtë me hyrje të dyfishtë, defektet komplete septale atrioventrikulare pa strukturë ventrikulare të balancuar, zemrat izomerike të djathta dhe të majta, të quajtura Heterotaxy, si dhe të gjitha sëmundjet e lindura të zemrës ku riparimi i dy ventrikujve nuk është i mundshëm.

Pse ndodhin sëmundjet e lindura të zemrës?

Sëmundjet e lindura të zemrës zhvillohen në fazat shumë të hershme të shtatzënisë, në javët kur organet sapo kanë filluar të formohen. Te pjesa më e madhe, shkaku nuk njihet. Dihet se një pjesë e tyre janë trashëgimore, por vetëm në një numër shumë të vogël sëmundjesh është treguar lidhje me gjene. Te disa sëmundje gjenetike (sindromi Down, sindromi Turner) rreziku për sëmundje të lindur të zemrës është i lartë. Nëna që merr ilaçe që mund të dëmtojnë foshnjën gjatë tre muajve të parë të shtatzënisë, që kalon ndonjë infeksion (si rubeola), ose që ekspozohet ndaj rrezatimit, mund të shkaktojë sëmundje të lindura të zemrës. Shpesh, kur hetohet historia familjare, nuk gjendet asnjë shkak që mund të çojë në sëmundje të lindur të zemrës. Për këtë arsye, pranohet përgjithësisht se sëmundjet e lindura të zemrës shfaqen nën ndikimin e faktorëve trashëgimorë dhe mjedisorë. Nëse foshnja në bark ka sëmundje të zemrës, kjo mund të hulumtohet me metodën ultrasonografike të quajtur „Ekokardiografi Fetale“ (shih Ekokardiografi Fetale).

Cilat janë simptomat e sëmundjeve të lindura të zemrës?

Sëmundjet e lindura të zemrës janë shumë të ndryshme. Te një pjesë nuk ka asnjë simptomë ose simptomat janë shumë të lehta, ndërsa një pjesë mund të ketë rrjedhë shumë të rëndë. Sëmundjet e rënda të zemrës shfaqin simptoma brenda muajve të parë, madje brenda ditëve të para. Këto simptoma mund të shfaqen te foshnja si cianozë (ngjyrosje kaltërosh), vështirësi në ushqim, lodhje gjatë thithjes, frymëmarrje e shpejtë, vështirësi në frymëmarrje, dobësi në shtimin e peshës ose infeksione të shpeshta të rrugëve të frymëmarrjes (pneumoni, bronkit). Te fëmijët më të mëdhenj mund të shfaqet lodhje e shpejtë, palpitacione, dhimbje në gjoks dhe të fikët. Te disa sëmundje, pacienti nuk ka asnjë simptomë ose ato janë të parëndësishme, dhe vjen te mjeku vetëm kur gjatë ekzaminimit dëgjohet zhurmë kardiake.

Çfarë duhet të kenë parasysh fëmijët me sëmundje të lindur të zemrës?

Duhet mbajtur mend se sëmundjet e lindura të zemrës janë shumë të ndryshme dhe mund të kërkojnë monitorim të veçantë për sëmundjen. Megjithatë, shpesh masat e përgjithshme të marra janë të njëjta. Për të mbrojtur zemrën nga infeksioni (endokardit infektiv), disa fëmijë duhet të marrin antibiotik në disa raste të veçanta me procedura ndërhyrëse. Rastet në të cilat duhet mbrojtje, dozën e antibiotikut dhe kohën e marrjes ia shpjegon familjes mjeku që e ndjek, dhe u jepet në dorë udhëzuesi „Mbrojtja nga Endokarditi Infektiv“ (shih Endokarditi Infektiv).

