Најчести Видови Канцер Кај Жените

Канцерот е меѓу болестите чија фреквенција во светот и кај нас постојано расте. Во светот милиони, а кај нас околу 150 илјади луѓе секоја година се соочуваат со канцер. Сепак, во споредба со минатото, со развојот на современата медицина значителен напредок е постигнат во раната дијагноза на канцерот. Со редовни контроли и Check-up најмалку еднаш годишно, канцерот може да се открие во рана фаза, да се постави дијагноза и да се започне третман. Раната дијагноза не го продолжува само животниот век на пациентот, туку и го подобрува квалитетот на животот. Затоа, покрај третманот на канцерот, и раната дијагноза е од витално значење.

Како Hisar Hospital Intercontinental, преку нашата Единица за медицинска онкологија ги следиме и лекуваме пациентите со дијагностициран канцер. Верувајќи во важноста на информацијата и информирањето во раната дијагноза и третманот на канцерот, ја подготвивме оваа рубрика во која можете да ги најдете најчестите видови канцер кај жените, како и другите видови канцер, нивните симптоми, важноста на раната дијагноза и сите детали за методите на лекување.

Најчести видови канцер кај жените

• Канцер на дојка

• Канцер на грлото на матката

• Канцер на матката

• Канцер на јајчникот

• Канцер на тироидната жлезда

• Кожни канцери

• Канцери на грклото

• Канцер на панкреасот

• Канцер на желудникот

• Канцер на колонот

• Канцер на черниот дроб

Канцер на дојка

Што е канцер на дојка?

Особено во последните години, се зголемува фреквенцијата на канцерите кај жените и тие се меѓу најчестите. Канцерот на дојката, кај кој со ефективни програми за скрининг и рана дијагноза значително се намалуваат смртните случаи, се јавува кај 1 од 8 жени во светот, а во Турција кај 1 од 12 жени. Настанува кога клетките што ги обложуваат млечните жлезди и каналите во дојката неконтролирано се размножуваат и се шират во телото; прво се шири во блиската околина, а потоа во лимфните јазли блиски до дојката. Вистинската причина за канцерот на дојката, кај кој раната дијагноза е многу важна, сè уште не е целосно позната, а две третини од жените кај кои се јавува канцер на дојка немаат фактори на ризик.

Кои се изложени на ризик?

• Жените (фреквенцијата на канцер на дојка кај жените е поголема отколку кај мажите),

• Жени на возраст од 50 до 70 години, во период по менопаузата,

• Оние со историја на канцер на дојка во семејството (кај 20-30% од сите канцери на дојка има лица со канцер во семејството. Ризикот е особено висок кај блиските роднини од прв степен, како мајка, сестра, ќерка),

• 5-10% од канцерите на дојка настануваат поради промени во генитe BRCA1 и BRCA2 кои се наследуваат од мајката или таткото,

• Пациентки кои претходно имале канцер на дојка (кај овие пациентки ризикот од развој на канцер во другата дојка е 3-4 пати поголем),

• Оние кај кои со претходна биопсија е утврден бенигн тумор (овие пациенти треба внимателно да се следат, бидејќи и овие тумори подоцна носат ризик за развој на канцер),

• Оние кои претходно имале бенигни заболувања на дојката (неправилниот развој на клетките и присуството на абнормални клетки во лобулите на дојката го зголемуваат ризикот од бенигни заболувања на дојката),

• Оние кои во детството или младоста добиле радиотерапија, особено во градниот регион,

• Оние кои менструацијата ја започнале пред 12 години и во менопауза влегле по 55 години,

• Жените кои никогаш не родиле (кај овие жени ризикот од канцер на дојка е поголем отколку кај оние кои родиле повеќе деца),

• Оние кои родиле, но не го дојделе бебето (студиите покажуваат дека долготрајното дојќење, особено 1,5-2 години, го намалува канцерот на дојката),

• Оние кои првото дете го родиле по 30 години,

• Лица кои пијат алкохол и пушат,

• Оние кои долго време примаат хормонска терапија,

• Ќерките од семејства со висок социо-економски статус (овие лица побрзо се развиваат и менструацијата ја започнуваат во рана возраст; поради разновидноста на образовните и работните можности, се омажуваат подоцна и имаат деца подоцна),

• Лица со дебелина и ожиреније се во ризик.

Кои се симптомите?

Канцерот на дојката не е вид на канцер кој во раната фаза дава симптоми. Затоа, ако имате некој од симптомите наведени подолу, ве молиме без одлагање јавете се кај вашиот лекар.

• Ако во дојката или под пазувите чувствувате оток што трае подолго од две недели,

• Промена во обликот или големината на дојката; ако последно време има асиметрија меѓу двете дојки,

• Ако во менструалниот период чувствувате поинаква болка во дојката,

• Ако има лупење или олупување на брадавицата,

• Ако од брадавицата тече крвав исцедок,

• Ако кожата на дојката добила изглед на портокалова кора,

• Ако има промена во положбата на брадавицата,

• Ако брадавицата е повлечена навнатре,

• Ако под пазувите има тврдина, оток или маса, без одлагање јавете се кај специјалист лекар.

За раната дијагноза на канцерот на дојката постојат одредени методи на дијагностицирање. Тоа се:

Самопреглед:

1. Легнете на рамна површина на грб и ставете ја левата рака под главата. Со десната рака контролирајте ја левата дојка. Со врвовите на показалецот, средниот и домалиот прст нежно правете мали кружни движења. При ова движење користете ги рамните делови на прстите, а не врвовите. Лесно притискајќи го највисокиот дел на дојката, поминувајте ги прстите низ целата околина на дојката. Проверете дали не чувствувате некоја необична бучка, оток или тврдина. Продолжете со кружни движења и лесен притисок до точката од која сте започнале прегледот. Потоа на ист начин прегледајте ја брадавицата и подпазушната област. Откако ќе го завршите прегледот на левата дојка, ставете ја десната рака под главата и со левата рака прегледајте ја десната дојка.

2. Застанете пред огледало, со раце покрај телото, исправени, држејќи ги боковите со рацете. Сега внимателно можете да ги прегледате дојките и од напред и од страна. Утврдете дали од последниот преглед има разлики во големината и обликот, дали има вдлабнатини, стегање на дојката, необични промени во изгледот и положбата на брадавиците.

3. Прегледот што го правите лежејќи на грб, направете го сега стоејќи, со левата рака подигната над главата, со напнат подпазушен регион. На овој начин повторно проверете ја подпазушната област и дојката со кружни движења.

