Болести На Крвните Садови

Што се болестите на крвните садови?

Венски заболувања (вени) – што е варикозна болест?

Во нашите нозе постојат два главни венски системи задолжени за транспорт на искористена крв нагоре. Површинскиот и длабокиот венски систем се меѓусебно поврзани со врски наречени „перфорантни“. Во артериите движењето на крвта го овозможува силна пумпна функција на срцето, но, за жал, кај вените не постои таква поддршка на притисокот. Венската крв, благодарение на движењата на мускулите и на залистоците во вените, а и со вакуум-ефектот на срцето, стига до десното срце и покрај гравитацијата. При различни фактори, кога ќе се наруши структурата на садовите, тие се растегнуваат, се прошируваат и се формираат варикози. Варикозите се неповратно абнормално проширување на вените. Овие садови на стапалата и нозете се гледаат под кожата како сини и извиткани отеклини, а тегобите при стоење и долго седење се зголемуваат. Варикозите можат да се појават во различни животни фази кај 15‐20% од машката популација и кај 30‐35% од женската популација. Како што варикозите напредуваат, се јавуваат тегоби со болка и притисок во стапалата. Нележеченото варикозно заболување во последниот стадиум може да доведе до појава на рани на глуждовите.

Кај кого се јавува варикозна болест?

• Генетика: кај лицата чие семејство има варикозни вени, честотата на појава на варикози е висока.
• Бременост: за време на бременоста, хормонските промени, прекумерното задржување на вода и притисокот на бебето можат да доведат до појава на варикозни вени. По породувањето можат да се вратат во нормала или понекогаш да останат трајни. Со повторни бремености може да се развие трајна варикозна болест.
• Долго стоење и работа на нозе,
• Прекумерна телесна тежина,
• Контрацептивни пилули,
• Пушење цигари,
• Возраст: варикозни вени можат да се појават во секоја возраст, но со напредувањето на возраста се зголемува и стапката на нивна појава.
• Кај жените варикозите можат да се појават за време на менструација или да предизвикуваат тегоби само во тие периоди.

Какви тегоби се јавуваат кај пациентите со варикозни вени?

• Естетски предизвикуваат непријатност.
• Болка, печење: при долго стоење или седење болката се зголемува.
• Оток: во зависност од степенот на болеста, отокот вначало може да биде привремен, а подоцна да стане трајан.
• Инфекција: може да се развие површински тромбофлебитис. Се зголемуваат болката, црвенилото и чувствителноста.
• Кај проширените садови се зголемува ризикот од формирање згрутчување на крвта; тие пак можат да предизвикаат белодробна емболија.

Кои се методите на лекување на варикозната болест?

Неопходно е да се отстранат факторите на ризик што ја предизвикуваат болеста, да се престане со пушење, да се намали телесната тежина и да се преземат мерки против долго стоење и седење. Во почетните фази на болеста доволни се само превентивните мерки и компресивните чорапи за варикози. Можат да се користат лекови што го намалуваат отокот и го зголемуваат васкуларниот тонус.

• Склеотерапија: Со овој метод се интервенира кај тенки, ограничени варикозни садови. Преку тенок катетер се влегува во садот и се инјектира хемиска супстанција. Оваа супстанција не смее да истече надвор од садот. Може да се развие некроза на ткивото.
• Хируршка операција на варикози (стрипинг): Тоа е процедура при која варикозниот сад целосно се отстранува хируршки. Може да се изврши во операциони услови со спинална или општа анестезија. Освен мал рез во препонот и на глуждот, не се прави друг рез, а целиот сад се вади по целата своја должина. Исто така, ако постојат локални варикози надвор од трасата на садот, може да биде потребно и на нив да се интервенира со засеци помали од 1 cm. Пациентите можат да останат во болница една ноќ или да бидат отпуштени истиот ден. Враќањето на работа и на нормалниот живот е можно приближно по 1 недела. По операцијата се препорачува ношење компресивни чорапи за варикози во траење од 3 месеци.
• Ендоваскуларна аблација: Операција на варикози преку катетер. Преку тенок катетер, внесен преку глуждот, се влегува во варикозниот сад. Со примена на топлинска и ласерска енергија варикозниот сад се запечатува по целата своја должина и се затвора. Тоа е нов метод, а долгорочните резултати сè уште не се со сигурност познати.
• Отстранување на локалните варикози со мали засеци (ексцизија по Пак): Оваа техника се применува кога главниот сад е нормален и кога има површински локални варикози.
• Рани на стапалата поради венска инсуфициенција (хронична венска инсуфициенција): Причина за овие рани најчесто се проблемите во длабоките вени. Кај овие садови, поради претходно прележано згрутчување на крвта или поради инсуфициенција на залистоците во длабоките садови, протокот на искористена крв се насочува од длабоко кон површината. Така зголемениот венски притисок може да доведе до појава на рана на глуждот. Овие рани често се отвораат и затвораат, а откако еднаш ќе се отворат, можат и никогаш да не се затворат. Иако некои пациенти реагираат на долгорочен третман со масти и посебни завои, кај голема група пациенти раните се повторуваат. Во таков случај, врските меѓу длабоките и површинските садови се отстрануваат преку засеци од 1 cm (со помош на ендоскоп). По оваа операција раните се затвораат во %75‐80 од случаите, а веројатноста за повторување е мала.