Интервентна онкологија

Што е интервентна онкологија?

Интервентната онкологија е потспецијалност на интервентната радиологија што се користи во дијагностиката и лекувањето на ракот. Во оваа област, со методи како ангиографија, компјутерска томографија, ултразвук и магнетна резонанца, се добиваат информации за локацијата, големината и раширеноста на канцерогеното ткиво, а врз основа на нив се планираат минимално инвазивни третмани.

Најважните предности на интервентната онкологија во однос на хируршките постапки се што најчесто не бара општа анестезија, престојот во болница е многу краток, третманот е минимално инвазивен, а закрепнувањето е кратко.

Главните методи што се користат во интервентната онкологија вклучуваат аблација на тумор (радиофреквентна аблација, микробранова аблација, ласерска аблација, криоаблација и алкохолна аблација), емболизација (хемоемболизација, радионуклидна емболизација, емболизација на маса) и хемотерапија насочена преку катетер.

Целта на интервентната онкологија е ефикасно да се уништи канцерогеното ткиво или да се стави под контрола растот на туморот, да се намали болката, да се спречат метастази или туморот да се направи операбилен. Овие методи даваат важен придонес кон мултидисциплинарниот пристап во лекувањето на ракот и им даваат надеж на многу пациенти.

Како се спроведува интервентната онкологија?

Интервентната онкологија користи методи што не бараат операција, засек или шевови, со цел да се забрза дијагностиката и лекувањето на пациентите со рак. Под водство на сликовни методи, соодветни технолошки инструменти како игли за биопсија, аблациски електроди, интраваскуларни катетри и микросфери наполнети со зрачење или со хемотерапевтски лекови прецизно се насочуваат кон канцерогеното ткиво.

Постапките на интервентната онкологија најчесто се еднодневни и не бараат хоспитализација. Така пациентите можат да се вратат дома истата вечер. Нудејќи минимално инвазивен пристап кон лекувањето на ракот, овие методи го забрзуваат закрепнувањето и носат помал ризик од компликации во споредба со хируршката интервенција.

Во лекувањето на кои болести се користи интервентната онкологија?

Методите на интервентната онкологија се користат во дијагностиката и лекувањето на ракот на црниот дроб, бубрегот, коските, белите дробови, дојката, простатата и панкреасот, како и на хематолошките карциноми на крвта и лимфните јазли.

Овие методи на лекување вклучуваат:

• Биопсија: биопсијата што се прави за ткивна дијагноза кај многу видови рак е важна компонента на интервентната онкологија. Под сликовно водство се стигнува до канцерогеното ткиво, се зема примерок и се испитува за поставување дијагноза.

• Аблациски техники: кај аблацијата, во туморот директно се внесуваат специјални игли за тој да се изгори или замрзне. Техники како радиофреквентна (RF) аблација, микробранова аблација и криоаблација се користат за лекување тумори на црниот дроб, бубрегот, белите дробови и коските.

• Хемоемболизација: кај туморите на црниот дроб, директното давање хемотерапевтски лекови преку артеријата што го храни туморот се нарекува хемоемболизација. Со овој метод растот на туморот се запира или се става под контрола.

• Радиоемболизација: се користат методи на радиоемболизација, кај кои радиоактивната супстанција се испраќа директно во туморот преку артеријата. Кај овој метод радиоактивните супстанции се насочуваат кон туморот за да се постигне терапевтски ефект.

• Управување со канцерогена болка: интервентната онкологија игра важна улога и во контролата на болката кај ракот. Со постапки како нервни блокади и уништување на нерви се настојува болката да се ублажи или стави под контрола.

Овие методи на интервентната онкологија се користат во дијагностиката и лекувањето на ракот на црниот дроб, бубрегот, коските, белите дробови, дојката, простатата, панкреасот и хематолошките карциноми на крвта и лимфните јазли. За секој пациент индивидуално се определуваат соодветни методи на лекување и, со мултидисциплинарен пристап, се изготвува план за лекување што најдобро одговара на неговите потреби.

Дијагностички методи во интервентната онкологија

Биопсија

Биопсијата е дијагностички метод што се користи во интервентната онкологија. Таа овозможува земање примерок од канцерогени клетки за директно испитување на туморското ткиво. Оваа постапка е важна за утврдување на типот и карактеристиките на ракот, за изготвување план за лекување и за проценка на стадиумот на болеста.

