EFÇ - Çfarë është ablacioni? Në cilat raste zbatohet?
Studimi elektrofiziologjik (EP) është një procedurë speciale që i lejon mjekut të shqyrtojë në detaje sinjalet elektrike në zemër dhe të përcaktojë saktësisht burimin e çdo ritmi anormal (aritmi). Nëse përjetohet ritëm anormal i zemrës, mund të jetë e dobishme të hulumtohet më në detaje se çfarë është saktësisht ritmi anormal i zemrës dhe, nëse është e mundur, të trajtohet. Procedurat standarde të ablacionit kryhen zakonisht menjëherë pas një studimi EP. Për zbatimin e të dyja procedurave ekzistojnë kushte të nevojshme. Para se të zbatohen këto procedura, mjeku bën shqyrtime mbi historikun mjekësor të personit. Për të marrë më shumë informacion rreth studimit elektrofiziologjik dhe ablacionit, mund ta ndiqni artikullin tonë.
Çfarë është studimi elektrofiziologjik (EFÇ)?
Studimi elektrofiziologjik (studim EP) është një test i përdorur për të vlerësuar sistemin elektrik të zemrës dhe për të kontrolluar ritmet anormale të zemrës. Gjatë studimit EP, mjeku fut kateterë të vegjël, të hollë me tel në një venë të ijës (ose, në disa raste, të qafës). Pasi kateterët hyjnë në zemër, ata matin sinjalet elektrike të zemrës. Një studim EP mund të nxisë dhe të diagnostikojë ritme anormale të zemrës. Mjeku ndonjëherë vazhdon ta trajtojë problemin duke kryer një ablacion me kateter. Ky trajtim përdor nxehtësi (ablacion me radiofrekuencë) ose ngrirje për të shkatërruar zonat brenda zemrës që shkaktojnë ritmin anormal. Rreziqet e mundshme të studimit EP janë gjakderdhja dhe njollosja në zonën ku kateteri është vendosur në një venë. Për disa njerëz, meqenëse do të jetë e vështirë të qëndrojnë të palëvizur gjatë studimit, këta pacientë sedohen gjatë procedurës.
Në cilat raste kryhet?
Para EFÇ mund të kërkohet matja e aktivitetit elektrik të zemrës me EKG. EKG mund të zbulojë ritmin e zemrës, por për të gjetur burimin e aritmisë dhe për të ndërhyrë, nevojiten teste të mëtejshme. Sepse aritmia mund të ndodhë në çdo zonë të rrjetit elektrik të zemrës. Një studim EP jep informacion mbi mënyrën se si lëvizin sinjalet elektrike në zemër. Rastet në të cilat këto informacione mund të jenë të nevojshme janë si më poshtë:
Aritmia (çrregullim i ritmit)
Fibrilacioni atrial (rrahje e shpejtë e dhomave të sipërme të zemrës)
Fibrilacioni ventrikular (rrahje e shpejtë e dhomave të poshtme të zemrës)
Rreziku i vdekjes kardiake
Takikardia (rrahje e shpejtë e zemrës)
Bradikardia (ritëm i ngadaltë i zemrës)
Marramendje
Të fikët
Dobësi
Palpitacione
Çfarë është ablacioni?
Ablacioni është një procedurë për trajtimin e fibrilacionit atrial, pra të çrregullimeve të ritmit të zemrës. Ajo përdor djegie dhe ngrirje të vogla brenda zemrës për të ndihmuar në ndërprerjen e sinjaleve elektrike që shkaktojnë rrahje të parregullta të zemrës. Normalisht, një grup i veçantë qelizash prodhon sinjalin që nis rrahjen e zemrës. Atriumi nuk mund të kontraktohet normalisht për të transportuar gjakun në ventrikuj. Në procesin e djegies, një lloj energjie e quajtur energji radiofrekuence përdor nxehtësinë për të lënduar indin. Ndonjëherë mjekët përdorin në vend të kësaj një qasje kirurgjikale.