Te shumica e fëmijëve me sëmundje të lindur të zemrës nuk nevojitet kufizim i aktivitetit. Përkundrazi, sporti dhe aktiviteti duhet të mbështeten për mbështetjen psikologjike të fëmijës dhe për përmirësimin e performancës së zemrës. Te disa sëmundje, fëmijës i ndalohen aktivitetet që kërkojnë përpjekje të tepërt, si gara. Këto raste duhet t'i përcaktojë patjetër specialisti i sëmundjeve kardiake te fëmijët që e ndjek fëmijën, dhe fëmijës nuk duhet t'i ndalohet sporti pa nevojë, sepse masat përcaktohen sipas llojit dhe shkallës së sëmundjes. Këta fëmijë drejtohen drejt aktiviteteve që kërkojnë më pak përpjekje. Fëmijët me sëmundje të lindur të zemrës duhet t'i bëjnë vaksinat si të gjithë fëmijët e shëndetshëm; në disa raste mund të nevojiten vaksina shtesë. Ushqimi i fëmijëve është i njëjtë me atë të fëmijëve të shëndetshëm dhe përfshin rregullat e përgjithshme të ushqyerjes. Në disa raste të veçanta mund të nevojitet dietë. Fëmijët zakonisht vazhdojnë arsimimin normal. Te disa pacientë mund të nevojitet kufizim i aktivitetit. Me masa si mos ngjitjen e shkallëve në shkollë, ose mësimin në katin përdhes, mos pjesëmarrjen në orët e edukimit fizik, mund të sigurohet që fëmija të vazhdojë shkollën. Fëmijët duhet të monitorohen rregullisht nga specialisti i kardiologjisë së fëmijëve.

Çfarë është endokarditi infektiv?

Endokarditi infektiv është infeksion i mureve të brendshme të zemrës, i valvulave të saj ose i enëve të saj. Është shumë e rrallë te personat pa sëmundje të zemrës, por te fëmijët me sëmundje të zemrës rreziku rritet. Mikroorganizmat që shkaktojnë infeksionin janë shpesh bakteret që jetojnë në gojë dhe fyt. Këto baktere, në kushte normale, nuk dëmtojnë personat e shëndetshëm. Te fëmijët me sëmundje të zemrës, megjithatë, kur hyjnë në gjak mund të shkaktojnë infeksione shumë të rrezikshme të zemrës. Për këtë arsye, higjiena e gojës dhe kujdesi për dhëmbët janë shumë të rëndësishme te pacientët. Fëmijët me sëmundje të zemrës duhet të lajnë rregullisht dhëmbët dhe të shkojnë rregullisht te stomatologu. Këtyre fëmijëve u duhet t'u jepet antibiotik mbrojtës në situatat ku ka rrezik që bakteret të hyjnë në gjak. Ndër këto situata riskuese përfshihen: ndërhyrjet në gojë dhe dhëmbë që mund të shkaktojnë gjakderdhje, operacionet e bajameve dhe adenoideve (geniz eti), operacionet e rrugëve urinare dhe organeve riprodhuese. Në librin e vogël që u jepet familjeve për mbrojtjen nga endokarditi infektiv, gjenden informacione të detajuara për situatat riskuese, dozën e antibiotikut të rekomanduar dhe kohën e marrjes.

Çfarë është zhurma kardiake?

Janë tingujt „fryrës“ që vijnë nga rrjedha e gjakut në zemër dhe në enët e gjakut, të cilët mjeku i dëgjon gjatë ekzaminimit të zemrës. Pothuajse në të gjitha sëmundjet e zemrës, të lindura dhe të fituara më vonë, dëgjohet zhurmë për shkak të prishjes së rrjedhës së gjakut. Megjithatë, te fëmijët, zhurmat më të shpeshta janë ato që dëgjohen pa prishje të rrjedhës së gjakut. Këto zhurma quhen me emra si „zhurmë e pafajshme“, „zhurmë normale“. Termi „zhurmë e pafajshme“ përdoret shpesh, sepse është termi që më së miri shpreh se nuk ka sëmundje në zemër. Një mjek me përvojë shpesh mund të dallojë nëse zhurma që dëgjon është e pafajshme. Nëse zhurma është e pafajshme, nuk nevojitet hetim i mëtejshëm. Nëse mjeku nuk është i sigurt për natyrën e zhurmës, duhet ta drejtojë pacientin te një Specialist i Sëmundjeve Kardiake te Fëmijët. Në disa raste, mund të jetë e vështirë të dallohet me ekzaminim nëse zhurma është e pafajshme; në këto raste, ekokardiografia është metoda më e sigurt për të vendosur diagnozën.

Çfarë është ekokardiografia fetale?

