Коронарна Артериска Болест

Коронарните артерии е назив за садовите што го хранат самото срце. Преку коронарните садови минува 3-5% од целокупниот проток на крв во телото. Коронарната артериска болест е назив за болеста што настанува поради стеснувања во самите овие садови. Миокардниот инфаркт поврзан само со коронарната артериска болест е одговорен за 20-25% од смртните случаи во САД. Фактори на ризик за коронарна артериска болест се: нарушувања на вредностите на масти во крвта, хипертензија, пушење, шеќерна болест, присуство на коронарна артериска болест во семејството, предебелост, физичка неактивност, масна исхрана и возраст (кај мажите ≥45, кај жените ≥55).

Тегоби и симптоми

Болеста може да напредува со години без никакви симптоми. Почесто се јавуваат симптоми како: нов брз замор, болка во градниот кош, грбот или раката која се јавува при напор и го ограничува напорот, како и нов недостаток на здив поврзан со напор. Покрај тоа, првиот знак на коронарната артериска болест може да биде срцев удар или, кај понесреќните пациенти, ненадејна смрт.

Болката во градниот кош е типична за коронарната срцева болест; таа може да се прошири во левата рака, вратот или горниот дел на стомакот. Понекогаш, без болка, може да се јави само чувство на притисок, печење или замор во градниот кош. Кај коронарната артериска болест степенот на тежината на болеста не е секогаш во сообразност со симптомите. Кај пациент со многу тешка коронарна болест може да нема никакви тегоби.

Методи за дијагностика на коронарната артериска болест

Се користат ЕКГ, ЕКГ при напор, сцинтиграфија, ехокардиографија и коронарна ангиографија.

Кај коронарната артериска болест се применуваат 3 методи на лекување.

• Лекови
• Анжиопластика и поставување стент (мрежичка) во коронарните садови
• Коронарно артериско байпас графтирање

​Целта кај коронарната артериска болест е, додека ги ублажуваме тегобите на пациентот, и ризикот од смрт поврзан со коронарната артериска болест да се сведе на минимум.

Хируршка интервенција

• Кај стеснување на левата главна коронарна артерија
• Кај болест на три садови
• Кај болест на два садови со нарушена контрактилна способност на срцето
• Кај повторно јавување стеснувања во левата предна спуштачка артерија по повторена анжиопластика и поставување стент (мрежичка)
• Ако по неуспешна интервенција со балон и стент садот целосно се затвори и се јави болка во градниот кош

Денес, најголемата тешкотија со која се соочуваат пациентите со коронарна артериска болест е тоа што некои лекари на пациентот, кому му е направена коронарна ангиографија, му предлагаат анжиопластика и стент, а други лекари препорачуваат бајпас операција. Пациентите се збунети и не знаат што да направат. Во такви случаи најсоодветен е заеднички донесен заклучок во центар каде кардиологијата и кардиоваскуларната хирургија заедно одржуваат консултации. Треба да се има предвид дека интервенцијата што ќе се изврши не е само за ублажување на тегобите на пациентот. Важно е интервенцијата да биде таква што на долг рок ќе го одржи ризикот од смрт поврзан со коронарната срцева болест на најниско ниво.

Хирургија на коронарни артерии

Кај хирургијата на коронарните артерии постојат многу различни видови операции.

• Коронарни бајпас операции извршени со употреба на машина за срце-белодробен бајпас
• Коронарни бајпас операции извршени на биење срце
• Бајпас операција на коронарна артерија без никакво допирање на аортата.

Кој од овие 3 методи ќе се примени се одредува според состојбата на пациентот. Како придружни болести овде се важни белодробните заболувања, претрпен мождан удар, стеснувања на садовите на вратот, нарушувања на бубрежните функции и други системски заболувања, бидејќи се важни при изборот на соодветниот метод и при намалувањето на ризикот од операцијата. Кај коронарниот артериски бајпас се користат артериски садови земени од други делови на телото на пациентот [артерија на градниот ѕид (внатрешна мамарна артерија), артерија на раката (радијална артерија), желудечна артерија (гастроепиплоична артерија)] и венски садови

се поставуваат на начин кој ќе обезбеди доволен проток на крв до долните делови на затнатите коронарни садови.