4. Со палецот и показалецот нежно стиснете ја брадавицата на двете дојки. Ако од брадавицата тече некаков вид воспалителен исцедок или течност, задолжително јавете се кај лекар. Ако при прегледот на дојката најдете некоја сомнителна маса или задебелување, без паника задолжително јавете се кај вашиот лекар.

Лекарски преглед: Дури и ако немате никакви тегоби, ако сте на возраст од 20 до 40 години, треба да се прегледате на секои три години; ако сте над 40 години, треба да се прегледате еднаш годишно кај искусен специјалист по општа хирургија, за дојки. Лекарот при прегледот може да наиђе на бенигни маси во дојката. Овие маси обично се помеки, со рамна површина, тркалезни и подвижни. Канцерозните маси, пак, се поцврсти, со нерамна површина; тие се структури кои не се лесно подвижни, бидејќи се поцврсто прицврстени за ткивото.

Методи на снимање

Со сегашните технолошки можности на медицината, со снимање на дојката е можно канцерот на дојката да се открие во најраниот можен стадиум. Особено во последно време се среќаваме со канцери на дојката кои не можат да се почувствуваат со рака, но можат да се откријат со методи на снимање. Најчесто користени методи на снимање за дијагностицирање на канцерот на дојката:

Мамографија: Мамографијата, која е основен метод за дијагностицирање на канцерот на дојката, е еден од методите на снимање кој овозможува проценка на болестите на дојката со користење на рендгенски зраци со низок интензитет. Со овој метод, кој се смета за златен стандард, можат да се видат мали маси и промени кои не можат да се откријат со преглед. Дојката се стиска помеѓу две плочи и се прави снимка во различни положби. Светската здравствена организација (СЗО) препорачува секоја жена на возраст од 40 години и понатаму да направи скрининг мамографија еднаш годишно. Кај жените кои редовно прават скрининг мамографија, смртноста од канцер на дојката е намалена за 33%.

Ултразвук (ултрасонографија): Е една од помошните постапки на мамографијата. Снимањето се прави со помош на ултразвучни бранови. Одразите на звучните бранови се собираат со компјутер и на екранот се создава слика. Дава информации за внатрешната структура на масите откриени при мамографија. Исто така, дава претходни информации за разликата помеѓу бенигните и малигните маси. Особено кај младите пациенти, е еден од методите што се претпочитаат, бидејќи дава повеќе информации отколку мамографијата.

Магнетна резонанца (MRI): Магнетната резонанца, која денес почнува да се користи пошироко, кога се применува на вистинското место и во вистинско време, поради својата способност да ги комбинира структурните со функционалните наоди, се смета за еден од најчувствителните методи на снимање за канцерот на дојката.

Биопсија: Метод на земање примерок од маса за која постои сомнеж за канцер, за патолошко испитување. Со тенка игла, автоматска дебела игла и хируршка техника се зема примерок од ткиво од сомнителната маса и се испраќа на патолошко испитување.

Рана дијагноза и третман

Поставувањето дијагноза во рана фаза е животоспасувачко. Кај раната дијагноза на канцерот на дојката, жените на возраст од 20 до 40 години треба да имаат лекарски преглед на секои три години; по 40 години, лекарски преглед со мамографија еднаш годишно ќе им обезбеди предност.

Хируршки методи применети кај канцерот на дојката

Со дијагнозата поставена во рана фаза, стапката на преживување надминува 90%. Еден од важните методи на лекување кај канцерот на дојката е хирургијата. Со операција се отстранува туморот, а потоа се почнуваат помошни третмани со цел да се спречат повторување на туморот и ширење во други органи. Една од најважните студии поврзани со канцерот на дојката е насочена кон зачувување на лимфните јазли. Во минатото, кога ќе се забележеше ширење во подпазушните лимфни јазли, лимфните јазли директно се отстранувале, иако не постоело ширење во лимфното ткиво. Ова пак предизвикувало отекување на раката, функционални нарушувања и, што е најважно, психолошки проблеми кај пациентите. Со новоразвиената биопсија на сентинел лимфен нодул, не се интервенира во целото лимфно ткиво, туку се отстранува само делот во кој има ширење; пациентката е поштедена од непотребна и исцрпувачка хируршка интервенција.

Операциите при третманот на канцерот на дојката можно е да се сместат во 3 категории:

Радикална мастектомија: Заедно со канцерното ткиво се отстранува целата дојка; истовремено или подоцна на пациентката може да ѝ се направи силиконска протеза или дојка од сопствено ткиво.

Мастектомија со зачувување на кожата: Отстранува се целото ткиво на дојката, но кожата на дојката може да се зачува. На местото на отстранетото ткиво се става силиконска протеза за да се обезбеди природен изглед.

Операција со зачувување на дојката: Со овие видови операции, туморот и одреден дел од околното ткиво на дојката се отстрануваат заедно, а дојката се остава на своето место. На тој начин се зачувуваат и природниот изглед и психолошката состојба на пациентката. По операцијата, со цел да се спречи повторување на болеста, се применува радиотерапија во траење од 5-7 недели. Операциите за зачувување на дојката никако не се вршат кај бремени жени, кај пациенти со повеќе жаришни тумори во една дојка и кај оние на кои претходно била применета радиотерапија во оваа област.

Што е канцер на грлото на матката?

Е еден од најчестите видови канцер кај жените во светот. Најголемата разлика од другите женски канцери е тоа што, ако редовно се прават тестови за скрининг, може да се открие во рана фаза, а ако се открие во рана фаза, стапката на успех на третманот е висока. Канцерот на грлото на матката, наречен „Цервикс“, е вид на канцер кој се развива на грлото на матката. Цервиксот е дел од репродуктивниот систем под матката, орган кој ја поврзува матката и вагината. Се состои од два дела. Надворешниот дел, наречен ектоцервикс, е поблизок до вагината; внатрешниот дел, наречен ендоцервикс, е поблизок до матката. Повеќето канцери се јавуваат во областа каде се спојуваат овие два дела. Канцерот на грлото на матката настанува кога клетките во слојот што ја обложува внатрешноста на матката (ендометриум) се менуваат поради надворешни фактори и растат неконтролирано. Ендометриумот е ткиво чувствително на хормоните што се лачат од јајчниците или се земаат однадвор. Ако хормоналните нарушувања не се дијагностицираат и не се лекуваат, со текот на времето, поради клеточните промени, во внатрешниот слој на матката може да се развие канцер.

Кои се изложени на ризик?

