Obeziteti, që Organizata Botërore e Shëndetësisë e përcakton si “gjendje që shkakton probleme të rënda shëndetësore si pasojë e grumbullimit të tepërt ose anormal të yndyrës në trup, në masë që dëmton shëndetin”, normalisht te meshkujt e rritur indi yndyror përbën mesatarisht 15-20%-in e peshës trupore, ndërsa te gratë 25-30%-in; kur ky raport kalon 25% te meshkujt dhe 30% te gratë, quhet obezitet. Specialistët e Departamentit të Obezitetit dhe Kirurgjisë Metabolike të Hisar Hospital Intercontinental dhanë informacion rreth operacioneve të obezitetit, të kryera si rezultat i rrezikut serioz që krijojnë problemet e peshës dhe sëmundjet e ndryshme që zhvillohen në trup.
Obeziteti shkakton sëmundje që mund të rrezikojnë jetën
Obeziteti nuk është vetëm pasojë e të ngrënit shumë, dhe nuk shihet as si një shëndoshje e thjeshtë apo problem kozmetik. Ai ka aftësinë të shkaktojë sëmundje që mund të rrezikojnë jetën, duke filluar nga diabeti, sëmundjet kardiovaskulare, ngurtësimi i enëve të gjakut, sëmundjet e fshikëzës së safrasë dhe sëmundjet e kyçeve. Më e rëndësishmja është se obeziteti lidhet drejtpërdrejt me kancerin. Zakonet ushqimore që shkaktojnë obezitet janë të lidhura edhe me zakone të pashëndetshme që çojnë në kancer. Kanceri i gjirit, kanceri i zorrëve dhe kanceri i stomakut shfaqen më shpesh te personat me obezitet.
Lloji i obezitetit përcaktohet me matjen e indeksit të masës trupore
Më e rëndësishme se sasia e yndyrës në trup është shpërndarja e yndyrës në trup. Te meshkujt, obeziteti “tipit mollë”, që shfaqet më shpesh, yndyra grumbullohet në pjesën e sipërme të trupit, pra në bel, barkun e sipërm dhe gjoks; ndërsa te gratë, obeziteti “tipit dardhë”, që shfaqet më shpesh, yndyra grumbullohet në pjesën e poshtme të trupit, pra në legen, kofshë dhe këmbë. Përveç indeksit të masës trupore (IMT), bëhen edhe matje të tjera si perimetri i belit dhe raporti bel/legen, për të përcaktuar qartë llojin e obezitetit. Raporti bel/legen duhet të jetë më i vogël se 0,9 te meshkujt dhe më i vogël se 0,8 te gratë. Perimetri i belit mbi 94 cm te meshkujt dhe mbi 80 cm te gratë rrit rrezikun e sëmundjeve kardiovaskulare.
Personave që bien në kategorinë e obezitetit të rëndë u bëhet ndërhyrje kirurgjikale
Obeziteti përcaktohet dhe klasifikohet sipas indeksit të masës trupore (IMT). IMT merret duke pjesëtuar peshën trupore tuaj (në kilogram) me katrorin e gjatësisë suaj (në metra).
IMT 25-30: Mbipeshë
IMT 30-35: Obezitet shkalla 1
IMT 35-40: Obezitet shkalla 2
IMT >40: Obezitet shkalla 3; Obezitet morbid
IMT>50: Super obezitet
IMT>60: Super super OBEZITET
Shkalla 3 dhe më e lartë janë klasat ku komplikimet e lidhura me obezitetin shfaqen në masën më të rëndë, prandaj quhen edhe obezitet fatal. Këta pacientë kanë vështirësi të madhe për të humbur peshë me ilaçe dhe dietë, dhe mund të jetë e nevojshme të merret parasysh opsioni i trajtimit kirurgjik.
Ndonjëherë pacientëve me IMT midis 35-40 mund t’u sugjerohen gjithashtu operacione obeziteti, nëse kanë një sëmundje shoqëruese serioze dhe të pakontrollueshme, si diabeti, hipertensioni ose sëmundja e zemrës.
Me metodën e kirurgjisë laparoskopike pacienti shërohet më shpejt
Qëllimi kryesor i kirurgjisë së obezitetit është zvogëlimi i vëllimit të stomakut. Me kirurgjinë laparoskopike, që kryhet vetëm me prerje të vogla, pacientët kanë një periudhë shërimi më komode krahasuar me kirurgjinë e hapur.
Metodat e aplikuara në operacionet e obezitetit:
Botoks stomaku: Botoksi i stomakut është një nga trajtimet e obezitetit jashtë operacionit, ku aplikohet në mënyrë endoskopike; toksina botulinike injektohet në zona të caktuara të stomakut, në një thellësi të caktuar, me qëllim ngadalësimin e lëvizjeve të stomakut. Synimi është krijimi i ndjesisë së ngopjes dhe zvogëlimi i ndjesisë së urisë.
Balona intragastrike: (Balona e stomakut) Është një metodë që kryhet me endoskopi dhe nuk kërkon shtrim në spital e as anestezi të përgjithshme. Me një balonë të rregullueshme të vendosur brenda stomakut, zvogëlohet vëllimi i stomakut dhe krijohet ndjesia e ngopjes te personi.
Gastrik Bant: (Kelepça e stomakut) Me metodën e bandit gastrik prej silikoni të rregullueshëm, vendoset një bandazh silikoni aty ku ezofagu bashkohet me stomakun, dhe me ndihmën e këtij bandazhi zvogëlohet marrja e ushqimit nga personi. Meqenëse banda e stomakut e aplikuar me metodën laparoskopike bëhet përmes prerjeve të vogla, pacienti mund t’i kthehet jetës së përditshme shumë shpejt dhe mund të humbasë 60-80% të peshës së tepërt brenda 18-24 muajve. Pas operacionit, pacienti duhet të jetë në harmoni me mjekun dhe dietologun.
Gastrik Sleeve: (Stomak tubular) Synohet zvogëlimi i vëllimit të stomakut dhe që pacienti të ndjejë ngopje me pak ushqim. Për këtë qëllim, një pjesë e stomakut hiqet me procedurë kirurgjikale dhe mbetet një stomak në formë tubi. Gjithashtu, meqenëse hiqet pjesa e stomakut që prodhon hormonin e urisë, te pacienti nuk krijohet ndjesia e urisë. Pacienti mund t’i kthehet jetës së përditshme shumë shpejt. Pas operacionit, duke ngrënë sasi të vogla ushqimi, pacientët ndjejnë ngopje lehtësisht, dhe pas një kohe kjo ndjesi kthehet në humbje oreksi. Brenda disa viteve pas operacionit mund të humbasë 80-90% të peshës së tepërt.
Gastrik By-pass: Pjesa më e madhe e stomakut kalohet (by-pass) dhe formohet një stomak me vëllim të vogël, që lidhet me zorrët e holla. Kështu, duke penguar rrjedhën normale të ushqimit, krijohet qëllimisht një çrregullim i thithjes. Pas këtij lloji operacioni, pacientit i jepen suplementet e nevojshme të vitaminave dhe mineraleve dhe kthehet në shtëpi brenda një jave.