Është pamja e zemrës së foshnjës ndërsa ajo është në bark të nënës, me ultrasonografi. Ultrasonografia është metodë imazherike e përdorur me siguri në mjekësi për shumë vite, e kryer me valë zanore. Nuk ka dëm të njohur për foshnjën dhe për nënën. Zemra e foshnjës mund të monitorohet në mënyrë ideale që nga javët 16-18 të shtatzënisë. Imazhi më i mirë zakonisht bëhet midis javëve 20 dhe 24. Më poshtë përmblidhet se cilave shtatzëna duhet t'u bëhet ekokardiografi fetale:

Gjatë ekzaminimit ultrasonografik të kryer nga specialisti i Sëmundjeve të Grave dhe i Lindjes, kur ka dyshim në ndonjë mënyrë për zemrën e foshnjës,

Në familje (nëna, babai, vëllezërit dhe të afërmit e ngushtë) ka sëmundje të lindur të zemrës (në këto raste rreziku te foshnja rritet),

Nëna në pritje ka diabet ose ai shfaqet gjatë shtatzënisë,

Nëna ka sëmundje të indit lidhor, fenilketonuri,

Nëna është ekspozuar gjatë 3 muajve të parë të shtatzënisë ndaj një situate që mund të dëmtojë organet e foshnjës (si ilaçe, alkool, disa infeksione, rrezatim),

Te foshnja është zbuluar ose dyshohet për çrregullim kromozomal (sindromi Down etj.),

Janë zbuluar gjendje anormale në organe të tjera të foshnjës (veshka, truri, stomaku-zorra, skeleti, buza-qiellzën),

Te foshnja është gjetur trashësi e lartë e pjesës së pasme të qafës,

Ritmi i zemrës së foshnjës është vazhdimisht i lartë ose i ulët, ose është zbuluar çrregullim i ritmit,

Në disa raste, ekokardiografia fetale rekomandohet edhe te shtatzënitë në moshë të avancuar (mbi 35 vjeç), te shtatzënitë e shumëfishta (binjakë, trinjakë) dhe te shtatzënitë me fekondim in vitro (tüp bebek).

Procedura: Ekokardiografia fetale është procedurë pa dhimbje, e kryer me aparat ultrasonografi përmes barkut të nënës, dhe nuk ka dëm të njohur. Pamja e zemrës së foshnjës ndryshon sipas javës së foshnjës, madhësisë, pozicionit, vendosjes së placentës, strukturës së nënës (e hollë ose e trashë), si dhe cilësisë së aparatit. Studimi ekokardiografik zgjat afërsisht 15-30 minuta. Në rastet kur cilësia e imazhit nuk është e mirë ose kur dyshohet për një anomali komplekse, kjo kohë zgjatet. Disa sëmundje të lindura të zemrës diagnostikohen lehtë në bark të nënës, por në disa raste vendosja e diagnozës së saktë mund të jetë shumë e vështirë. Në disa sëmundje, rëndësia e lezionit mund të rritet ndërsa shtatzënia vazhdon; në këto raste, është e dobishme që procedura të përsëritet me intervale të caktuara. Me këtë metodë, shansi për të vendosur diagnozë të saktë për foshnjën në bark të nënës ndryshon midis 65% dhe 90%, në varësi të cilësisë së imazhit. Nëse zbulohet sëmundje me ekokardiografi fetale, shpesh nuk nevojitet ndërhyrje dhe foshnja monitorohet pas lindjes duke bërë ekokardiografi. Në disa sëmundje të zemrës, gjendja është më e rëndë dhe nevojitet ndërhyrje e hershme me metoda kirurgjike ose ndërhyrëse. Shtatzënat e këtij grupi këshillohen të lindin në një qendër të pajisur për të ndërhyrë te foshnja, dhe bëhen përgatitjet e nevojshme për foshnjën. Në disa sëmundje shumë të rralla të zemrës, gjendja është shumë e rëndë dhe te këta pacientë korrigjimi i plotë me metoda kirurgjike ose ndërhyrëse nuk është i mundur. Familjeve të foshnjave të këtij grupi, pasi u jepet informacion për sëmundjen, u sugjerohet ndërprerja e shtatzënisë. Informacioni për këtë çështje duhet patjetër të jepet nga specialisti i sëmundjeve kardiake te fëmijët, dhe në disa raste së bashku me kirurgun kardiovaskular. Sipas vendimit të familjes, shtatzënia ndërprehet ose vazhdon. Në disa sëmundje të zemrës, mund të trajtohet foshnja në bark të nënës duke i dhënë nënës trajtim me ilaçe.

