Аналната фистула е заболување кај кое се развиваат абнормални структури помеѓу внатрешната и надворешната површина на анусот. Ова заболување не поминува само од себе и секако бара хируршка интервенција.
Фистулотомијата е хируршка процедура која се користи во третманот на анална фистула и има за цел да ја пресече и отстрани фистулата што се формирала во анусот. Оваа процедура обично завршува за 30 минути до 1 час. Процесот на закрепнување по операцијата со фистулотомија трае приближно 3-4 недели кога се следи програмата препорачана од лекарот. Сепак, кај некои пациенти може да се јават краткорочни компликации како што се рана инфекција или болка.
Во овој текст на едноставен јазик ќе објасниме што претставува процедурата фистулотомија, како се изведува, процесот на закрепнување и нејзините предности. Исто така, ќе ги дознаете разликите помеѓу перијаналната фистулотомија или фистулектомија.
Што е фистулотомија?
Фистулите се отвори или врски што поврзуваат два органи или крвни садови кои не треба да бидат поврзани едни со други. Фистулотомијата е хируршки метод на лекување кој се користи во третманот на анална фистула и има за цел да ја пресече и отстрани фистулата формирана во анусот. Оваа процедура се појавува како метод кој е особено претпочитан и се применува кај фистули со едноставна структура.
Што е анална фистула и како настанува?
Аналната фистула е абнормална врска што се создава помеѓу аналниот канал и кожата околу анусот. Оваа врска се развива во форма на тесен канал што се отвара од последниот дел на дебелото црево (ректумот) или внатре во анусот (аналниот канал) кон кожата во близина на анусот. Делот од фистулата што се отвора кон кожата се нарекува "надворешен отвор", додека делот што се отвора во аналниот канал се нарекува "внатрешен отвор".
Аналните фистули најчесто настануваат по претходно развиен анален апсцес. Околу 50-70% од фистулите се јавуваат по претходно прележан апсцес. Други причини вклучуваат:
Хронични цревни заболувања како што е Кронова болест
Туберкулоза и други инфекции
Постоперативни компликации
Меѓу најчестите симптоми се чешањето и чувството на печење во анусот, тешкотии при седење, чувство на исполнетост во анусот, чувствитност и исцедок со непријатен мирис.
Која е разликата помеѓу фистулотомија и фистулектомија?
Фистулотомијата и фистулектомијата се два различни хируршки пристапи кои се користат во третманот на анални фистули. Главната разлика меѓу нив е следнава:
Фистулотомија: Каналите на фистулата се целосно отворени, заразеното ткиво внатре се чисти и раната се остава отворена. Се очекува телото природно да го излекува ова отворено место.
Фистулектомија: Патот на фистулата се третира со негово целосно отстранување. Значи, додека кај фистулотомијата каналот на фистулата се отвара и содржината се чисти, кај фистулектомијата структурата слична на тунел се отстранува во целост.
Фистулотомијата покажува висока стапка на успех кај едноставни и површински фистули, а процесот на закрепнување е побрз. Спротивно на тоа, фистулектомијата е поопсежна процедура и го отстранува целиот пат на фистулата.
Што е перијанална фистулотомија или фистулектомија?
Перијаналната фистула е хроничен и непријатен здравствен проблем кој се јавува околу анусот. Особено во третманот на овие фистули формирани на кожата околу анусот, се применува перијанална фистулотомија или фистулектомија.
Перијаналната фистулотомија вклучува отворање на делот од кожата преку тунелот на фистулата и сечење на мал дел од аналниот сфинктер што ги спојува надворешниот и внатрешниот отвор на фистулата. На овој начин, преминот на фистулата се претвора во рана која потоа контролирано ќе зарасне.
Околу 70% од аналните фистули се едноставни фистули, а фистулотомијата обезбедува соодветен и ефикасен третман за овие случаи. По процедурата, пациентите обично закрепнуваат во рок од 3-4 недели со седечки бањи. Исто така, пациентот може да се врати во нормалниот живот во кратко време по операцијата и веројатноста за закрепнување е висока.
