Cirkumcizioni

Cirkumcizioni është procedura kirurgjikale e heqjes, me formë dhe gjatësi të caktuar, të lëkurës së prepucit – e quajtur në gjuhën mjekësore prepucium – që mbulon glansin (majën) e penisit, dhe zbulimit të majës së penisit. Përveç që është traditë, cirkumcizioni është operacioni kirurgjik më i kryer në botë.

Në mbarë botën, mesatarisht 25%’i e burrave rrethpriten për shkak të zgjedhjes fetare, kulturore, mjekësore ose familjare. Në shekullin e 19-të, rrethprerja rutinë e foshnjave filloi të kryhej me qëllim parandalimin e sëmundjeve dhe shpejt u pranua, veçanërisht në vendet ku flitet anglisht.

Sot në Amerikë, rrethprerja e foshnjave të sapolindura është një operacion shumë i përhapur.

Në vendin tonë, cirkumcizioni është një kërkesë fetare dhe shoqërore dhe kryhet te të gjithë djemtë.

Kur duhet bërë cirkumcizioni?

Cirkumcizioni mund të bëhet në çdo moshë; megjithatë, veçanërisht në moshën 4–6 vjeç, nuk rekomandohet me anestezi lokale, sepse shkakton trauma psikologjike, ndërsa në këtë grup moshe mund të bëhet lehtësisht me anestezi të përgjithshme. Kohët e fundit, te foshnjat e sapolindura konsiderohet mosha më ideale, për shkak të lehtësisë së procedurës kirurgjikale, shërimit të shpejtë të plagës te foshnja, lehtësisë së kujdesit pas cirkumcizionit, dhe sepse te i sapolinduri personaliteti ende nuk është formuar, prandaj nuk shkakton trauma psikologjike. Megjithatë, nëse për shkak të ngushtësisë së majës së lëkurës së prepucit, të cilën e quajmë fimozis, ka infeksione të shpeshta të traktit urinar, cirkumcizioni duhet bërë pavarësisht nga grupmosha.

Kush duhet ta kryejë cirkumcizionin?

Në vendin tonë, cirkumcizioni mund të kryhet nga mjekët, punonjësit shëndetësorë dhe madje edhe nga persona që punojnë për një kohë të përshtatshme me një punonjës shëndetësor, siç thuhet në ligjin që rregullon praktikat më të vjetra mjekësore. Sot, më së shpeshti kryhet nga specialistët e urologjisë, kirurgët pediatër ose kirurgët e përgjithshëm.

Si dhe ku duhet bërë cirkumcizioni?

Për një organ të cilit shoqëria i jep shumë rëndësi, procedura kirurgjikale duhet kryer në kushte spitalore dhe në sallën e operacionit; ky do të ishte zgjedhja e saktë.

Cilat janë metodat?

Edhe pse ekzistojnë disa metoda të ndryshme për kryerjen e cirkumcizionit, sot metoda më e besueshme dhe me efektet anësore më të pakta, e përdorur më shpesh nga specialistët, është metoda kirurgjikale, e cila klasikisht kryhet duke prerë kirurgjikisht lëkurën e prepucit dhe duke qepur skajet me njëra-tjetrën.

Ata që do të rrethpriten, çfarë duhet të kenë parasysh?

