Главната артерија што излегува од срцето се нарекува аорта. Во најголемата артерија, аортата, повремено може да настанат различни оштетувања. Во такви случаи може да биде потребна операција на аортата. Аортните операции порано се вршеа само како отворена хируршка операција, но со развојот на технологијата започнаа да се користат и затворени методи наречени EVAR и TEVAR. За да дознаете поопширни одговори на прашања како што се што е EVAR и TEVAR и како се изведуваат, можете да го прочитате продолжението на текстот.
Што е EVAR?
EVAR е скратеница од англискиот термин „Ендоваскуларна поправка на аортата“ (Endovascular Aortic Repair). Ова е медицинска процедура и најчесто се користи во лекувањето на абдоминални аортни аневризми. Абдоминалната аортна аневризма е проширување на главната артерија во пределот на стомакот. EVAR е минимално инвазивна техника што не бара отворена операција. Процедурата EVAR се изведува со користење на мал катетер вметнат во една артериска точка на пристап. Овој катетер му нуди на пациентот помалку инвазивен и побрз процес на закрепнување. Катетерот се придвижува низ садот до аневризматската област и се поставува стент графт (најчесто во вид на метална мрежа). Стент графтот ја зајакнува аневризматската област и се обидува да спречи растење или раскинување на аневризмата.
Што е TEVAR?
TEVAR, односно познат и како Транскатетерски аортен стент графт, е ендоваскуларна постапка. Терминот „TEVAR“ значи „ендоваскуларна транскатетерска аортна поправка со аортен стент графт“. Оваа постапка е хируршки метод на интервенција што се користи во лекувањето на аортни заболувања, како што се аортни аневризми и аортни дисекции.
TEVAR се применува со минимално инвазивен пристап, без потреба од отворена хируршка интервенција. За време на постапката, преку артериска точка на пристап и катетер, во аортата се поставува стент графт. Стент графтот се поставува во областа каде што се наоѓа аневризмата или раскинатината, со што се овозможува лекување на аневризмата или дисекцијата. TEVAR особено се користи за лекување на абнормалности во различни делови на аортата предизвикани од аневризма или дисекција. Покрај тоа, може да биде ефикасна и кај некои стеснувања, како коарктација на аортата.
TEVAR е значаен напредок во современата медицина и се смета за ефикасна опција во лекувањето на аортни заболувања. Но, како и секоја медицинска интервенција, и постапката TEVAR носи ризици, па затоа, за определување на најсоодветниот план на лекување за секој пациент, треба да се консултирате со лекар.
Како се поставува дијагнозата?
За поставување дијагноза на EVAR (Ендоваскуларен аортен стент графт) и TEVAR (Транскатетерски аортен стент графт) може да се користат низа дијагностички методи. Овие методи вклучуваат:
Физикален преглед: Се врши физикален преглед, при што се земаат предвид симптомите и медицинската анамнеза на пациентот. Ова може да помогне во откривање на знаците на аневризмата или аортната дисекција, проширената аорта или други компликации.
Имиџинг тестови (испитувања со слики):
Компјутерizирана томографија (КТ): КТ скенирањето се користи за добивање детални слики на аортата. Помага во одредувањето на големината, положбата и обликот на аневризмата или дисекцијата.
Магнетна резонанца (МР): МР обезбедува детални слики на аортата и помага во проценката на аневризмата или дисекцијата, како и на околните ткива.
Ангиографија: Ангиографијата овозможува добивање на рендгенски слики на аортата, со вбризгување контрастно средство преку катетер.
Ехокардиографија: Ехокардиографијата, со користење на звучни бранови, овозможува добивање слики на срцето и аортата. Овој метод може да помогне во дијагностицирање на аортната дисекција или аневризмата.
Крвни тестови: Крвните тестови може да се користат за откривање на оштетувањата предизвикани од состојби како аневризмата. На пример, D-димер тестот може да ги мери маркерите на крварење и згрутчување.
Дијагнозата на EVAR и TEVAR најчесто бара комбинација од овие дијагностички методи. Дијагностичкиот процес го спроведува кардиолог или васкуларен хирург, при што се земаат предвид симптомите на пациентот, факторите на ризик и наодите од имиџинг испитувањата. Според резултатот од дијагнозата се одредува соодветната опција за лекување и на пациентот му се обезбедува најдобра нега.
Како се изведува операцијата?
Хирургијата EVAR (Ендоваскуларен аортен стент графт) и TEVAR (Транскатетерски аортен стент графт) е минимално инвазивен метод и најчесто ги вклучува следниве чекори:
Анестезија: На пациентот му се дава општа анестезија или локална анестезија. Анестезиологот го одредува најсоодветниот вид анестезија според состојбата и општото здравствено стање на пациентот.
Подготовка на пристапните точки: За да може хируршкиот тим да оствари пристап, садовите во препонот на пациентот се подготвуваат на стерилен начин. Преку овие точки се овозможува поставување на катетрите и хируршките инструменти.
Поставување на стент графтот преку катетер: Хирургот преку една артериска точка на пристап во аортата внесува тенок катетер. Овој катетер се користи заедно со водечка цевка. Стент графтот преку водечката цевка се доведува до оштетената или проширената област на аортата.
Поставување и проширување на стент графтот: Стент графтот се проширува кон горниот дел од оштетената област. Со тоа се овозможува корекција на аневризмата или дисекцијата. Графтот се поставува на ѕидот на аортата и помага во регулирањето на протокот на крвта.