Една од важните точки е тоа што перијаналните фистули нема да заздрават сами по себе. Затоа, хируршката интервенција е неизбежна. Фистулотомијата или фистулектомијата ги избираат стручни лекари во зависност од состојбата на пациентот и карактеристиките на фистулата.
Како се изведува операцијата фистулотомија?
Операцијата со фистулотомија е хируршки метод кој често се претпочита кај едноставни и ниско поставени фистули. Оваа операција има за цел да го отвори каналот на фистулата, да го исчисти заразеното ткиво и да го започне процесот на закрепнување. Па, како се изведува оваа процедура?
Процес на подготовка пред операција
Прво, пред операцијата, Вашиот лекар ќе Ви направи детална проценка. Во овој процес се испитуваат Вашите здравствени состојби како што се минати операции, хронични болести и нарушувања на крварењето. Исто така, може да се побара да престанете со внесување храна и пијалоци 8-12 часа пред операцијата.
Пред операцијата, Вашиот лекар:
Ќе побара крвни анализи за да ги процени Вашите функции на коагулација, црн дроб и бубрези
Ќе ја прегледа употребата на Вашите лекови и доколку е потребно, ќе Ви препорача да престанете со некои лекови
Може да даде инструкции за чистење на цревата
Исто така, се препорачува да се туширате со антибактериски сапун ноќта пред или утрото пред операцијата за да се намали ризикот од инфекција.
Локализација на каналот на фистулата
Најкритичниот чекор за успешна фистулотомија е точната идентификација на каналот на фистулата. Во оваа фаза, лекарите може да ги користат следниве методи:
Се врши внимателен физички преглед и може да се изврши преглед под анестезија (ЕПА). За време на прегледот, хирургот може да ја следи внатрешноста на тунелот со помош на тенка сонда и да ја мапира фистулата. Покрај тоа, за посложени фистули се користат и напредни методи за снимање, како што се карлична МРИ или ендоанална ултрасонографија.
Чекори на хируршката процедура
Во операцијата со фистулотомија главно се следат следниве чекори:
Откако лекарот ќе ја утврди точното место на каналот на фистулата, прави засек по должината на каналот на фистулата. Овој засек целосно го отвора каналот на фистулата и овозможува евакуација на гнојот и заразеното ткиво внатре. Потоа се чистат фистулата и заразените ткива околу неа. Кај едноставните фистули, раната се остава отворена за да заздрави од дното кон врвот.
Разлика помеѓу локална и општа анестезија
Операцијата со фистулотомија може да се изведе и под локална и под општа анестезија. Додека кај локалната анестезија се намртвува само регионот на операцијата, кај општата анестезија пациентот целосно се заспива.
Забележано е дека времето на созревање на фистулата се скратува со регионална анестезија. Во исто време, хирургтие пријавуваат поголемо задоволство од процедурите изведени под регионална анестезија. Нивоата на болка по операцијата може да бидат повисоки во групата со локална анестезија.
Колку долго трае процедурата?
Времетраењето на операцијата со фистулотомија варира во зависност од сложеноста и локацијата на фистулата. Општо земено, времето е пократко кај едноставните фистули, додека кај сложените фистули хируршката интервенција може да трае подолго.
Во просек, операцијата со фистулотомија завршува за 30 минути до 1 час. Ова време може да биде пократко кај едноставни фистули, додека кај комплексни или длабоко поставени фистули процедурата може да трае подолго.
Процес на закрепнување по операцијата со фистулотомија
Најважниот процес за пациентот по фистулотомијата е поминување низ правилен период на закрепнување. Мерките што треба да се преземат и точките на кои треба да се внимава во овој период директно влијаат врз успехот на операцијата.
Колку трае периодот на закрепнување?
Времето на закрепнување варира во зависност од видот и сложеноста на фистулата. Заккрепнувањето обично трае 1-2 недели кај едноставни фистули, додека кај сложени фистули овој период може да се продолжи до 4-8 недели. Може да трае 2-4 недели кај површински фистули, и 6-8 недели кај посложени фистули. Важно е строго да ги следите препораките на Вашиот лекар за да го забрзате процесот на закрепнување.