Биопсијата обично се изведува под водство на сликовни методи. Најпрво, со техники како компјутерска томографија (КТ), магнетна резонанца (МР) или ултразвук, се утврдуваат локацијата и големината на канцерогеното ткиво. Потоа, под ова водство, со тенка игла се зема примерок од ткивото.

Примерокот од биопсијата се праќа во лабораторија и го испитуваат патолози. Клетките се оценуваат под микроскоп за да се утврдат типот, степенот и другите карактеристики на ракот. Овие информации помагаат во поставување точна дијагноза и изготвување соодветен план за лекување.

Биопсијата обично се изведува под локална анестезија и генерално е минимално инвазивна постапка. Биопсијата е важен чекор што придонесува за точна дијагноза на ракот и за индивидуализирање на лекувањето.

Аблација

Аблацијата на тумор е алтернативен метод на лекување што се користи кога хирургијата, хемотерапијата или радиотерапијата не се ефикасни. Таа особено се претпочита кај пациенти со тумори на белите дробови, црниот дроб и бубрезите кои веќе немаат можност за хируршка интервенција.

Аблацијата на тумор опфаќа хемиски или термички апликации насочени кон туморската област, со цел туморот целосно да се уништи или да се оштети до одреден степен. Главната цел на овие методи е лекување преку уништување на туморските клетки или контрола на нивниот раст.

Аблацијата може да се изведе со различни техники:

• Радиофреквентна аблација (RFA): во туморската област се испраќа електрична струја со висока фреквенција што создава топлина. Оваа топлина предизвикува смрт на туморските клетки.

• Микробранова аблација: со помош на микробранова енергија се применува топлина врз туморската област. Микробрановата енергија ги загрева туморските клетки и предизвикува нивна смрт.

• Криоаблација (замрзнување): во туморската област се внесува гас или течност со многу ниска температура, што предизвикува замрзнување на туморските клетки. Ова замрзнување придонесува за смрт на туморските клетки и намалување на туморот.

• Алкохолна аблација: кај оваа техника, која безбедно се користи многу години, во бенигни или малигни тумори се инјектира чист алкохол, кој ги разградува протеините на туморските клетки и ги прави нефункционални. Под локална анестезија и со ултразвучно или томографско водство, во туморот се внесува тенка игла и се инјектира чист алкохол.

Аблациските техники се минимално инвазивни постапки што обично се изведуваат под локална анестезија. Пациентот може да биде отпуштен истиот ден, без хоспитализација. Закрепнувањето по третманот обично е брзо и го подобрува квалитетот на животот на пациентите.

Аблацијата на тумор е ефикасен метод на лекување што се користи како алтернатива на хируршката интервенција во лекувањето на ракот. Сепак, соодветната опција за лекување за секој пациент и секој тумор ја проценуваат и определуваат лекарите според состојбата на пациентот и карактеристиките на туморот.

Други видови рак кај кои се користи аблација

Аблацијата може да биде ефикасна опција кога карциноми како невроендокрините тумори, ракот на дојката или ракот на јајниците се проширени во црниот дроб и операцијата не е можна. Исто така, аблациските техники се користат како важен метод на лекување кај тумори во органи надвор од црниот дроб, како ракот на белите дробови и бубрезите и коскените метастази.

Особено кај ракот на белите дробови, кога операцијата не е соодветна, може да се претпочита аблација за да се зачува белодробната резерва. Насочувајќи се кон областите каде ракот се проширил во белодробното ткиво, овие методи можат да ги неутрализираат туморите и да придонесат за продолжување на животот.

Кај болните коскени метастази, аблацијата исто така може да се користи како алтернатива за ублажување на болката. Аблацијата применета врз областите со коскени метастази помага во неутрализирање на туморското ткиво и може да ја намали болката.

Аблацијата може да се изведе минимално инвазивно, обично под локална анестезија. Таа се спроведува еднодневно, без хоспитализација, а закрепнувањето е брзо. Овие третмани помагаат во контролата на симптомите, подобрувајќи го квалитетот на животот на пациентите.

