Онколошка дијагностика

Што е онколошка дијагностика?

Ракот е болест при која клетките во телото неконтролирано растат и се размножуваат. Овие клетки понекогаш се шират во различни делови од телото, а понекогаш не. За онколошка дијагноза, лекарот најпрво треба да се сомнева на рак. За да се обрати на лекар, важно е лицето внимателно да ги следи промените во своето тело. Раните знаци на ракот вклучуваат отстапувања во нормалните процеси на телото, како промени во секојдневните телесни навики. Чест наод е и појавата на необјаснива грутка. Сепак, овие состојби не значат секогаш дека лицето има рак. Затоа е важно дијагнозата да ја постави лекар. Дијагноза може да се постави и при контролни прегледи.

Многу канцерогени клетки растат бавно и може да помине долго време додека се појават симптомите. Сепак, раната дијагноза е важен фактор за лекувањето. И точното дијагностицирање на ракот може да одземе време. Дијагностичките тестови може да вклучуваат крвни тестови, рендген, компјутерска томографија, магнетна резонанца или ултразвук. За конечна дијагноза може да биде потребно земање примерок од ткиво од сомнителната област. Оваа постапка, позната како биопсија, вклучува земање примерок од ткиво што се испитува во лабораторија за рак.

Програмите за рана дијагностика имаат за цел да го намалат уделот на пациенти дијагностицирани доцна. Раната дијагноза може да ја зголеми стапката на преживување, особено кај ракот на дојка, грлото на матката, устата, гркланот, цревата и кожата. Не само кај овие, туку кај секој вид рак раната дијагноза е важна за лекувањето.

Кои болести се откриваат со онколошка дијагностика?

Секој вид рак што се развива во човечкото тело може да се открие со онколошка дијагностика. Ако се сомневате на рак кај себе или кај блиско лице, не пропуштајте да се обратите во здравствена установа за потребните прегледи. Некои од најчестите и најчесто дијагностицираните видови рак се:

• Рак на мочниот меур: Мочниот меур е мал орган во долниот дел на стомакот што ја складира урината. Ракот на мочниот меур е абнормален раст и неконтролирана делба на клетките во меурот. Кога ќе се дијагностицира рано, шансите за лекување се поголеми.

• Рак на дојка: Ракот на дојка настанува кога клетките во дојката растат абнормално и формираат тумор. Симптомите може да вклучуваат грутка во дојката, исцедок од брадавицата и промени во изгледот на дојката. Редовните прегледи на дојките се особено важни за рана дијагноза.

• Рак на цревата: Ракот на цревата, познат и како колоректален рак, настанува кога клетките во ѕидот на дебелото црево растат абнормално и формираат тумор. Може рано да се манифестира со крвавење од ректумот, крвава столица или промени во цревните навики. Доцната дијагноза може да ги намали шансите за преживување. Затоа е важно онколошката дијагноза да се постави рано.

• Рак на бубрег: Тоа е вид рак што се развива во бубрежното ткиво. Почнува мал, но со времето расте и на крајот може да се рашири во други делови од телото. Ракот обично се развива во делот на бубрегот што ја филтрира крвта. Рано откриените ракови на бубрегот обично се лекуваат.

• Рак на бели дробови: Ракот на белите дробови е вид рак што настанува кога клетките во белите дробови растат неконтролирано. Може најпрво да се развие во белите дробови или да се рашири во нив од рак на друго место во телото. Тој е еден од најчестите видови рак и брзо се шири. Се дијагностицира со низа тестови и снимања. Кога ќе се појават знаци на рак, може да бидат потребни снимања како рендген и компјутерска томографија (КТ) за прикажување на белите дробови.

• Лимфом: Лимфниот систем се состои од мрежа лимфни садови и лимфни јазли во телото. Лимфомот е рак што го зафаќа лимфниот систем. Иако е сериозна болест, постојат различни опции за лекување. Има два подтипа: Хоџкинов и нехоџкинов лимфом. За конечна дијагноза се зема биопсија од зафатениот лимфен јазол. Со испитување на овој примерок може да се постави конечна дијагноза.

• Рак на панкреас: Панкреасот е орган близу до желудникот и тенкото црево. Тој е жлезда што помага во варењето на храната и ослободува хормони, вклучително инсулин, во крвотокот. Ракот настанува кога клетките на панкреасот растат неконтролирано. Онколошката дијагностика може да утврди дали лицата со симптоми имаат рак.