• Жени на возраст од 35-55 години (Бидејќи ризик за развој на канцер постои и над 65 години, се препорачува PAP Smear тестот редовно да се прави кај сексуално активните жени или кај сите жени над 18 години, најмалку до 70-годишна возраст),

• Лица кои имале HPV инфекција (Оваа полово пренесувана инфекција е многу раширена. Познато е дека 3 од секои 4 лица на возраст од 15-49 години во некој период од животот имале HPV инфекција. Бидејќи оваа инфекција е привремена и безопасна, лицето дури и не забележува дека ја имало. Затоа, лицата со HPV треба да се контролираат во кратки интервали),

• Оние кои го носат вирусот HIV, кој предизвикува СИДА (Бидејќи имунолошкиот систем кај носителите на овој вирус е ослабен, ризикот од канцер на грлото на матката е поголем),

• Оние кои имале инфекција со Chlamydia (Бактерија која предизвикува честа инфекција во женскиот генитален систем, но не покажува симптоми, и се пренесува полово. Кај жените кои имале оваа инфекција е забележан зголемен ризик од канцер на грлото на матката),

• Лица кои рано во животот имале сексуални односи,

• Жени со повеќе сексуални партнери,

• Лица кои имаат сексуални односи со машки партнер кој не е обрежан,

• Кога машкиот партнер има повеќе сексуални партнери,

• Кога при сексуален однос не се користи метод на заштита,

• Оние кои не внимаваат на хигиената на гениталната област,

• Пушачи (во споредба со непушачите, тие се изложени на 2 пати поголем ризик),

• Оние кои поради ниско социо-економско ниво не се подложуваат на редовна здравствена контрола,

• Оние со семејна историја на канцер на грлото на матката (кај мајката или сестрата),

• Оние кои редовно не прават PAP Smear тест,

• Лица со дебелина или ожиреније се во ризик.

Кои се симптомите?

Секоја година, единствениот гинеколошки вид на канцер кој може да се спречи со редовна контрола е канцерот на грлото на матката; со тестот PAP Smear, кој се користи за скрининг, почна значително да се намалува бројот на жени со канцер на грлото на матката. Со PAP Smear тестот можат да се откријат промени на грлото на матката кои не се претвориле во канцер. Особено со редовните PAP Smear тестови направени во последните 50 години, смртните случаи од канцер се намалиле за 70%. Канцерот на грлото на матката (цервиксот), иако изгледа како канцер кој се појавува одеднаш, напредува со перфидни и малку забележливи промени. Кога клетките ќе се претворат во канцер и ќе почнат да се шират во други органи, се појавуваат симптоми. Најпознатите симптоми во раните фази на канцерот на грлото на матката се: крвав или жолт и лошо мирисен вагинален исцедок, болно мокрење, абнормално вагинално крварење после сексуален однос или помеѓу менструалните крварења, менструално крварење поголемо од нормалното, долго траење на менструалното крварење, болка за време и после сексуален однос. Во зависност од областа каде се шири туморот, можно е да се појават и симптоми како запек, крв во урината, болка во нозете и оток. Иако овие симптоми се наведени и кај други болести, не треба да одлагате да се јавите кај вашиот лекар.

Рана дијагноза и третман

Кај лицата со канцер на грлото на матката, во рана фаза шансата за живот 5 години е над 70%. Бидејќи е вид на канцер кој во рана фаза не дава симптоми, стапката на неоткривање при физички преглед е многу висока. Затоа, во првата фаза треба да се реагира земајќи го предвид абнормалниот резултат од PAP Smear тестот. Ако резултатот од PAP Smear тестот покаже фактор на ризик, се врши преглед со колпоскопија (уред кој овозможува грлото на матката да се види поподробно и да се зголеми 6-40 пати), а ако е потребно, се прави биопсија. Текот на болеста и методот на третман кој ќе се избере ги одредуваат: типот на канцерот, неговото место, стадиумот, брзината на растење, здравствената состојба на пациентката, нејзината возраст и одговорот на третманот. Иако основниот метод на лекување на болеста е хирургијата, радиотерапијата се вклучува во секоја фаза.

Хируршки третман: Најчесто користен метод на лекување. Се отстранува грлото на матката и мали тумори кои не се проширени надвор од грлото на матката, колку што е можно целосно. Особено во рана фаза, ова е најчесто користениот метод. Кога хируршкиот третман не е доволен, можат да се применат дополнителни третмани.

Радиотерапија: Метод кој се користи во секоја фаза на канцерот на грлото на матката. По хируршката интервенција се применува радијациски третман со високоенергетски зраци, дадени однадвор директно на областа каде е туморот.

Хемотерапија: Покрај радиотерапијата, често се применува и хемотерапија во мали дози.

Канцер на матката

Што е канцер на матката?

Е еден од најчестите видови канцер кај жените. Најголемата разлика од другите женски канцери е тоа што може да се открие во рана фаза и стапката на успех на третманот е висока. Е вид на канцер кој настанува кога клетките во слојот што ја обложува матката (ендометриум), главниот репродуктивен орган на жената, се менуваат поради надворешни фактори и растат неконтролирано. Ендометриумот е ткиво чувствително на хормоните што се лачат од јајчниците или се внесуваат однадвор. Ако хормоналните нарушувања не се дијагностицираат и не се лекуваат, со текот на времето, поради клеточните промени, во внатрешниот слој на матката може да се развие канцер.

Кои се изложени на ризик?

• Оние над 50 години,

• Жени кои менструацијата ја започнале пред 12 години и во менопауза влегле по 55 години (Менструацијата почнува рано, а колку подоцна престанува, толку ендометриумот е изложен на повеќе естроген, па ризикот од канцер на матката е поголем),

• Оние кои во менопауза влегле доцна (Ако во овој период при третманот на менопаузата се дава само хормонот естроген, се зголемува ризикот од канцер на матката. Кога се дава и хормонот прогестерон, се постигнува рамнотежа на хормоните, па ризикот од канцер исчезнува),

• Жени кои не родиле деца (Иако не е јасно, постојат истражувања според кои бременоста го намалува ризикот од канцер на матката. Во периодот на бременост, иако естрогенот, кој претставува ризик за канцер на матката, се лачи интензивно, производството на прогестерон има способност да ги спречи лошите ефекти на овој хормон),

• Лица со неправилна менструација и задоцнувања во менструацијата во младите години (Жените со неправилна менструација, исто така, имаат ризик од канцер на матката, бидејќи се изложени на зголемено дејство на естрогенот. Меѓу причините за неправилната менструација се дебелината и полистичниот овариумски синдром. Со лекување на овие болести може да се намали и ризикот од канцер на матката),

• Пациенти со дебелина (Пациентите со дебелина, кои имаат густо масно ткиво, се во ризик, бидејќи масното ткиво лачи естроген и го зголемува нивото на естроген во телото. Кај жени со дебелина ризикот од оваа болест е 3 пати поголем отколку кај слабите жени),

• Пациенти со шеќерна болест,

• Пациенти со хипертензија,

• Оние со тумори на јајчниците,

• Лица кои имале канцер на дојка или јајчник се во ризик.