Сепак, соодветната опција за лекување за секој пациент и секој тумор лекарите мора внимателно да ја проценат и определат. Лекувањето треба да се планира индивидуално според фактори како општата здравствена состојба на пациентот, карактеристиките на туморот и степенот на раширеност.

Хемоемболизација

Хемоемболизацијата е метод на интервентната онкологија што се користи во лекувањето на ракот. Нејзината цел е хемотерапевтските лекови да се внесат директно во туморската област и да се прекине крвното снабдување на туморот, за да се запре растот на канцерогените клетки или да се намали туморот.

Хемоемболизацијата се изведува преку ендоваскуларни постапки, во рамки на ангиографија. За време на постапката, обично со помош на катетер (тенка цевка), се пристапува до артериите блиску до крвните садови што го хранат туморот. Преку врвот на катетерот се внесуваат хемотерапевтски лекови ефикасни против канцерогените клетки.

Бидејќи хемотерапевтските лекови се внесуваат директно во туморската област, тие помалку се шират низ телото. Така до канцерогените клетки стигнува повисока концентрација на лекот. Истовремено, за време на хемоемболизацијата може да се користат мали честички или материи слични на гел, наречени емболизациски агенси, за да се прекине крвното снабдување на туморот. Овие агенси ги затнуваат крвните садови на туморот, го спречуваат неговото хранење и ја забрзуваат смртта на канцерогените клетки.

Хемоемболизацијата широко се користи, особено кај примарните и метастатските тумори на црниот дроб. Во некои случаи може да се претпочита и за лекување тумори на белите дробови, бубрезите и други органи. Постапката обично се изведува под локална анестезија, а пациентите може да треба да останат една ноќ во болница.

Хемоемболизацијата може да биде ефикасна опција за пациенти кои не се погодни за операција или на кои им е потребно лекување по операцијата. Сепак, опциите за лекување треба да се проценат според состојбата на пациентот и карактеристиките на туморот и да ги определи лекарот.

Радиоемболизација

Радиоемболизацијата е метод на интервентната онкологија што се користи во лекувањето на ракот. Нејзината цел е радиоактивната супстанција да се внесе директно во туморската област, за да се контролира растот на канцерогените клетки или да се намали туморот.

Радиоемболизацијата се изведува преку ендоваскуларни постапки, во рамки на ангиографија. За време на постапката, обично со помош на катетер (тенка цевка), се пристапува до артериите блиску до туморот. Преку врвот на катетерот се внесуваат микросфери што содржат радиоактивна супстанција.

Микросферите се многу мали честички, обично наполнети со радиоактивни супстанции како јод-131 или итриум-90. Тие стигнуваат до туморската област преку артериите и го насочуваат зрачењето директно кон туморските клетки. Зрачењето делува врз туморските клетки, го контролира нивниот раст или ги уништува.

Радиоемболизацијата главно се користи за лекување тумори на црниот дроб и е особено ефикасна кај примарниот рак на црниот дроб (хепатоцелуларен карцином) или метастазите во црниот дроб. Во некои случаи може да се претпочита и за лекување тумори на белите дробови, бубрезите и други органи.

Радиоемболизацијата има предност што овозможува висока доза на зрачење да се достави до канцерогените клетки. Така туморите можат да се неутрализираат или намалат. Постапката обично се изведува под локална анестезија, а пациентите може да треба да останат една ноќ во болница.

Радиоемболизацијата може да биде ефикасна опција за пациенти кои не се погодни за операција или на кои им е потребно лекување по операцијата. Сепак, опциите за лекување треба да се проценат според состојбата на пациентот и карактеристиките на туморот и да ги определи лекарот.

Други поддржувачки интервентни методи во онкологијата

Дренажа при опструкција на жолчните и уринарните патишта

Дренажата при опструкција на жолчните и уринарните патишта е метод на лекување што често се користи во интервентната онкологија. Овие опструкции обично настануваат поради рак или други болести.

Опструкција на жолчните патишта: жолчните патишта се каналите што ја пренесуваат жолчката од црниот дроб до цревата. Поради рак или камења во жолчката, тие може да се затнат. Во тој случај, интервентните онколози вршат дренажа за да ја отстранат опструкцијата. Со методи како перкутана транхепатална холангиографија (PTC), се стигнува до затнатата област и се поставува стент за да се врати протокот на жолчката.