Në rast të hipospadias, që njihet ndër njerëz si „i rrethprerë që nga lindja“ ose „sünnet i profetit“, cirkumcizioni nuk duhet bërë aspak. Sepse te këta pacientë vrima e urinimit nuk ndodhet aty ku duhet të jetë. Kjo gjendje duhet korrigjuar me operacion dhe në operacione të tilla zakonisht përdoret lëkura e prepucit. Nëse në familje ka sëmundje të gjakut ose sëmundje hemorragjike, fëmija nuk duhet të rrethpritet pa u konsultuar me mjekun dhe pa u bërë analizat e gjakut, edhe nëse fëmija nuk ka asnjë ankesë. Fëmijët që kanë pasur gjakderdhje të zgjatur pas rënies ose heqjes së dhëmbit, ata me ekimoza, fryrje dhe njollosje pas injeksionit ose pas goditjes, dhe ata që herë pas here kanë gjakderdhje spontane nga smiri ose hunda, duhet të bëjnë patjetër analizat e gjakut para se të rrethpriten. Sëmundjet kronike (muzmine) të ekzistuara në familje, sëmundjet e rënda të mëparshme (p.sh. ato që kërkojnë shtrim në spital) dhe operacionet duhet të njihen nga mjeku që do ta kryejë ndërhyrjen. Te pacientët me probleme, duke marrë masat e nevojshme para cirkumcizionit, mund të parandalohen situatat e rrezikshme.

Përfitimet e vërtetuara të cirkumcizionit:

• Nëse goja e lëkurës së prepucit është e ngushtë (fimozis), mund të shfaqen vështirësi në urinim dhe pas tyre infeksione, ndërsa në fazat e mëvonshme, për shkak të obstruksionit, mund të shfaqen probleme të rëndësishme në traktin urinar të sipërm. Me cirkumcizion, kjo ngushtësi mund të eliminohet.
• Cirkumcizioni zvogëlon rrezikun e zhvillimit të kancerit të penisit.
• Parandalon transmetimin e sëmundjeve seksualisht të transmetueshme (si p.sh. AIDS).
• Pretendohet se te partnerët e personave të rrethprerë rreziku i kancerit të qafës së mitrës zvogëlohet.
• Cirkumcizioni zvogëlon infeksionet e traktit urinar 10 herë. Sepse nën lëkurën e prepucit parandalohet grumbullimi dhe shumimi i baktareve.

Cilat janë indikacionet mjekësore të cirkumcizionit?

Fimozis: Pamundësia për ta tërhequr lëkurën e prepucit mbrapa është fiziologjike në grupmoshat e vogla. Përpjekja për ta tërhequr lëkurën e prepucit mbrapa, me dhimbje, shkakton lëndime, çarje dhe gjakderdhje në lëkurën e prepucit, si dhe skarizim të tepërt në skajin e lëkurës së prepucit. Unaza e indit të skarizuar që formohet quhet fimozis. Shkaqe të tjera të fituara janë përsëritja e infeksionit, higjiena e dobët dhe indi i tepërt cikatricial pas cirkumcizionit. Vetëm 5% e fimozisit është i lindur. Diametri i ngushtë i hapjes së lëkurës së prepucit dhe fryrja e lëkurës së prepucit gjatë urinimit kanë kuptim diagnostik.

Parafimozis: Nëse në skajin e lëkurës së prepucit ka një skarizim rrethor që pengon kthimin e saj, dhe lëkura e prepucit detyrohet të kthehet mbrapa me forcë, unaza fimotike mund ta shtrëngojë kokën e penisit. Kjo gjendje mund të shkaktojë edemë dytësore të penisit, dhimbje dhe pamundësi për të urinuar, dhe mund të kërkojë ndërhyrje të menjëhershme kirurgjikale. Kjo gjendje shpesh korrigjohet me dorë. Më pas cirkumcizioni kryhet në kushte normale. Nëse nuk mund të kthehet në gjendjen normale me dorë, cirkumcizioni kryhet urgjentisht.

Balanopostit: Është inflamacion i glansit dhe i lëkurës së prepucit në majë të penisit në të njëjtën kohë. Së bashku me prepucin e kuqërremtë dhe me edemë, nga orifici i prepucit shihet sekrecion seropurulent. Pas trajtimit të fazës akute të patologjisë, rekomandohet cirkumcizioni në periudhën e hershme.

Trauma: Në rast ngujimi në zinxhirin e pantallonave ose lëndimi i lëkurës së prepucit nga shkaqe të tjera, kryhet cirkumcizion urgjent.