Кои се симптомите?

Бидејќи се јавува по менопаузата, шансата за рана дијагноза на канцерот е многу висока. Најчестите симптоми се вагинални крварења. Секое крварење што се јавува по менопаузата, продолжување на менструацијата кај жените кои менструираат или крварење помеѓу менструациите, некрвав абнормален исцедок, болка во карлицата, болка за време на сексуален однос и губење на тежината се симптоми. Пациентката со такви тегоби треба без одлагање да се јави кај специјалист лекар. Се собира анамнеза на пациентката. Се прави преглед на карлицата, се проценува дебелината и структурата на ендометриумот и се прави биопсија. По конечната дијагноза, пациентката се упатува кај специјалист гинеколог-онколог.

Рана дијагноза и третман

Кога ќе се постави рана дијагноза на канцер на матката, болеста може веднаш да се лекува и ќе можете да ги видите резултатите. Кај пациентите во рана фаза шансата за живот 5 години е над 90%. Затоа, за да се заштитите од канцер на матката, многу е важно секоја година редовно да се прегледувате кај гинеколог. Основниот метод на лекување е хирургијата, но може да се примени и хемотерапија и радиотерапија.

Хируршки третман: Најчесто користен метод на лекување. Се отстранува матката, јајчниците и цевките; исто така, се вршат регионално чистење и земање примероци од околните ткива. Кога хируршкиот третман не е доволен, можат да се применат дополнителни третмани.

Хемотерапија: По операцијата, ако се види дека канцерот на матката е во напредна фаза и се проширил во други органи, се применува хемотерапија за уништување на канцерните клетки. По третманот, пациентите се следат во редовни интервали и се подложуваат на одредени тестови.

Радиотерапија: Ако по хируршката интервенција постои ризик од повторување на канцерот, по отстранувањето на матката се применува радиотерапија.

Хормонален третман: Ако има ширење на канцерот, со цел да се намали ширењето и да се запре растот на туморот, може да се даваат високи дози на хормонот прогестерон.

Канцер на јајчникот

Големото мнозинство од канцерите на јајчниците се јавуваат по менопаузата и се најтешко лекуваните меѓу женските канцери. Овој вид канцер, кој напредува перфидно и симптомите ги дава дури во напредните фази, може да го загрози животот. Се јавува кај приближно 12 од 1000 жени; ако се открие во рана фаза, стапката на излекување може да достигне 90%.

Јајчниците се пар органи што се наоѓаат од двете страни на матката. Со големина како бадем, јајчниците ја извршуваат функцијата на производство на јајце и лачење на женските полови хормони (естроген и прогестерон). Канцерот на јајчникот настанува со неконтролирано делење и размножување на епителните клетки во ткивото на јајчникот, кои го сочинуваат неговиот основен состав. Најчестиот вид (90%) е епителниот канцер на јајчникот, кој се јавува во горниот површински слој на јајчникот.

Кои се изложени на ризик?

• Лица на возраст од 40 години и повеќе (75-79 години е период кога најчесто се јавува),

• Жени кои влегле во менопауза,

• Лица со генетски фактори (Приближно 5-10% од канцерите на јајчниците настануваат поради генетски причини. Затоа, жените чии роднини од прв степен имаат 2 или повеќе случаи на канцер на дојка, јајчник или внатрешен канцер на матката се во ризик. Ако во семејството два или три лица имаат канцер на јајчник, ризикот е 7%; ако мајката или сестрата имаат канцер на јајчник, ризикот е 5%),

• Хормонални третмани во периодот на менопаузата (третманите со претежно естроген го зголемуваат ризикот од канцер),

• Оние кои никогаш не забременеле (во споредба со оние кои родиле, имаат 2 пати поголем ризик),

• Лица со чести и многубројни непрекинати овулации,

• Лица кои применуваат строга диета и погрешен режим на исхрана,

• Лица со ниско ниво на селен во серумот,

• Оние кои користат талк прашок во гениталната област,

• Лица изложени на околински фактори (во развиените земји оваа болест почесто се среќава),

• Жените кои претходно имале канцер на дојка се во 2 пати поголем ризик во однос на оние кои никогаш не имале.

Кои се симптомите?

Две третини од канцерите на јајчниците можат да се дијагностицираат во напредна фаза. Главната причина поради која не дава симптоми е тоа што канцерот расте во коремната празнина и подолго време не го вознемирува пациентот. Во напредната фаза се јавуваат болки во стомакот, болка во препоната, постојано чувство на мокрење и дефекација поради притисок во препоните, нарушено варење, надуеност на стомакот и слабост. Кај некои пациенти може да се јават и гасови и нарушувања во варењето. Во најнапредната фаза се јавуваат изразено слабеење, губење на апетит, нелагодност во долниот дел на стомакот, мачнина, замор, краток здив, маса во карлицата, чувство на притисок надолу и поврзаната честа желба за мокрење, вагинално крварење. Симптомот поради кој пациентката најчесто оди кај лекар е силно надуен стомак. Ова отекување најчесто е последица на собирање течност во коремот (асцит).

