Светската здравствена организација ја дефинира дебелината како „состојба на прекумерно или абнормално натрупување масно ткиво во телото, што го загрозува здравјето и доведува до сериозни здравствени проблеми“. Нормално, кај возрасните мажи масното ткиво сочинува просечно 15-20% од телесната тежина, а кај жените 25-30%. Кога тој процент кај мажите ќе надмине 25%, а кај жените 30%, тоа се нарекува дебелина. Специјалистите од Одделението за дебелина и метаболна хирургија на Hisar Hospital Intercontinental даваат информации за операциите за дебелина што се изведуваат кога прекумерната телесна тежина и различните болести што се развиваат во телото создаваат сериозен ризик.
Дебелината доведува до болести што можат да бидат опасни по живот
Дебелината не е проблем што настанува само од прекумерно јадење, ниту се смета за едноставна полнотија или козметички проблем. Таа може да предизвика болести кои се опасни по живот, почнувајќи од дијабетес, преку кардиоваскуларни заболувања, вкочанетост на крвните садови, заболувања на жолчното ќесе и заболувања на зглобовите. Најважно е тоа што дебелината е директно поврзана со ракот. Навиките во исхраната што доведуваат до дебелина се поврзани и со нездравите навики што предизвикуваат рак. Ракот на дојката, ракот на цревата и ракот на желудникот се почесто застапени кај дебелите луѓе.
Типот на дебелина се одредува со мерење на индексот на телесна маса
Поважно е распределбата на маста во телото отколку нејзината количина. Кај мажите почесто се јавува т.н. „јаболков тип“ на дебелина, каде што маста се собира во горниот дел од телото, односно во половината, горниот дел од стомакот и градите. Кај жените почесто се јавува „крушковиден тип“ на дебелина, каде што маста се собира во долниот дел од телото, односно во колковите, бедрата и нозете. Освен индексот на телесна маса (ИТМ), се прави и мерење на обемот на половината, односно односот половина/колкови, со што се одредува типот на дебелината. Односот половина/колкови треба да биде помал од 0,9 кај мажите и од 0,8 кај жените. Обемот на половината над 94 cm кај мажите и над 80 cm кај жените го зголемува ризикот од срцеви и садови заболувања.
Лицата со тешка дебелина се подложуваат на хируршка интервенција
Дебелината се дефинира и класифицира според индексот на телесна маса (ИТМ). ИТМ се добива кога телесната тежина (во килограми) ќе се подели со квадратот на висината (во метри).
ИТМ 25-30: Прекумерна тежина
ИТМ 30-35: Дебелина, стадиум 1
ИТМ 35-40: Дебелина, стадиум 2
ИТМ >40: Дебелина, стадиум 3; морбидна дебелина
ИТМ>50: Супер дебелина
ИТМ>60: Супер супер ДЕБЕЛИНА
Стадиумите 3 и повисоките се класи во кои најсериозно се јавуваат компликациите поврзани со дебелината, па затоа се нарекуваат и смртоносна дебелина. Кај овие пациенти е многу тешко значително да се намали телесната тежина со лекови и диета, па може да се јави потреба да се разгледа опцијата за хируршко лекување.
Понекогаш, и на пациенти со ИТМ помеѓу 35 и 40, ако имаат придружно тешко и неконтролирано заболување, како дијабетес, хипертензија или срцево заболување, може да им се препорача операција за дебелина.
Со лапароскопската хируршка метода пациентот побрзо оздравува
Кај хируршките зафати за дебелина, чија главна цел е намалување на волуменот на желудникот, лапароскопската хирургија, која се изведува преку само мали засеци, им овозможува на пациентите поудобен период на закрепнување во споредба со отворената хирургија.
Методи што се применуваат при операциите за дебелина:
Ботокс во желудникот: Ботоксот во желудникот е еден од несхируршките третмани за дебелина, кој се применува ендоскопски, со инјектирање ботулинум токсин во одредени делови од желудникот, на одредена длабочина, со цел да се забават движењата на желудникот. Целта е да се создаде чувство на ситост и да се намали чувството на глад.
Интрагастрична балон-терапија: (Балон во желудникот) Метод кој се изведува со ендоскопија и не бара хоспитализација и општа анестезија. Со прилагодлив балон што се става во желудникот се намалува волуменот на желудникот и кај лицето се создава чувство на ситост.
Гастричен бенд: (Желудникова клампа) Со користење на прилагодлив силиконски гастричен бенд, силиконски бенд се става на местото каде што јадниците се спојуваат со желудникот, а со помош на овој бенд се намалува внесот на храна кај лицето. Желудниковиот бенд, поставен со лапароскопски метод преку мали засеци, му овозможува на пациентот многу брзо да се врати на секојдневниот живот и во период од 18-24 месеци да изгуби 60-80% од вишокот на тежина. Пациентот треба да соработува со лекарот и диететичарот во периодот по операцијата.
Гастричен сличен (Цевковиден ЖЕЛУДНИК): Целта е да се намали волуменот на желудникот и пациентот да се засити со многу мала количина храна. Со таа цел се отстранува одреден дел од желудникот со хируршка постапка, а преостанува желудник во облик на цевка. Освен тоа, бидејќи се отстранува делот од желудникот што лачи хормон на глад, кај пациентот не се јавува чувство на глад. Пациентот може многу брзо да се врати на секојдневниот живот. По операцијата, со внесување мали количини храна, пациентите лесно се засituvaat, а после извесно време тоа чувство на апетит се претвора во губење на апетит. Во текот на неколку години по операцијата може да изгуби 80-90% од вишокот на тежина.
Гастричен бајпас: Поголемиот дел од желудникот се заобиколува (бајпас) и се формира желудник со мал волумен, кој се спојува со тенкото црево. На тој начин се спречува храната да следи нормален пат, со што се создава контролирано нарушување на апсорпцијата. По овој тип операции, на пациентот му се даваат потребни витамински и минерални додатоци, и се обезбедува да се врати дома во рок од една недела.