Çfarë është ethja akute reumatike?

Ethja akute reumatike njihet në popull shkurt si „reumatizëm i zemrës“ ose thjesht „reumatizëm“. Reumatizmin te fëmijët e shkakton beta-hemolitike streptokoke e grupit A (shkurt „beta“), që shkakton faringjit dhe tonsilit (inflamacion i bajameve). Fëmija që ka infeksion në fyt, nëse nuk merr antibiotik me dozë dhe kohëzgjatje të duhur, rrezikon të prekët nga reumatizmi. Te pacientët që trajtohen, rreziku është shumë i ulët. Shfaqet më shpesh te fëmijët 5-15 vjeç. Afërsisht 2-3 javë pas infeksionit në fyt shfaqen simptomat. Ajo prek kryesisht zemrën, nyjet, lëkurën dhe trurin. Zakonisht, simptoma e parë që vihet re është fryrja, dhimbja, rritja e temperaturës dhe skuqja e lehtë në nyje (gjunjët, këmbët dhe kyçet e duarve). Ndikimi më i rëndësishëm është në zemër. Ajo shkakton dëmtim dhe çrregullim funksionimi të valvulave të zemrës. Te disa fëmijë, për shkak të prekjes së trurit, mund të shfaqen lëvizje të pavullnetshme, anormale të fytyrës, duarve, krahëve dhe këmbëve (korea), çrregullime të sjelljes dhe ndryshime të humorit. Simptomat e lëkurës janë të rralla. Pacientët duhet të vihen nën monitorim, me fillimin e trajtimit menjëherë pas diagnozës.

A shërohet sëmundja reumatike e zemrës?

Sëmundjet e lehta të valvulave të zemrës mund të përmirësohen me kalimin e kohës, në fazën e hershme; por shpesh dëmtimi është i përhershëm.

A shkakton çdo infeksion në fyt reumatizëm?

Vetëm infeksionet e fytit të shkaktuara nga beta-hemolitike streptokoke të grupit A shkaktojnë reumatizëm. Pas infeksioneve të tjera virale dhe bakteriale të fytit, reumatizmi nuk zhvillohet. Për dallim duhet marrë kulturë fyti ose duhet bërë hetime të tjera diferenciale. Te sëmundjet e fytit të shkaktuara nga streptokokët, tipikisht dallohen dhimbja e fytit, temperatura dhe fryrjet e dhimbshme në qafë. Ndonjëherë simptomat mund të jenë më të lehta; në këtë rast, diagnoza e pacientit bëhet më e vështirë.

Çfarë duhet të kujdeset fëmija që ka pasur ethe reumatike?

Fëmija që ka pasur një herë ethe reumatike, nëse përsëri ka infeksion beta, rreziku që sëmundja të përsëritet është shumë i lartë. Prandaj, fëmijët që kanë pasur ethe reumatike duhet patjetër të mbrohen, për të parandaluar infektimin përsëri me të njëjtin infeksion. Kjo mbrojtje bazohet në mbrojtjen afatgjatë të pacientit me antibiotikë të dhënë rregullisht. Me një injeksion penicilinë çdo 3 javë, ose me antibiotik në gojë çdo ditë, fëmija mbrohet nga përsëritja e sëmundjes. Kohëzgjatja e mbrojtjes është e përjetshme nëse ka prekje të zemrës, dhe deri në moshën 21 vjeç nëse nuk ka prekje të zemrës. Ashtu si te sëmundjet e lindura të zemrës, edhe te sëmundjet reumatike të zemrës ekziston rreziku i infeksionit të valvulës së dëmtuar. Për këtë arsye, pacientët duhet të kujdesen për higjienën e gojës, pastërtinë e dhëmbëve dhe shëndetin. Në varësi të shkallës së sëmundjes së valvulës së zemrës, mund të nevojitet kufizim i ushtrimeve dhe dietë.