Опструкција на уринарните патишта: уринарните патишта се каналите што ја пренесуваат урината од бубрезите до мочниот меур. Тие може да се затнат поради рак на простатата, тумори на уринарните патишта или други причини. Во тој случај, интервентните онколози или радиолози вршат дренажа за да ја отстранат опструкцијата. При постапката, со тенок катетер или стент се обезбедува проток на урината и се зачувува нормалната функција на бубрезите.

Дренажата на жолчните и уринарните патишта ги ублажува симптомите на пациентите, го намалува ризикот од инфекција и им помага на органите да продолжат правилно да функционираат. Овие постапки може да се изведат со минимално инвазивни техники и обично овозможуваат отпуштање истиот ден, без хоспитализација.

Лекување на опструкција на цревата и хранопроводот

Опструкциите на цревата и хранопроводот се чести состојби во интервентната онкологија. Тие може да бидат предизвикани од рак или други болести. Интервентните онколози користат различни методи на лекување за да ги отстранат овие опструкции и да ги ублажат симптомите на пациентите.

Цревна опструкција: настанува кога луменот на цревото е делумно или целосно затнат. Може да биде предизвикана од рак на дебелото црево, цревни тумори или срастувања во цревата. Во тој случај, интервентните онколози нудат различни опции за лекување. Со методи како перкутана гастростомија (PEG) и перкутана ентеростомија, опструкцијата се отстранува и функцијата на цревата се враќа.

Опструкција на хранопроводот: може да биде предизвикана од рак на хранопроводот или ждрелото, отежнато голтање или други причини. Во тој случај, интервентните онколози користат флуороскопски методи за да ја отстранат опструкцијата. Техники како балонска дилатација или поставување стент го ублажуваат отежнатото голтање и ја подобруваат исхраната и функцијата на голтање кај пациентите.

Лекувањето на опструкциите на цревата и хранопроводот ги ублажува симптомите, ги решава проблемите со исхраната и го подобрува квалитетот на животот. Овие постапки обично се изведуваат со минимално инвазивни техники и овозможуваат отпуштање истиот ден, без хоспитализација. Соодветната опција за лекување се определува според состојбата на пациентот, локацијата и степенот на опструкцијата.

Кои придобивки му ги носи интервентната онкологија на пациентот?

Интервентната онкологија може да им донесе на пациентите со рак многу важни придобивки. Еве некои од нив:

• Минимално инвазивен третман: методите на интервентната онкологија нудат минимално инвазивни постапки за лекување на ракот без хируршка интервенција. Тоа значи помалку болка, помал ризик од компликации и пократко закрепнување.

• Насочен третман: интервентната онкологија обезбедува директен пристап до канцерогеното ткиво и нуди насочени опции за лекување. Постапките како биопсија, аблација и емболизација се фокусираат на канцерогените клетки, со што се зголемува ефикасноста на лекувањето.

• Забрзување на процесот на лекување: методите на интервентната онкологија можат да ги забрзаат дијагностиката и лекувањето. Биопсијата овозможува брза и точна дијагноза, а третманите како аблација или емболизација го забрзуваат закрепнувањето.

• Помалку несакани ефекти: интервентната онкологија може да ги намали несаканите ефекти од хемотерапијата или радиотерапијата. На пример, со методи како радиоемболизација или хемоемболизација, лековите или радиоактивните супстанции се внесуваат директно во канцерогеното ткиво, со што се намалува оштетувањето на здравите ткива.

• Подобар квалитет на живот: методите на интервентната онкологија помагаат во контролата на симптомите на ракот и го подобруваат квалитетот на животот на пациентите. Постапките како контрола на болката, запирање на крварењето и отстранување на опструкциите исто така им носат олеснување на пациентите.

• Полесно закрепнување: интервентната онкологија опфаќа еднодневни постапки што се изведуваат без хоспитализација. Така пациентите можат брзо да бидат отпуштени по постапката и да го продолжат лекувањето дома.

Благодарение на технолошкиот напредок, интервентната онкологија добива сè поголемо значење во лекувањето на ракот. Овие методи им нудат на пациентите поефикасно, помалку инвазивно и побрзо лекување, истовремено подобрувајќи го квалитетот на нивниот живот.

Прашајте ги нашите специјалисти