Контрола и завршување: За да се увери дека стент графтот е правилно поставен и дека протокот на крвта е нормален, се користат имиџинг методи. Хирургот потврдува дека графтот е стабилен и дека аневризмата или дисекцијата се лекувани. Потоа катетрите се вадат, а пристапните точки се затвораат.
Хирургијата EVAR и TEVAR најчесто завршува во краток рок и обезбедува помалку инвазивен пристап во споредба со отворената хирургија. Ова може да го забрза процесот на закрепнување по операцијата кај пациентите и да го намали ризикот од компликации. Според карактеристиките на пациентот утврдени од хирургот, положбата на аневризмата или дисекцијата и општата здравствена состојба на пациентот, се избира методот EVAR или TEVAR.
Често поставувани прашања?
За EVAR и TEVAR, за кои најчесто се поставуваат прашања, одговорите можете да ги најдете во продолжението на текстот. EVAR (Ендоваскуларен аортен стент графт) и TEVAR (Транскатетерски аортен стент графт) се два различни методи што се користат во лекувањето на аортни заболувања. Основната разлика помеѓу нив е која област се лекува. EVAR се користи за лекување на абдоминални аортни аневризми, додека TEVAR се користи за лекување на торакални аортни аневризми и аортни дисекции. Со други зборови, EVAR се фокусира на областа на стомакот, а TEVAR на градниот кош. Овие методи се изведуваат со користење на минимално инвазивни хируршки техники и имаат предност во однос на отворената хирургија бидејќи се помалку инвазивни. И двата метода се ефикасни и безбедни опции за лекување на аортни заболувања. Стапката на успешност на методите EVAR (Ендоваскуларен аортен стент графт) и TEVAR (Транскатетерски аортен стент графт) е висока. Сепак, успешноста може да варира во зависност од состојбата на пациентот, тежината на болеста и други фактори. Методите EVAR (Ендоваскуларен аортен стент графт) и TEVAR (Транскатетерски аортен стент графт) имаат многу предности:
Помалку инвазивни: Постапките EVAR и TEVAR, во споредба со отворената хирургија, се изведуваат со помали засеци и преку катетри што се внесуваат во телото. Кај пациентите тоа ја намалува болката после операцијата, ризикот од инфекција и времето на закрепнување.
Пократко времетраење на операцијата: Методите EVAR и TEVAR најчесто имаат пократко времетраење на операцијата. Се изведуваат побрзо во споредба со отворената хирургија, што го намалува времето што пациентите го поминуваат на операциската маса.
Помал губиток на крв: Минимално инвазивниот пристап го намалува губитокот на крв. Со тоа се намалува потребата од трансфузија и им помага на пациентите побрзо да закрепнат по операцијата.
Брз процес на закрепнување: Кај методите EVAR и TEVAR, по операцијата, времето на престој на пациентите во болница може да биде пократко, а времето за враќање на нормалните активности се намалува.
Помал ризик од компликации: Бидејќи EVAR и TEVAR се помалку инвазивни во споредба со отворената хирургија, носат помал ризик од компликации. Веројатноста за настанување на ризици поврзани со инфекција или анестезија е пониска.
Методите EVAR (Ендоваскуларен аортен стент графт) и TEVAR (Транскатетерски аортен стент графт) најчесто се користат кај постари возрасни. Сепак, возрасниот опсег на примена може да варира во зависност од состојбата на пациентот и од аортното заболување.
Аортните аневризми најчесто се појавуваат во напредна возраст. Затоа, методите EVAR и TEVAR најчесто се користат кај возрасни над 60 години. Сепак, во некои случаи овие методи може да се применат и кај помлади пациенти. Процедурата EVAR може да трае приблизно од 1 до 3 часа. Но, времетраењето може да варира во зависност од состојбата на пациентот и потребите за лекување. Потенцијалните ризици поврзани со методите EVAR (Ендоваскуларен аортен стент графт) и TEVAR (Транскатетерски аортен стент графт) се следниве:
Крварење: За време на операцијата или по неа може да настане крварење. Во тој случај може да биде потребна трансфузија на крв или дополнителна интервенција.
Инфекција: Во областа на операцијата може да се развие инфекција. Може да биде потребна антибиотска терапија или хируршка дренажа.
Компликации на стентот: Кај стентовите може да се појават компликации како протекување, опструкција, поместување или проширување. Во тој случај може да биде потребна ревизиона хирургија.
Оштетување на садот: При поставување на стентот или во садовите низ кои минуваат катетрите може да настане оштетување. Во тој случај може да се појават проблеми со протокот на крвта.
Ендолик: Може да дојде до протекување околу стент графтот, па во тој случај аневризмата повторно може да се прошири и да биде потребна корекција.
Оштетување на органи: При поставување на стентот може да се оштетат блиските органи. Во тој случај може да дојде до нарушување на функциите на соодветниот орган.
Компликации од анестезијата: Може да се појават компликации поврзани со анестезијата, нуспојави или реакции на анестезијата.
Овие ризици може да се разликуваат кај секој пациент и треба да се земат предвид при предоперативната проценка. Во Hisar Hospital Intercontinental, лекувањето на пациентите може безбедно да се спроведе со помош на искусни лекари и опрема од најнова генерација. Ако и вие имате проблеми со аортниот сад, за рана дијагноза и лекување можете да се обратите во Hisar Hospital Intercontinental.