Dhimbja e gjoksit te fëmijët

Dhimbja e gjoksit është një ankesë që shfaqet më shumë te të rriturit. Është gjendje e njohur dhe e vlerësuar nga shoqëria, sepse është shenjë shumë e rëndësishme e infarktit të zemrës. Te fëmijët gjithashtu shfaqet dhimbja e gjoksit; madje, pas dhimbjes së kokës dhe të barkut, te fëmijët dhimbja e gjoksit është dhimbja e 3-të më e shpeshtë. Shkaku kryesor i dhimbjes së gjoksit te fëmijët janë dhimbjet e sistemit muskuloskeletor të murit të gjoksit. Përveç kësaj, te fëmijët mund të shfaqen dhimbje gjoksi edhe nga sëmundjet e mushkërive, astma, sëmundjet e stomakut dhe ezofagut, sëmundjet e zemrës dhe shkaqe psikologjike. Më e rëndësishmja nga këto janë dhimbjet e shkaktuara nga sëmundjet e zemrës. Këto sëmundje shpesh burojnë nga muskuli i zemrës ose nga arteriet koronare që e ushqejnë muskulin e zemrës. Nëse arteriet koronare janë zhvilluar gabim që nga lindja ose ka tapa/shtypje në enë, muskuli i zemrës nuk ushqehet dhe shfaqet dhimbje gjoksi, njëlloj si te të rriturit. Ndryshe nga të rriturit, dhimbja e gjoksit te fëmijët lidhet rrallë me sëmundje të enëve të zemrës. Por nëse shkaku i dhimbjes së gjoksit është sistemi kardiovaskular, këto sëmundje mund të kenë pasoja shumë të rënda, prandaj duhet diagnostikuar dhe trajtuar herët. Veçanërisht fëmijët me dhimbje gjoksi që shfaqen gjatë ose pas ushtrimeve, bashkë me të fikët, lodhje të shpejtë, palpitacione, duhet patjetër t'i nënshtrohen hetimeve të mëtejshme për sëmundjet e zemrës.

Të fikurit te fëmijët

Humbja e përkohshme e ndërgjegjes e shkaktuar nga rënia e papritur e rrjedhës së gjakut në tru quhet të fikët (sinkopë). Është e shpeshtë te fëmijët dhe adoleshentët e shëndetshëm. Aq sa gjysma e fëmijëve që kanë arritur moshën adoleshente kanë pasur të paktën një herë të fikur. Megjithëse është situatë frikësuese për familjen, shpesh nuk tregon një sëmundje të rëndësishme. Shumicën e të fikurave te fëmijët e formojnë ato që quajmë të fikur të thjeshtë (sinkopë vazovagale), të shkaktuara nga aktivizimi i sistemit nervor autonom. Këto të fikura shfaqen më shpesh në situata si dhimbje e papritur, ankth i tepërt, emocion i tepërt, qëndrim në këmbë për kohë të gjatë, shikim të gjakut dhe qëndrim në nxehtësi, dhe zgjasin pak. Disa të fikura mund të jenë shenjë e një sëmundjeje të rëndësishme të zemrës. Te disa sëmundje të muskujve të zemrës, sëmundje të lindura të zemrës dhe çrregullime të ritmit të zemrës (ritëm i ulët ose i lartë i zemrës), te fëmijët mund të shfaqet e fikur. Kur shfaqen marramendje dhe të fikura të shkaktuara nga ushtrimi, të fikura bashkë me dhimbje gjoksi dhe palpitacione, histori lodhjeje të shpejtë, histori të fikurash ose vdekjeje të papritur në familje, sistemi i zemrës dhe i enëve duhet hetuar me kujdes. Para të fikurit, pacientët mund të kenë marramendje, dobësi, turbullim të shikimit, ndjesi të përzierjeje dhe valë nxehtësie. Si pasojë e rënies gjatë të fikurit, mund të shfaqen lëndime në trupin e pacientit. Në të fikurat e thjeshta të shkaktuara nga shkaqe jashtë zemrës, shpesh mjafton të shtrihet pacienti me këmbët lart. Zakonisht, pas ndihmës së parë, pacienti vjen në vete brenda disa minutash. Te të fikurat e ndryshme nga të fikurat e thjeshta, metodat e trajtimit ndryshojnë sipas sëmundjes themelore.