Мозочен удар (инсулт) и спастичност: третман со ботулински токсин
Што е спастичноста?
Спастичноста е невролошки симптом и наод кој се јавува кога одредени мускули стануваат прекумерно активни, што предизвикува мускулна вкоченост, тврдина или спазми. Зголемената мускулна активност, намалената релаксација на мускулот и последователните контракции се нејзини манифестации. Ако се развие спастичност, се јавуваат сериозно ограничување на движењата, болка, лоша положба, ограничување на зглобовите и влошување на квалитетот на животот, поради немање можност да се извршат многу активности, слабеење на личната грижа и недоволно одржување на хигиената.
Кои состојби предизвикуваат спастичност?
Мозочен удар и други повреди на мозокот (траума, анокси-хипоксично оштетување итн.)
Повреда на 'рбетниот мозок
Мултипла склероза (МС)
Церебрална парализа (оштетување на мозокот од која било причина пред породувањето, за време на породувањето или по породувањето)
Други невролошки нарушувања кои оштетуваат подрачја на мозокот и 'рбетниот мозок поврзани со движењето.
Каков е пристапот кон лекувањето на спастичноста?
Лекувањето на спастичноста вклучува мултидисциплинарен пристап. Покрај лековитата терапија, се состои и од физикална терапија применета заедно со неа.
Третманот се проценува индивидуално за секој пациент и се утврдуваат терапевтските цели.
Земајќи ги предвид интензитетот, распространетоста, траењето и оштетувањата на ткивата поврзани со основните заболувања, се разгледуваат опциите за третман.
Пациентите треба да се лекуваат во центри каде работат клиничари со соодветно образование, трпение и искуство и каде има соодветни уреди и простор.
При планирање на третманот, важно е проценката да се направи заедно со семејството и негувателите на пациентот, за да се утврдат реалистични цели и очекувања за исходот.
Употреба на ботулински токсин тип А во лекувањето на спастичноста
Денес, примената на ботулински токсин во лекувањето на спастичноста, заедно со физиотерапијата, е ефикасна и безбедна опција за третман, со малку несакани ефекти и корист при долготрајна употреба за подобрување на функционалниот капацитет на пациентот.
Што е ботулински токсин тип А и како се применува?
Тоа е трговското име на ботулинскиот токсин добиен во лабораториска средина од бактеријата Clostridium Botulinum. Кога се инјектира во мускулите во мали количини, е ефикасен терапевтски агенс за лекување на спастични мускули со прекумерна мускулна активност.
За местото на инјектирање се врши преглед на мускулот и зглобот, а со анатомска процена инјекцијата се дава во телото на мускулот.
Инјектира се директно во спастичниот мускул на неколку места блиску до нервните завршетоци. Лекот, делувајќи на нервните завршетоци, го спречува ослободувањето на невротрансмитерот ацетилхолин и мускулот повеќе не се контрахира како порано.
Повторената употреба во повторени дози овозможува продолжено дејство и се постигнува подобрување на состојбата. Одлуката за повторување и честотата на инјекциите се одредуваат според одговорот на пациентот на третманот и забележаните подобрувања.
Кога почнува дејството на ботулинскиот токсин?
Дејството почнува во рок од 1-15 дена по апликацијата и достигнува максимално ниво за 1-1,5 месец. Просечно трае 3-4 месеци. Со повторени инјекции се јавува засилен ефект. Се препорачува помеѓу инјекциите да има најмалку 3 месеци интервал.
Кои се несакани ефекти на Botulinum Toxin'?
Како и кај сите лекови, може да се појават некои несакани ефекти. Повеќето од нив се јавуваат во првата недела по апликацијата, обично со лесен до умерен интензитет и се привремени. На местото на инјекцијата може да се јави чувствителност на болка и модрење. Исто така, како ретко пријавувани несакани ефекти може да се појават симптоми слични на грип, болка во зглобовите, главоболка, осип на кожата, мачнина и вртоглавица.
Што може да понуди третманот?
Многу е важно да се биде реалистичен во однос на тоа што е можно, земајќи го предвид интензитетот на спастичноста, и да се утврдат соодветни цели. Овие цели се;
Подобра рамнотежа, подвижност, седење и положба,
Помалку замор,
Способност за задоволување на сопствените потреби (јадење, облекување, миење итн.),
Спречување на проблемите со мускулите и зглобовите,
Помалку декубитуси (лежишни рани),
Намалување на проблемите предизвикани од контракциите,
Зголемување на удобноста, со намалување на болката и подобрување на спиењето,
Корекција на телесниот имиџ со козметички промени,
Зголемување на ефектот на физикалната терапија.
Последно ажурирано на 18.05.2015.