Ablacioni kardiak është një procedurë që lëndon indin në zemër për të bllokuar sinjalet e parregullta elektrike. Përdoret për trajtimin e problemeve të ritmit të zemrës (aritmive). Tuba të gjata fleksibël (kateterë) futen nga enët e gjakut drejt zemrës. Sensorët në majat e kateterëve transmetojnë energji të nxehtë ose të ftohtë për të shkatërruar (prerë) indin. Më rrallë, ablacioni kryhet gjatë kirurgjisë kardiake. Ablacioni kardiak është një procedurë e përdorur për korrigjimin e problemeve të ritmit të zemrës. Kur zemra rreh, sinjalet elektrike që shkaktojnë shtrëngimin (kontraktimin) e zemrës duhet të ndjekin një rrugë të caktuar në zemër. Në varësi të llojit të problemit të ritmit të zemrës, ablacioni kardiak mund të jetë një nga trajtimet e para. Në raste të tjera, kryhet kur ilaçet dhe trajtimet e tjera nuk kanë dhënë rezultat.
Disa njerëz kanë simptoma shqetësuese si mungesë e frymëmarrjes dhe palpitacione për shkak të fibrilacionit atrial. Fibrilacioni atrial gjithashtu rrit ndjeshëm rrezikun e goditjes në tru (insultit). Ilaçet antikoagulante të përdorura për parandalimin e goditjes në tru gjithashtu kanë rreziqet e tyre, dhe personat që i përdorin këto ilaçe duhet të konsultohen me një specialist para procedurës dhe të monitorohen edhe pas saj. Nëse ka simptoma që vijnë nga fibrilacioni atrial, ablacioni mund të jetë një opsion i mirë.
Në varësi të gjendjes së veçantë mjekësore të personit, mund të ekzistojnë edhe rreziqe të tjera. Para ablacionit, të gjitha çështjet që mund të shkaktojnë shqetësim duhet të diskutohen me specialistin shëndetësor. Edhe pse rrallë, ekziston rreziku i vdekjes. Një rrezik tjetër është se procedura nuk mund ta eliminojë përfundimisht fibrilacionin atrial. Nëse personi është i moshuar, ka probleme të tjera të zemrës ose ka përjetuar fibrilacion atrial për një periudhë më të gjatë, probabiliteti i përjetimit të kësaj problemi mund të jetë më i lartë.
Ablacioni me kateter: Nëse kryhet ablacion me kateter, vendoset një linjë intravenoze (IV) në krah për dhënien e anestezisë. Për shkak të gjatësisë së procedurës, zakonisht personi është nën anestezi të përgjithshme. Kardiologu vendos një tub të vogël në një venë nëpërmjet lëkurës, zakonisht nga ijët. Më pas futin kateterët elektrodë (tuba të hollë me tela) brenda tubit dhe, duke përdorur rrezet X si udhëzues, i kalojnë në zemër. Kateteri jep energji të nxehtë ose të ftohtë për të eliminuar ritmet e parregullta ose anormale.
Ablacioni kirurgjik: Nëse kryhet ablacion kirurgjik, aplikohet anestezi e përgjithshme. Kirurgu i zemrës mund ta kryejë ablacionin gjatë operacionit me zemër të hapur. Ose mjeku do të kryejë një operacion hibrid më pak invaziv dhe do të bëjë prerje të vogla në gjoks për të arritur te zemra.
A është i rrezikshëm procedura e ablacionit?
Ashtu si çdo procedurë, edhe në ablacion ekzistojnë rreziqe të ndryshme. Por rreziqet mund të jenë më të mëdha kur procedura e trajtimit nuk zbatohet. Për këtë arsye, para procedurave mjeku shqyrton përfitimet e ablacionit për personin dhe, në përputhje me këtë, rekomandon ablacionin. Këto janë rreziqet e mundshme që mund të ndodhin në raste të rralla:
Aritmia
Mpiksje gjaku
Dëmtim i enës
Dëmtim i valvulës
Infeksion
Gjakderdhje
Si kryhet ablacioni?
Para së gjithash, para se të fillojë procedura, pyetet nëse pacienti ka alergji ndaj ndonjë ilaçi, lateksi ose ndonjë substance tjetër. Para testit duhet të qëndrojë pa ngrënë për një periudhë të caktuar. Para testit zakonisht jepet një agjent sedativ. Një ablacion zakonisht nuk jep efekt menjëherë, dhe pas procedurës mund të vazhdojnë disa simptoma, si palpitacionet. Në këtë rast, pacienti duhet të monitorohet për një kohë pas procedurës. Rreth 8–10 javë më pas bëhet e qartë nëse procedura ka qenë efektive. Nëse ka qenë e suksesshme, mjeku mund të mendojë të ndalojë një pjesë të ilaçeve. Nëse ablacioni nuk jep efekt në herën e parë dhe simptomat nuk përmirësohen ose kthehen, mund të nevojitet një ablacion tjetër ose mund të konsiderohen trajtime të tjera.