Prania e anomalisë urologjike: Te pacientët që kanë nevojë për kulturë urinare të shpeshtë, ose që ndjekin trajtim konservativ dhe kanë rrjedhje urine drejt veshkës (refluks vesikoureteral), cirkumcizioni ka dobi.

Te fëmijët me infeksion të sistemit urinar, ku nuk konstatohet defekt anatomik, rekomandohet cirkumcizioni. Te fëmijët e rrethprerë, shkalla e infeksionit të sistemit urinar është 0.1–0.2%, ndërsa te ata pa cirkumcizion kjo gjendje hasët në 1.1–4.2%.

Komplikacionet dhe rreziqet

Problemet që mund të shfaqen në cirkumcizionet e kryera nga persona që nuk janë specialistë në këtë fushë janë si më poshtë:

Gjakderdhja: Shfaqet te fëmijët normalë ose te ata me sëmundje të gjakut, në cirkumcizione të kryera me teknika të papërshtatshme, ose pas traumës pas cirkumcizionit. Te fëmijët normalë mjafton një ndërhyrje e dytë kirurgjikale, ndërsa te fëmijët me sëmundje të gjakut ndonjëherë mund të jetë tepër vonë.

Deformim i formës: Shfaqet në cirkumcizionet e kryera me teknikë të papërshtatshme ose nga persona që nuk janë specialistë. Nëse deformimi i formës është brenda kufijve të pranueshëm, ose në nivel që nuk shqetëson familjen dhe fëmijën, pritet deri në moshën adoleshente. Nëse pas adoleshencës deformimi i formës nuk është zvogëluar ose nuk është zhdukur, nevojitet cirkumcizion i përsëritur.

Invaliditet i përhershëm: Shfaqet nëse ka humbje të tepërt indesh ose djegie të tepërt me kauter. Edhe pse mund të bëhet korrigjim i pjesshëm me operacione të ndryshme estetike, humbjet funksionale nuk korrigjohen.

Cikatrica e keqe: Shfaqet te fëmijët tek të cilët skajet e plagës nuk janë qepur dhe janë lënë të shërohen vetë.

Infeksioni dhe verdhëza infektive: Shfaqet më shpesh në cirkumcizionet e kryera në shtëpi ose në grup, në hapësirë të hapur, ku nuk sigurohen kushtet e nevojshme të antisepsisë. Veçanërisht në cirkumcizionet në grup mund të shfaqen infeksione me hepatit B, C dhe HIV.

Sünneti i profetit: Kryerja e cirkumcizionit te fëmijët tek të cilët vrima e urinimit ndodhet më poshtë mund të sjellë humbjen e mundësisë për korrigjim kirurgjik te këta fëmijë, ose nevojën për disa operacione shumë më serioze.

Lëndimi i glansit të penisit: Glansi i penisit mund të lëndohet pjesërisht ose plotësisht. Prerjet e pjesshme korrigjohen lehtë, ndërsa te lëndimet e plota mund të shfaqen probleme të rëndësishme.

Stenoza meatale: Mund të zhvillohet ngushtim meatal për shkak të prerjes së arteries frenulare ose të ulcerave meatale që mund të zhvillohen te fëmijët me pelenë.

Fistula uretrale: Si pasojë e lëndimit të uretrës gjatë cirkumcizionit mund të zhvillohet fistulë uretrokutanoze. Duhet korrigjuar kirurgjikalisht.

Prerja e pamjaftueshme e lëkurës së prepucit: Në këtë rast, pamja e synuar me cirkumcizion nuk arrihet.

Retencioni urinar: Për shkak të bandazhit shumë të shtrënguar të aplikuar pas cirkumcizionit, mund të shfaqet vështirësi në daljen e urinës, dhe kjo gjendje mund të çojë në infeksion të traktit urinar dhe dëmtim të veshkës.

VIDEO