Процесот на закрепнување се забрзува кога внимавате на грижата за пациентот и правилата за хигиена. Исто така, доколку се развијат несакани состојби како што е инфекција, времето на закрепнување може да се продолжи. Кај третманот изведен со ласер, пак, пациентот може да биде пуштен дома истиот ден и побрзо да се врати во својот нормален живот.
Совети за нега на рани и хигиена
Многу е важно регионот да се одржува чист и сув по операцијата. Секојдневното правење топли седечки бањи помага во чистењето и олеснувањето на регионот. Се препорачува овие бањи да се применуваат 3-4 пати на ден, најмалку 15 минути.
Точки на кои треба да обрнете внимание по процедурата:
Исушете ја оперираната област со тапкање со мек пешкир
Правете редовни преврски со антисептичките раствори препорачани од Вашиот лекар
Задолжително исчистете го регионот по дефекација
Седечката бања направена со чај од камилица може да го намали чешањето и печењето
Исхрана и режим на дефекација
Режимот на исхрана е од критична важност за забрзување на процесот на закрепнување и спречување на запек. Се препорачува да пиете најмалку 2-2,5 литри вода дневно и да консумирате храна богата со влакна. Целосните житарки, свежиот зеленчук и овошје го регулираат Вашиот дигестивен систем и спречуваат напрегање за време на дефекацијата.
Храна што треба да ја избегнувате:
Лута и зачинета храна
Алкохолни пијалоци
Процесирана храна
Пијалоци со висока содржина на кофеин
Запекот може да предизвика болка во оперираната област и оштетување на шевовите. Затоа, важно е да ги користите производите што содржат влакна што Ви ги препишал Вашиот лекар и омекнувачи на столицата доколку е потребно.
Контрола на болката и употреба на лекови
Нормално е да чувствувате болка и непријатност во регионот по операцијата. Оваа болка обично се намалува за 5-10 дена. Редовно користете ги аналгетиците што Ви ги препорачал Вашиот лекар. Болката може да биде силна особено при првата дефекација, па затоа е корисно да земете лек против болки околу половина час пред дефекацијата.
Кремите што содржат лидокаин обезбедуваат олеснување кога се користат пред и по дефекацијата. Исто така, топлите седечки бањи помагаат да се ублажи болката.
Лекарски контроли и процес на следење
Редовните лекарски контроли се многу важни во однос на следењето на процесот на закрепнување. На овие контроли, Вашиот лекар го оценува заздравувањето на раната и доколку е потребно, може да даде дополнителни препораки за третман.
Треба веднаш да стапите во контакт со Вашиот лекар во следниве ситуации:
Силна болка која не поминува
Големо количество крварење (активно крварење 3-4 пати едно по друго)
Неможење за дефекација повеќе од 3 дена
Водена дефекација повеќе од 5 пати на ден
Треска над 38 степени
Тешкотии при мокрење
Запомнете дека за успешен процес на закрепнување, неопходно е целосно да ги следите советите на Вашиот лекар, редовно да ги користите препишаните лекови и да ги земате предвид препораките по операцијата.
Предности и недостатоци на фистулотомијата
Кога го избирате методом на фистулотомија за третман на анална фистула, важно е да ги знаете позитивните и негативните страни на оваа процедура. Како и секоја хируршка процедура, фистулотомијата има свои предности и ризици.
Предности: Стапка на успех и брзо закрепнување
Фистулотомијата е најдобрата опција за третман на едноставни перијанални фистули. Кога се прави соодветен избор на пациенти, стапките на успех се прилично високи и може да се постигне успех на ниво од 92-97%. Ова значи посигурен резултат во споредба со другите методи на лекување.
Времетраењето на болничкиот престој е утврдено во просек на 1.3 дена. Ова значи дека пациентите можат брзо да се вратат во секојдневниот живот. Покрај тоа, процесот на закрепнување по процедурата може да заврши за приближно 3-4 недели кога се почитува програмата препорачана од лекарот.