• Рак на простата: Ракот на простата е болест при која абнормални клетки растат во простатата, жлезда што е дел од машкиот репродуктивен систем. Некои ракови на простатата брзо се шират, но повеќето растат бавно. Симптомите вклучуваат проблеми со мокрењето и болки во долниот дел од грбот, бутовите или колковите. Ризикот може да се зголеми поврзано со фактори како семејна историја, етничко потекло и возраст. Затоа се препорачуваат редовни прегледи за рана дијагноза.

Кои методи се користат при дијагностицирање на онколошките болести?

Кога одите на лекар поради различни симптоми или на редовен контролен преглед, ако лекарот се сомнева на рак, може да побара испитувања како анализи на урина и крв, КТ, магнетна резонанца, ултразвук или рендген. Ако по овие тестови сомнежот за рак се зголеми, за конечна онколошка дијагноза се зема биопсија. Тестовите и постапките варираат според видот на ракот, веројатноста за ширење и потребите на секој пациент. Лабораториските тестови во дијагностиката на ракот служат за откривање високи или ниски нивоа на одредени супстанции во телото. Нивните резултати се користат заедно со резултатите од други испитувања, како биопсија и снимање, за да се дијагностицира ракот и да се дознае повеќе за него. Кај здравите луѓе лабораториските резултати може да се разликуваат во зависност од возраста, полот, расата, медицинската историја и општата здравствена состојба. Методите за онколошка дијагностика се:

• Биохемија: Биохемиските тестови ја мерат количината на одредени супстанции што органите и ткивата ги ослободуваат во крвта. Тие вклучуваат метаболити, електролити, масти, шеќери и протеини, вклучително ензими. Биохемиските тестови даваат важни информации за здравјето на бубрезите, црниот дроб и другите органи. Високите или ниските нивоа на некои супстанции во крвта може да бидат знак на болест или несакан ефект од лекувањето. Со биохемиските тестови може да се измери и бројот на белите крвни зрнца и тромбоцитите. Исто така, може да се измерат количината на хемоглобин (протеинот што пренесува кислород) во крвта, уделот на црвените крвни зрнца (хематокрит), големината на црвените крвни зрнца и количината на хемоглобин во телото.

• Дигитална патологија: Биопсијата е постапка со која здравствените работници земаат клетки, ткива или течности од телото за да ги испитаат под микроскоп. Примероците се испитуваат во патолошка лабораторија за присуство на канцерогени клетки. Биопсија може да се земе за време на операција или како мал примерок без отстранување ткиво. Примерокот се испитува во лабораторија на начин соодветен на ткивото. Ако се откријат абнормални клеточни делби, овие резултати може да се користат за конечна дијагноза на ракот. Со дигиталната патологија примероците се обработуваат во дигитална средина за резултати без грешки.

• Нуклеарна медицина: PET/CT снимањето во нуклеарната медицина е вид нуклеарно снимање што создава детални 3D слики од сомнителните области во телото. Канцерогените клетки обично впиваат повеќе глукоза од нормалните, затоа пред снимањето се дава контрастно средство на база на глукоза. Така на добиените слики се гледаат и структурите што може да се канцерогени. Пред снимањето на лицето му се инјектира супстанција наречена радиоактивна глукоза. За време на снимањето пациентот треба да лежи мирно на маса што се движи напред-назад низ скенерот. Резултатите се пренесуваат на компјутер и ги прегледува лекарот.

• Радиологија: Одделот за радиологија користи различни методи на снимање за онколошка дијагностика. Овие прегледи се вршат со апарати како КТ и магнетна резонанца. КТ се користи за добивање серија слики од органите од различни агли. Апаратот користи рендгенски уред поврзан со компјутер. Добиените слики се користат за создавање детални 3D слики од внатрешноста на телото. На некои лица пред снимањето може да им се даде контрастно средство. КТ апаратот се движи околу телото за да ги создаде сликите. Магнетната резонанца, пак, користи моќни радиобранови за да го снима телото слој по слој. Овие пресеци се спојуваат во детални слики што може да покажат каде во телото има тумори. Апаратот за магнетна резонанца испушта ритмички удари, но лицето не ги чувствува. Понекогаш пред снимањето во вената се инјектира посебна боја. Оваа боја, наречена контрастно средство, ги прави туморите посветли на сликите.

Онколошката дијагностика вклучува важни постапки што влијаат врз процесот на лекување на ракот. Затоа треба да ја спроведуваат искусни лекари специјалисти со технолошки соодветни апарати. Лицата што се сомневаат на рак треба што поскоро да се обратат во здравствена установа. Може да закажете и термин во соодветниот оддел и да ги направите потребните прегледи во нашата установа.

Прашајте ги нашите специјалисти