Рана дијагноза и третман

Раната дијагноза е животоспасувачка и кај овој вид канцер. Приближно 50% од жените со дијагноза канцер на јајчникот се уште живи и по пет години. Оваа бројка достигнува 90% кај пациентите со ограничен канцер на јајчникот. Оваа болест, која е почеста во развиените земји, во рана фаза не дава симптоми и кај секоја жена може да се појави со различни симптоми. Понатаму, кога туморите на јајчниците се мали, дури и со преглед е многу тешко да се откријат, и многу ретко даваат симптоми. Тестот PAP Smear, кој е скрининг тест за канцер на грлото на матката, нема корист во раната дијагноза на канцерот на јајчниците. Денес, за скрининг кај жени со и без ризик, сè уште не постои тест кој ќе даде сигурен резултат. Затоа, секоја жена која има 18 години и активен сексуален живот треба еднаш годишно да се подложи на гинеколошки преглед и да ги направи потребните скрининг тестови. Ако канцерот на јајчникот даде рани симптоми, шансите за дијагноза и третман се зголемуваат. Кај жените со семејна историја на канцер на јајчник или кај оние кои имаат ризик за канцер, може да се направи евалуација со трансвагинален ултразвук (метод на ултразвук кој се прави со мал уред поставен во вагината) и крвни тестови. Во крвните тестови се мери нивото на CA-125. Кај жените со канцер на јајчник, нивото на протеинот CA-125 во крвта се зголемува. Ова зголемување може да се јави и кај други состојби кои не се канцер (како рана бременост, многу пушење, болести на матката). Кога вредноста ќе се најде висока, со методи на снимање се проверува дали има течност во коремот; ако има собирање течност, се зема примерок од течноста или директно од јајчниците и се испитува. Со патолошката евалуација се поставува конечна дијагноза. Ако се постави дијагноза канцер, со операција која ја изведува гинеколог-онколог, во зависност од областа на ширење на канцерот, може да се отстранат матката, цевките, јајчниците и коремната серозна мембрана. Исто така, се земаат примероци и од други органи во телото (соседни лимфни јазли, течност во коремот и дијафрагма), со што се одредува стадиумот на болеста. Вистинската дијагноза на болеста се поставува само со патолошко испитување на ткивата отстранети со операцијата. По хируршката интервенција, видот и програмата на третманот се одредуваат земајќи го предвид стадиумот на болеста, возраста на пациентката и нејзината општа здравствена состојба. По хируршката интервенција кај речиси сите канцери на јајчниците се користи хемотерапија. Хемотерапијата обично се спроведува амбулантно. Во зависност од применетите лекови, може да се јават некои несакани ефекти, како мачнина, повраќање, опаѓање на косата, мускулна болка, рани во устата, склоност кон инфекции и слабост. Овие ефекти поминуваат по третманот. Лекувањето на канцерот на јајчникот бара заедничко дејство на лекари од многу гранки, како гинеколог, онколог, радиотерапевт, хемотерапевт, патолог, диететичар и психијатар. По завршувањето на третманот на пациентката, во првите две години, на секои три месеци се прави физикален преглед и мерење на CA-125; ако се смета за потребно, се прегледуваат рендгенски снимок на белите дробови и КТ на коремот. Во следните три години овие контроли се прават на секои шест месеци; по четвртата година, еднаш годишно.

Тироиден канцер

Е вид на канцер кој настанува поради прекумерно размножување на клетките во тироидната жлезда. Обично се манифестира како маса или нодул на вратот. Тироидната жлезда е орган со тежина од 20-25 грама, кој се наоѓа на вратот и со користење на јод, со хормоните што ги произведува ја регулира целата метаболичка активност на телото. Иако причината сè уште не е целосно позната, се јавува поретко од другите видови канцер, а текот на болеста е многу добар. Тироидниот канцер не е еден тип на канцер. Според фреквенцијата на појавување се дели на 4 групи: папиларен канцер, фоликуларен канцер, медуларен канцер и анапластичен канцер.

Видови на тироиден канцер

Папиларен тироиден канцер: Сочинува 75-80% од тироидните канцери. Обично има добар тек. Почнува да се јавува кај 20-50 години, а фреквенцијата се зголемува кај 30-40 годишна возраст. Овој вид канцер, кој се шири преку лимфните јазли, може да се прошири на лимфните јазли на вратот и на белите дробови. Може долго време да постои без да покажува симптоми и без да предизвика смрт. Кај постарите лица се развива побрзо отколку кај помладите. Ширењето на канцерот во лимфните јазли на вратот кај млади не носи лош ризик, но кај пациентите над 40 години укажува дека болеста брзо ќе напредува. Кај 2% од населението во Турција се среќава овој вид канцер.

Фоликуларен тироиден канцер: Сочинува 15% од тироидните канцери. Почесто се јавува кај жени на 50-годишна возраст. Е вид на тироиден канцер чија дијагноза е најтешко да се постави. Се шири преку крвните садови и капсулата на тироидната жлезда. Ширење во други органи, како белите дробови, коските, црниот дроб и мозокот, се јавува ретко. Кај оние со ширење во крвните садови, канцерот напредува побрзо.

Медуларен тироиден канцер: Има тенденција да го зголемува нивото на калциум во крвта и сочинува 6-8% од тироидните канцери. Луѓето со овој вид канцер, како и нивните семејства, треба да се испитаат за оваа болест. Кај 30% од пациентите со медуларен канцер може да се јави црвенило на лицето, дијареја и замор. Со операција се отстранува целата тироидна жлезда. Ако се забележи ширење во лимфните јазли, тие се отстрануваат при операцијата. Потоа се мери нивото на калцитонин (хормон што се наоѓа во C-клетките на тироидната жлезда и дејствува врз коските). Високото ниво на овој хормон значи дека болеста се повторила. За да се најде местото на канцерот, се прават испитувања како ултразвук, томографија, MR, сестамибијска сцинтиграфија, MIBG сцинтиграфија, DMSA сцинтиграфија и октреотидна сцинтиграфија.

Анапластичен тироиден канцер: Најретко среќаван тип на тироиден канцер. Масата во тироидата се развива и расте многу брзо. Во случаи кога го отежнува дишењето, може да биде потребно отстранување на трахеата. Се применуваат радиотерапија и хемотерапија.

Кои се изложени на ризик?

• Жени (почесто се среќаваат отколку кај мажите),

• Пациенти со нодул во тироидната жлезда,

• Лица кои во детството биле третирани со зрачење во главата и вратот,

• Иако причината не е целосно позната, особено кај луѓето изложени на некои радиоактивни материи како уранијум (), се јавува почесто, па оние кои се изложени на радиоактивни материи се во ризик.

Кои се симптомите?

Кај повеќето тироидни канцери може да нема никакви тегоби. Кај повеќето пациенти при поставување на дијагнозата може да се утврди дека има и ширење во други органи. Иако болеста не дава многу симптоми, се забележуваат симптоми како оток на вратот, чувство на стеснување во грлото, болка, тешкотии при голтање, тешкотии при дишење, промукнатост на гласот, зголемување на телесната тежина, нервоза, слабеење на косата и сува кожа.