Mjeku që do ta kryejë procedurën mund të kërkojë disa teste për të marrë më shumë informacion mbi gjendjen e zemrës para ablacionit kardiak. Natën para procedurës duhet të mos hahet dhe të mos pihet. Para ablacionit kardiak, është e rëndësishme të vendoset edhe se si duhet vazhduar përdorimi i çdo ilaçi. Ablacioni kardiak kryhet në spital. Një specialist vendos një IV në krah ose në dorë dhe jep një ilaç sedativ për të ndihmuar personin të relaksohet. Sasia e sedacionit që nevojitet për procedurën varet nga aritmia specifike dhe nga gjendjet e tjera shëndetësore. Personi mund të jetë plotësisht zgjuar, ose mund të ketë marrë gjithashtu anestezi të përgjithshme.
Gjatë ablacionit kardiak, një tub i gjatë fleksibël (kateter) kalon nëpër një enë gjaku për të arritur te zemra. Sensorët në majën e kateterit dërgojnë impulse elektrike dhe regjistrojnë elektricitetin e zemrës. Specialisti shëndetësor e përdor këtë informacion për të identifikuar zonën që shkakton aritminë dhe për të vendosur ku do të zbatohet ablacioni. Kjo pjesë e procedurës quhet studim elektrofiziologjik (EP). Nëse ka dhimbje të forta dhe mungesë frymëmarrjeje, duhet t'i njoftohet specialistit shëndetësor.
Sa zgjat ablacioni?
Përfundimi i ablacionit kardiak zakonisht zgjat tre deri gjashtë orë, por mund të ndryshojë shumë në varësi të llojit të çrregullimit të ritmit që ka personi. Pas procedurës, mjeku heq kateterin dhe tubin nga vena juaj. Më pas, personi çohet në një dhomë rikuperimi, ku do të monitorohet nga afër për disa orë. Koha e qëndrimit varet nga sa invazive është operacioni. Pas procedurës, është më e sigurt që dikush tjetër ta çojë personin në shtëpi. Disa njerëz ndjejnë pak dhimbje pas procedurës. Dhimbja nuk duhet të zgjasë më shumë se një javë. Është gjithashtu e rëndësishme të shmangen ngritjet e rënda për rreth një javë. Mjeku mund të përshkruajë ilaçe hollues të gjakut për disa muaj.
A ka kufizim moshe?
Përveç rreziqeve të përgjithshme shëndetësore, nuk ka shumë gjëra që e pengojnë një person të ri të kryejë ablacion. Meqenëse mund të zvogëlojë efektet anësore të ilaçeve afatgjata, rrezikun e sëmundjeve kardiovaskulare dhe, veçanërisht në periudhat e mëvonshme të jetës, rrezikun e insuficiencës kardiake, përfitimi i një ablacioni bëhet edhe më i kuptimtë. Mjekët trajtojnë rutinisht pacientë të rinj dhe të shëndetshëm. Njëkohësisht, mjekët kryejnë ablacion me kateter edhe te pacientët në moshë të thyer (deri në 90 vjeç), dhe mund të japë rezultate të ngjashme me ato të të rinjve. Megjithatë, me rritjen e moshës, zgjedhja e pacientit bëhet më kritike. Në natyrën e procedurës së ablacionit me kateter nuk ka asgjë që të krijojë rrezik të tepërt te një person i moshuar. Pacientët ideal janë ata që nuk kanë arritur sukses me një ose më shumë ilaçe antiaritmike, kanë tolerancë të dobët ndaj efekteve anësore të trajtimit me ilaçe, dhe kanë ose kanë rrezik insuficience kardiake.
Personat që kanë probleme me aritminë, nëse po mendojnë për opsionin e ablacionit, këshillohen patjetër të marrin mbështetje nga një specialist. Meqenëse procedurat e kryera kanë edhe dimensione kirurgjikale, ato duhet patjetër të zbatohen nga persona të specializuar në fushën e tyre. Përndryshe, nuk duhet harruar se mund të shfaqen komplikacione të padëshiruara. Nëse ju gjithashtu dëshironi të merrni më shumë informacion rreth studimit elektrofiziologjik dhe ablacionit, drejtohuni te një institucion shëndetësor.