Други предности:
Висока стапка на закрепнување кај едноставно структурирани фистули
Пациентот може да се врати во својот нормален живот во кратко време по процедурата
Потенцијалот за нудење дефинитивно решение е висок
Недостатоци: Ризик од компликации
Како и секоја хируршка процедура, фистулотомијата носи одредени ризици од компликации. Истражувањата покажуваат дека локална инфекција се јавува кај 4.4% од пациентите. Исто така, проблемот со неконтинеција на урина е забележан кај 5.9% од пациентите по процедурата.
Ризикот од рекурентност (повторување) е исто така фактор што треба да се земе предвид. Рекурентност може да се види кај 17.8% од сите пациенти. Ризикот од повторување е особено поголем кај пациенти чиј канал на фистулата е долг.
Покрај тоа, меѓу другите недостатоци може да се наведат долгото време на закрепнување, болката по операцијата и потребата од преврски.
Дали постои ризик од фекална инконтиненција?
Една од најсериозните потенцијални компликации на фистулотомијата е ризикот од неконтинеција на столица (инконтиненција) што може да се појави како резултат на оштетување на мускулите на сфинктерот. Сепак, истражувањата покажуваат дека проблемот со фекална инконтиненција не се доживува во правилно изведени процедури.
Особено во случај на зафаќање на внатрешниот сфинктерен мускул, може да се појават проблеми со контролата како што е истекување на столица или гасови. Затоа, од големо значење е во хируршкото планирање да се претпочитаат техники за зачувување на сфинктерот и процедурата да ја изведуваат искусни хирургти.
За кои пациенти е посоодветна?
Фистулотомијата обично се претпочита во третманот на едноставни и рамни анални фистули. Особено е идеална за случаи каде што каналот на фистулата има потенцијал да предизвика минимално оштетување на мускулите на сфинктерот.
Овој пристап на лекување е соодветен:
Кај површински фистули (стапката на успех е висока до 98.2%)
Кај некомплицирани структури на фистула
Кај фистули кои се поставени подалеку од мускулите на сфинктерот
Сепак, ако каналот на фистулата минува низ важни мускули или покажува сложена структура, треба да се претпочитаат алтернативни методи на лекување за да се намали ризикот од фекална инконтиненција.
Алтернативни методи на лекување на фистулотомијата
Во некои случаи, фистулотомијата може да не биде соодветна опција за третман. Развиени се алтернативни методи на лекување, особено за пациенти чии мускули на сфинктерот треба да се зачуваат. Овие методи имаат за цел да го минимизираат ризикот од фекална инконтиненција.
Ласерски третман на фистула
Третманот на анална фистула со ласер е минимално инвазивен метод. Во овој третман, каналот на фистулата се согорува и се затвора со ласерска енергија. Процедурата обично се прави под локална анестезија и трае околу 10-15 минути. Најголемата предност на ласерскиот третман е тоа што не ги оштетува мускулите на сфинктерот.
Пациентите можат да бидат пуштени дома истиот ден по третманот. Се чувствува помалку болка во споредба со другите методи и процесот на закрепнување е побрз. Особено е погоден за пациенти кои имаат хронични заболувања и не можат да примат општа анестезија.
Метод на поставување сетон
Сетонот е хируршки конец или гумен материјал кој поминува низ каналот на фистулата. Се претпочита особено кај фистули кои минуваат низ мускулите на сфинктерот. Со овој метод, воспалението во фистулата се испушта надвор и се обезбедува контрола на инфекцијата.
Сетонот помага фистулата да заздрави со постепено затегнување за време на редовните контроли. Оваа процедура обично трае неколку недели или месеци. Најголемата предност е зачувувањето на мускулите на сфинктерот, но процесот на третман е подолг.
Фибрински лепила
Фибринското лепило е биолошки компатибилен материјал кој го имитира природниот процес на коагулација на телото. Се инјектира во каналот на фистулата за да се осигура дека каналот е затворен. Особено се претпочита кај пациенти кај кои хируршката интервенција е ризична.
Овој метод е процедура која обично трае кратко и не бара хоспитализација. Ризикот од оштетување на сфинктерот е минимален, па затоа ризикот од фекална инконтиненција е низок. Сепак, стапката на успех е помеѓу 40-60%.