Рана дијагноза и третман

Со рана дијагноза и третман, болеста целосно може да се елиминира. За да се постави дијагноза, прво се прават тестови за да се утврди количината на хормоните во крвта. Исто така, се прави ултразвучен преглед; ако при прегледот се најде маса, за конечна дијагноза треба да се направи биопсија. Кога ќе се постави дијагноза, пациентот се оперира и тироидната жлезда се отстранува со операција, а потоа се почнува со индивидуално прилагоден третман. Со развојот на технологијата, со лапароскопски (затворени) операции е можно пациентот да се врати дома истиот ден, со минимален белег од шевот. Кај пациентите со папиларен и фоликуларен канцер, во заштитени болнички соби, во зависност од степенот на ширење на канцерот, се применува висока доза радиоактивен јод со цел да се уништат канцерните клетки што останале на друго место во телото. Со текот на третманот, со постојана контрола на нивото на TSH кај пациентот, може да се спречи можноста за повторување на канцерот.

Кожни канцери

Меланомот, кој е кожен канцер што претставува опасност по животот, е видот со најлош тек меѓу кожните канцери. Се јавува кај околу 1 милион луѓе годишно; може да се формира на нормална кожа без предупредување, но и на веќе постоечко бенка. Настанува од прекумерно и неконтролирано размножување на меланоцитите, клетките што произведуваат меланин, пигментот кој ја дава бојата на кожата и ја овозможува пигментацијата при сонцување, и има способност за ширење.

Кои се изложени на ризик?

• Особено светлокожи лица кои се изложуваат на прекумерна сончева светлина (смугласта кожа не дава заштита од овој канцер. Кај лицата со смугласта кожа овој вид канцер почесто се јавува на стапалата, дланките, под ноктите или, многу ретко, во устата),

• Семејна историја на кожен канцер.

Кои се симптомите?

Може да се појави на нормална кожа без предупредување, но и на веќе постоечко бенка. Иако ова ја отежнува раната дијагноза, кога ќе се појават симптоми како лупење, исцедок, крварење или промена во бојата, обликот и големината на бенките, или оток/испакнатост на бенката, задолжително треба да се јавите кај дерматолог. Дермоскопијата е многу важно помагало кое се користи за да се утврди дали бенките се кожен канцер. Конечната дијагноза на кожниот канцер може да се постави со патолошко испитување на ткивото отстрането со операција.

Рана дијагноза и третман

Со рана дијагноза и третман на меланомот, шансата за живот на пациентот е висока. Но, ако не се забележи во рана фаза, постои ризик да се прошири од лимфниот систем на целото тело.

Начини на заштита

За да се заштитите од болеста, особено е важно да се избегнува директна изложеност на сонце во времето од 10.00 до 16.00 часот, кога сонцето е најактивно; да се претпочитаат светли облеки што ја рефлектираат сончевата светлина; да се користат мултифакторски заштитни креми; и да не се сончате долго со цел да добиете бронзен тен. Исто така, почнувајќи од еднаш месечно, целото тело треба да се проверува пред огледало.

Канцери на грклото

Еден од видовите канцер кој е „пријател“ на цигарата е канцерот на грклото. Приближно 95% од пациентите со канцер на грклото се пушачи. Се јавува кога одредени клетки во областа на грклото неконтролирано се размножуваат и формираат тумор.

Кои се изложени на ризик?

• Пушачите имаат 5-30 пати поголем ризик да добијат канцер на грклото во однос на непушачите.

• Особено оние кои пушат и покрај тоа прекумерно конзумираат алкохол, имаат поголема склоност да добијат канцер на грклото во однос на здравите луѓе.

• Лица кои избираат погрешен и лош начин на исхрана се исто така во ризик.

• Веројатноста за добивање канцер на грклото кај работниците во дрводелството, нафтената и бојадисувачката индустрија е поголема отколку кај работниците во другите сектори.

Кои се симптомите?

Рани симптоми: промукнатост на гласот што трае повеќе од две недели, промени во квалитетот на гласот, чувство на заглавување во грлото, болка во грлото и ушите; напредни симптоми: здивување, тешкотии при голтање, болка при голтање, крвав испљувок. Ако канцерот напредува и се прошири во лимфните јазли на вратот, можат да се појават отоци на страната на вратот.

Рана дијагноза и третман

За рана дијагноза на канцерот на грклото, кој се манифестира со промукнатост на гласот и промени во квалитетот на гласот, ако се појават тегоби како промукнатост што трае повеќе од две недели, чувство на заглавување во грлото, болка во грлото и ушите, задолжително јавете се кај специјалист по уво, нос и грло. Ако се посомнева на канцер на грклото, пациентот се прегледува и ако се најде абнормална творба, од сомнителниот регион се зема биопсија за конечна дијагноза. Третманот се одредува земајќи ги предвид факторите како местото на туморот, неговата големина, стадиумот, можноста за ширење (метастази), здравствената состојба и возраста на пациентот. Во зависност од местото и големината на туморот, може да се направи хируршка интервенција, која е најчесто користениот и најефективен метод на лекување кај многу канцери на грклото, но може да се применат и радиотерапија и хемотерапија.

Канцер на панкреасот

Панкреасот е орган во најзадниот дел на стомакот, долг околу 15 см, целосно затворен со предниот дел на желудникот, дванаестопрстното црево и дебелото црево. Со внатрешното лачење го произведува инсулинот, кој го регулира шеќерот во крвта; со надворешното лачење го произведува панкреасниот сок, кој ја регулира варењето на храната во дванаестопрстното црево. Тој е еден од најранливите органи на телото. Се состои од богата мрежа на лимфни садови и нерви. Панкреасниот канцер, кој брзо се шири во околните органи, е четвртиот најсмртоносен канцер во светот.

Кои се изложени на ризик?

• Лица на возраст од 50 години и повеќе,

• Мажи,

• Оние со историја на канцер на панкреасот во семејството,

• Пушачи,

• Лица кои пијат алкохол,

• Лица со прекумерна тежина,

• Оние кои имале операција на жолчното мехурче,

• Лица кои се хранат претежно со месо и масни производи, оддалечувајќи се од здравата исхрана,

• Лица долготрајно изложени на хемикалии како бензин и инсектициди,

• Пациенти со дијабетес се во ризик.

Кои се симптомите?

Панкреасот е канцер кој напредува перфидно, па затоа може да не покажува симптоми до последните фази на болеста. Алкохолот може да се смета за најважната причина за болеста. Меѓу симптомите се губење на апетит, губење на тежината, мачнина, жолтица, ненадејно појавување на дијабетес, болка во слабините, болки во стомакот што се шират како појас.

