Зборот операција во последниве години сè повеќе ја губи својата застрашувачка слика благодарение на затворените методи што почнаа да се применуваат. Особено кај захвати како отстранување на жолчното кесе, апендицитис, хернија, овие операции, кои го скратуваат времето на враќање во секојдневниот живот и се изведуваат со минимална рана, даваат подобри резултати од отворените операции; ризикот е понизок од отворените операции…
Како настануваат камења во жолчното кесе?
Жолчката ја произведува црниот дроб, се складира во жолчното кесе, се концентрира и преку заедничкиот канал се празни во дванаесетпалачното црево. Таму се меша со храната за варење на масните намирници. Поради нарушувања во хемискиот состав на жолчката во жолчното кесе настануваат камења. Постојат и некои фактори на ризик: да се биде жена, да се има над 40 години, да се има прекумерна тежина, семејна појава на овие болести, високи вредности на холестерол, присуство на крвни болести како наследна сфероцитоза. Храната нема директно влијание врз настанувањето на камења. 80% од камењата во жолчното кесе се холестеролски. Сепак, треба да се избегнува исхрана богата со масти. Особено по јадење масна, јајчеста и пржена храна, можат да предизвикаат тегоби како непријатност при варење, надуеност, мачнина, болка во десниот горен дел на стомакот и во грбот, особено меѓу лопатките.
Дали лекувањето со лекови е можно? Или единствениот пат е операцијата?
Кај камењата во жолчното кесе што предизвикуваат тегоби, лекувањето е хируршко. Ако не се оперираат, камењата можат да излезат од жолчното кесе и да се закачат во главниот жолчен канал, со што предизвикуваат блокада и, според тоа, жолтица. Понекогаш можат да предизвикаат воспаление на панкреасот, наречено акутен панкреатитис. Поголемите камења го блокираат излезот од жолчното кесе, предизвикувајќи негово отекување и воспаление, што може да бара итна операција. Камењата во жолчката се болест на самото жолчно кесе. Ако се отстранат само камењата, по извесно време истите камења повторно се формираат. Исто така, и без жолчно кесе можеме нормално да живееме. Затоа не постои лекување што опфаќа само отстранување на камењата од жолчното кесе. Жолчното кесе и камењата се отстрануваат заедно. Денес, најсоодветниот начин на операција кај камења во жолчното кесе е лапароскопската метода. Кај лапароскопските операции на жолчното кесе, на трбушниот ѕид порано се правеле 3-4 отвори со дијаметар од 0,5-1 cm. Но, во светот за прв пат применет во 2007 година, методот наречен SILS („single incision laparoscopic surgery“, „лапароскопска хирургија со еден рез“), операцијата се изведува преку еден рез од околу 1,5-2 cm низ пъпокот. Низ овој единствен отвор во трбухот се воведуваат специјални инструменти со свиткани врвови. Исто така, за да се олесни постапката, жолчното кесе понекогаш може да се закачи за трбушниот ѕид со помош на конец. Така, кај патологии на жолчното кесе со нормална анатомија и без компликации, оваа техника лесно може да се примени. Исто така, во последно време за некои болести започнаа да се користат и роботски лапароскопски операции.
Дали овој метод е сигурен?
Со развојот на технологијата и зголеменото хируршко искуство, лапароскопските операции стануваат златен стандард кај многу операции. Освен сигурноста и применливоста на техниката, тие имаат и предности како помалку болка по операцијата и побрзо враќање во секојдневниот живот. Лапароскопската хирургија со еден рез е нов метод. Сепак, многу операции, како холецистектомија, адреналектомија, лапароскопска тотална екстраперитонеална поправка на препонска хернија, десна хемиколектомија, лева хемиколектомија, операции на ректумот, sleeve гастректомија, гастројејуностомија и други операции на органите за варење, како и нефректомија, се изведени преку еден рез и се пријавени во светската литература.
Кои се разликите помеѓу отворените и затворените операции?
Работите во трбухот во суштина не се разликуваат кај двата метода. Жолчното кесе се ослободува од врските и се вади. Разликата е во захватот на трбушниот ѕид. Кај отворените операции на трбушниот ѕид се прави релативно голем рез. По операцијата треба подолго да се остане во болницата. Периодот на оздравување е подолг. Враќањето во секојдневниот живот се случува подолго време и остава голем белег од рез. Кај лапароскопските методи, пак, операцијата се изведува преку 3-4 отвори со должина од 0.5-1 cm на трбушниот ѕид
Кај методот SILS, пак, операцијата се изведува преку еден рез од околу 1,5-2 cm низ пъпокот. Затоа лапароскопскиот метод е естетски супериорен во однос на отворените операции. Се останува пократко време во болницата. Враќање во секојдневниот живот е можно порано. Болката по операцијата е помала.
Последно ажурирано: 18.12.2014.