Фистулни приклучоци
Фистулните приклучоци се производи направени од биокомпатибилни материјали кои служат за затворање на каналот на фистулата. Приклучокот се става во каналот на фистулата и со текот на времето се апсорбира од телото.
Овој метод е минимално инвазивен и ја штити функцијата на мускулите на сфинктерот. Болката и непријатноста по третманот се на минимално ниво. Стапката на успех варира помеѓу 60-80%.
VAAFT метод
VAAFT (Видео-асистиран третман на анална фистула) е визуелизација и третман на фистулата одвнатре со помош на специјален систем на камери. Во овој метод, се влегува од надворешниот отвор на фистулата, се утврдува внатрешниот отвор и фистулата се согорува одвнатре со ласер.
Важни предности на VAAFT методот:
Мускулите на анусот воопшто не се допираат и се 100% зачувани
Нема хируршки засек и лузна од рана
Болката по операцијата е минимална
Процесот на закрепнување е брз, пациентите се враќаат во секојдневниот живот за неколку дена
Овој метод дава успешни резултати особено кај комплексни и високи фистули. Процесот на закрепнување трае околу 3-5 недели.
Фистулотомија во кратки црти
Како резултат на тоа, фистулотомијата е хируршка процедура со висока стапка на успех во третманот на едноставни анални фистули. Овој метод, кој се претпочита особено за површински фистули, обезбедува закрепнување од над 90% кога пациентот е правилно избран.
Сепак, состојбата на секој пациент е различна и планот за третман треба да биде персонализиран. Во некои случаи, особено кај комплексни фистули или кај пациенти чии мускули треба да се зачуваат, алтернативните методи како што се ласерски третман, поставување сетон или VAAFT може да бидат посоодветни.
Многу е важно да ги следите препораките на Вашиот лекар за време на процесот на закрепнување. Редовното чистење, топлите седечки бањи и правилната исхрана ќе го забрзаат Вашето закрепнување. Закрепнувањето обично се забележува во рок од 2-4 недели кај едноставни фистули, и 6-8 недели кај сложени фистули.
Сепак, не заборавајте дека аналната фистула не заздравува сама по себе. Кога ќе забележите симптоми како болка, исцедок или оток во анусот, задолжително треба да се консултирате со специјалист. Благодарение на раната дијагноза и соодветниот третман, шансите трајно да се ослободите од ова заболување се многу високи.
За Државните информации за фистулотомијата и другите опции за третман, задолжително консултирајте се со стручен лекар. Можете брзо да се вратите во Вашиот нормален живот со вистинскиот метод на лекување.
Најчесто поставувани прашања
Што се случува ако аналната фистула не се лекува? Аналната фистула не заздравува само по себе. Доколку не се лекува, може да расте со текот на времето, да предизвика континуирана инфекција и нови апсцеси. Во некои случаи, постои и ризик да се претвори во рак во подоцнежните периоди.
Кај кој доктор треба да се отиде за анална фистула? За поплаки за анална фистула треба да се консултирате со специјалист по општа хирургија.
Дали аналната фистула се повторува? Да, фистулите може да се повторат. Околу 50% од апсцесите може да се повторат во форма на втор апсцес или фистула. Ризикот од повторување се зголемува особено ако постојат основни болести како Кронова болест.
Колку време трае закрепнувањето по фистулотомија? Обично трае 4-8 недели. Секојдневната преврска е неопходна во овој период.
Дали фистулотомијата е соодветна за секој пациент? Не, ризично е да се направи особено кај фистули блиску до мускулното ткиво или потковични фистули. Во овие случаи, методите без операција може да бидат побезбедни.
Кои се ризиците од фистулотомијата? Постои ризик од крварење, инфекција, долг период на закрепнување и кај некои пациенти истекување на гасови и столица.
Дали постојат алтернативни третмани за фистулотомијата? Да. Постојат алтернативни третмани како ласерски третман, поставување сетон, фибрински лепила и VAAFT метод.
Фистулотомијата е хируршки метод кој се користи во третманот на анална фистула. Процедурата овозможува отворање, чистење и заздравување на каналот на фистулата. Добијте информации за предностите и процесот на закрепнување.