Рана дијагноза и третман

Канцерот на панкреасот има слични карактеристики со некои други болести, па затоа ја намалува и шансата за рана дијагноза. Ако канцерот што почнува во панкреасот се открие пред да се прошири во лимфите, шансата за преживување 5 години може да се зголеми од 5% на 16%. Со извршениот преглед се контролира во која фаза е туморот на панкреасот и дали постои ширење. Ако туморот е во главата на панкреасот, не е можно да се отстрани само главата на панкреасот, па интервенција не е предвидена. Ако туморот е погоден за операција со отстранување, се претпочита т.н. „Whipple операција“, поради најдобар квалитет на животот. Кај туморите во напредна фаза не се врши операција. Заедно со хемотерапијата, можат да се направат и некои активности за подобрување на квалитетот на животот, како коригирање на жолтицата, обезбедување на исхранбена поддршка, намалување на болката:

• ERCP (ендоскопски метод за дијагностицирање на проблеми како камења, тумори или хронично воспаление во жолчните патишта и панкреасниот канал, кои можат да предизвикаат опструкција или стеснување) за поставување стент во жолчниот пат,

• Извршување на PTK за испуштање на жолчката надвор,

• Поставување катетер за намалување на болката,

• Поставување стент во делот на дванаестопрстното црево кај туморите што предизвикуваат опструкција,

• Кај локално напреднал канцер на панкреасот се применува истовремена кемо-радиотерапија; кај метастатски случаи се применува хемотерапија.

Канцер на желудникот

Канцерот на желудникот, еден од најчестите видови канцер во нашата земја, кај жените зазема второ место по канцерот на дојката. Во светот бројот на луѓе со овој канцер се намалува, додека во Турција се зголемува. Канцер предизвикуваат туморите кои се развиваат во мукозната мембрана, особено на малата кривина на желудникот, кој се наоѓа во горниот лев дел на стомакот. Овој канцер во Турција најчесто се среќава во Црноморскиот и Источноанадолскиот регион, а во светот се среќава во далекоисточните земји како Јапонија и Кина, како и во северноевропските земји. Во настанувањето на канцерот на желудникот, важна улога игра погрешната исхрана (прекумерна конзумација на солена храна, јадење сурово месо, јадење изгорено месо, недоволно зеленчук и овошје итн.).

Кои се изложени на ризик?

• Мажите, кај кои канцерот на желудникот се јавува два пати почесто отколку кај жените,

• Лица над 50 години (денес возраста за добивање канцер на желудникот е спуштена до 30 години),

• Лица кои работат со азбест и гума,

• Работници во рудници за јаглен,

• Работници во производство на гума и петрохемија,

• Оние кои се занимаваат со риболов,

• Лица кои многу конзумираат прекумерно чадена, солена, со адитиви или пржена храна,

• Лица кои конзумираат сув колбас, салам, виршли и други преработени месни производи со нитрити и нитрати,

• Лица кои конзумираат многу црвено месо,

• Особено млади луѓе кои почнале да пушат (во споредба со непушачите имаат 2 пати поголем ризик),

• Лица кои претходно биле оперирани на желудникот (првите 20 години по операцијата на желудникот се период на највисок ризик),

• Лица кои имале Хеликобактер инфекција (ризикот за развој на канцер на желудникот е 4 пати поголем отколку кај здрава личност),

• Лица со полипи во желудникот,

• Лица кои пијат неквалитетна вода за пиење,

• Лица со пернициозна анемија поради недостиг на витамин B12,

• Лица со атрофичен гастритис,

• Лица со семејна историја на канцер на желудникот,

• Лица кои многу пушат,

• Лица со крвна група А (иако причината не е целосно позната, во однос на лицата со други крвни групи имаат поголем ризик),

• Пациенти со дебелина и ожиреније се во ризик.

Кои се симптомите?

Канцерот на желудникот е еден од перфидно напредувачките болести. Најчесто се манифестира во напредните фази на болеста. Затоа, лицата кои се во ризик може да се дијагностицираат само со ендоскопско испитување. Симптомите можат да се појават кога кај лицата со канцер на желудникот ќе се развијат сериозни проблеми со исхраната или кога туморот целосно ќе се прошири. Овие симптоми обично се: болка во желудничкиот регион, чувство дека желудникот е натежнат, губење на апетит, значително губење на тежината, болка во стомакот, надуеност и нелагодност по јадење, мачнина, повраќање, замор и крварење од желудникот или дебелото црево, кое често тече прикриено.

Рана дијагноза и третман

Канцерот на желудникот најчесто се манифестира со тегоби од непријатно варење. Но, во овој период и пациентот и лекарот треба сериозно да ја сфатат оваа тегоба, а на пациентот задолжително да му се направи гастроскопија за да се испита можноста за канцер на желудникот. Најважната фаза во дијагнозата на овој канцер е гастроскопијата и биопсијата. Најефективниот метод на лекување на канцерот на желудникот е операцијата. Но, за операцијата да биде ефективна, потребно е болеста да се открие и да се интервенира во првите фази. По операцијата, во зависност од видот на канцерот, може да се примени хемотерапија или радиотерапија.

Начини на заштита

• Кај канцерот, раната дијагноза е многу важна. Не ги занемарувајте редовните контроли.

• Јадете доволно свежо овошје и зеленчук (домати, моркови, компири).

• Ако пушите и пиете алкохол, задолжително прекинете.

• Држете се подалеку од премногу зачинета храна.

• Топлите и ладните пијалоци и вештачката храна можат да доведат до канцер на желудникот.

• Намалете ја употребата на животинска маст.

• Редовно вежбајте.

Канцер на колонот

Канцерот на колонот, една од болестите со која секоја година во светот се заразуваат приближно 1 милион луѓе, во Турција постојано се зголемува. Погрешната исхрана игра важна улога во оваа болест; кај мажите се среќава почесто отколку кај жените. Тоа е вид на канцер кој се развива од полипите во дебелото црево, наречено колон. Особено почесто се среќава во западните земји; по фреквенција во светот, канцерот на колонот е на 3. место. Иако причината не е точно позната, во настанувањето на канцерот на колонот учествуваат околински и генетски фактори. Канцерот на колонот може да потекнува од полипот што се развива во колонот, но може да се развие и од мукозата што ја обложува внатрешната површина.

Кои се симптомите?

Болеста која перфидно напредува и многу години не покажува симптоми; во напредна фаза се манифестира со чувство на маса во стомакот, крв во столицата, губење на апетит, брз замор, промени во навиките на дефекација во облик на дијареја или запек, столицата станува тенка како молив, чувство дека не може целосно да се испразни, бледило поради скриено губење на крв, мукус во столицата и губење на тежината.

Кои се изложени на ризик?

• Лица чии семејства имаат канцер на колонот,

• Лица со полипи во цревото,

• Лица кои претходно имале канцер на дојка, матка и јајчник,

• Лица кои имале Гарднеров синдром и фамилијарна полипоза,

• Лица со улцерозен колитис и Кронова болест,

• Лица на возраст од 50 години и повеќе,

• Оние кои се хранат по западен тип на исхрана,

• Лица кои консумираат поголеми количини животинска маст и црвено месо,

• Прекумерни пушачи и консументи на алкохол,

• Лица кои живеат далеку од физичка активност,

• Пациенти со дебелина се во ризик.

Рана дијагноза и третман

Бидејќи болеста напредува перфидно, процесот на забележување е бавен; но ако се открие рано со редовни скрининг тестови, се зголемува можноста за излекување. Особено лицата со семејна историја на канцер на колонот треба редовно да ги прават следниве тестови:

• Секоја година да се испита крвта во столицата; ако скриениот тест за крв е позитивен, колоноскопија (визуелизација на целото дебело црево),

• На секои пет години ендоскопија на ректумот и последните 50 см од дебелото црево (ректосигмоидоскопија),

• Колоноскопија на секои десет години (лицата со семејна историја на канцер на колонот треба да го прават овој тест секоја година под контрола на лекар).

Во нашата земја, бидејќи при појава на симптоми не се јавуваат кај лекар, канцерите на колонот не се откриваат во почетната фаза. Главниот третман на канцерот на колонот во сите фази е хируршки. Туморот и заболениот регион се отстрануваат со хируршки методи, а долниот и горниот дел од отстранетото место на цревото се спојуваат. Но, во зависност од местото, големината и стадиумот на туморот и проблемите што ги предизвикува кај пациентот, видот на хируршкиот третман се менува (ако туморот е блиску до анусот, поради кратката должина на тој регион, целиот анус се отстранува и колонот се прицврстува на абдоминалниот ѕид). По операцијата, лекувањето продолжува со хемотерапија, во зависност од стадиумот на болеста. Кај оваа болест радиотерапија не се користи.

Начини на заштита

Исхраната богата со влакнести храни е заштитна против канцерот на колонот. Бидејќи постои директна врска помеѓу масната храна и канцерот на колонот, потребно е да се консумира храна со низок процент на масти, колку што е можно да се избегнува црвено месо и масна храна, и редовно да се вежба. Друг начин за заштита од канцерот на колонот е редовното правење контроли. Со овие контроли можно е да се спречи болеста и да се постави рана дијагноза. Во последниве години, во истражувањата е утврдено дека консумирањето храна богата со калциум и нестероидните антиинфламаторни лекови имаат заштитен придонес.

Канцер на черниот дроб

Канцерот на черниот дроб е абнормален раст на клетките на черниот дроб. Черниот дроб има многу важни задачи: отстранување на штетните материи од телото, производство на жолчката која овозможува варење на масти, складирање на шеќер и производство на протеини. Поради важноста во телото и клеточната структура на черниот дроб, се наоѓа меѓу видовите канцер со највисок ризик и кои најчесто се јавуваат. Во настанувањето играат важна улога цироза (од алкохол) и инфекциите со хепатитис B и C. Кај пациентите со цироза од која било причина, годишниот ризик за развој на HCC е 3-5%. Исто така, афлатоксинот, кој се наоѓа во мувлосана храна (особено житарици), е важна причина за појава на болеста.

Видови на канцер на черниот дроб

Постојат два вида канцер на черниот дроб: примарен и секундарен. Ако канцерот почнал во самиот црн дроб и се шири оттаму, се нарекува примарен; ако почнал во друг орган и подоцна се проширил во црниот дроб, се нарекува секундарен. Органите од кои најчесто почнува секундарниот канцер на черниот дроб се белите дробови, градите и дебелото црево. Најчести видови примарен канцер на черниот дроб:

Хепатоцелуларен карцином: Често се јавува во врска со цироза и инфекции со хепатитис B или C. Понатаму, сите болести што предизвикуваат цироза ја поттикнуваат појавата на HCC канцер. Со 75% е најчестиот вид примарен канцер на черниот дроб. Најчесто се јавува на возраст од 40-60 години; кај мажите е 5 пати почест отколку кај жените. Се манифестира со зголемување на черниот дроб, собирање течност во коремот (оваа течност може да биде и крвава), силна болка во коремниот регион, слабост, губење на апетит, губење на тежината и чувство на маса во коремот. Сепак, точна дијагноза може да се постави со биопсија на черниот дроб.

Холангиокарцином: Редок вид канцер на клетките на жолчните канали. Болеста, која се манифестира со болка во стомакот, слабост, температура и губење на тежината, обично се јавува на возраст од 50-70 години. Конечна дијагноза се поставува со ултразвук, КТ, зголемување на ALP и биопсија.

Кои се изложени на ризик?

• Лица кои пијат алкохол,

• Пациенти со хепатитис B и хепатитис C,

• Пациенти со хроничен черен дроб,

• Оние чии семејства имаат историја на канцер на черниот дроб се во ризик.

Кои се симптомите?

Канцерот на черниот дроб е перфидна болест. Затоа, во рана фаза не дава симптоми. Кога се поставува дијагнозата, болеста најчесто е во напредни фази. Како што расте големината на канцерот, се манифестира со раширена и изразена болка во десниот дел на стомакот. Во напредната фаза на оваа силна болка во стомакот може да се придружат губење на апетит, слабост, сериозно губење на тежината, жолтица на кожата, собирање течност во стомакот, отекување на стомакот и брз замор. Бидејќи има речиси исти симптоми како цироза, ако не се испита внимателно, на пациентот може да му се постави дијагноза цироза. Во овој момент е многу важно да се јавите кај специјалист лекар.

Рана дијагноза и третман

Иако шансата за рана дијагноза на канцерот на черниот дроб е многу мала, со редовни check-up контроли можно е да се открие болеста пред да премине во напредни фази. Дијагнозата на болеста може да се постави со ултразвучно испитување, компјутеризирана томографија и магнетна резонанца. Исто така, се прави и тест за алфафетопротеин. Основниот третман на болеста е отстранување на туморот со операција. Кај пациентите со добро функционирачки черен дроб, целата маса може да се отстрани со операција (ако туморот е ограничен во черниот дроб); ако пациентот не е подобен за операција, се применува хемоемболизација (третман со внесување лек во артеријата на черниот дроб со цел ограничување на растот на масата). Хемотерапијата што се применува кај другите видови канцер не е ефективен метод за канцерите на черниот дроб.