Чести ревматски заболувања

Кај кого треба да се помисли на ревматизам?

Често жалбите за зглобовите се доживуваат како ревматизам. Меѓутоа, освен болка во зглобовите, и многу други симптоми може да бидат знак на ревматизам. Исто така, секоја болка во зглобовите не мора да потекнува од ревматска причина. Понекогаш знак на друга болест може да ја имитира ревматската болест. На пример, бруцелоза, инфективни заболувања како хепатитис B и C, заболувања на штитната жлезда (гуша), па дури и карциноми може да се манифестираат како ревматска болест. Кај ревматските заболувања од групата на васкулитиси (воспаление на крвните садови) може да нема никакви наоди на зглобовите, а болеста да се појави со симптоми поврзани со зафаќање на органи како кожа, бубрези и бели дробови. Затоа болките и знаците на ревматизам мора да се сфаќаат сериозно.

Главните жалби што укажуваат на ревматско заболување:

Болка, оток, ограничено движење во зглобовите,

Вкочанетост во зглобовите утрово,

Болка во долниот дел на грбот и вкочанетост, особено изразени утрово,

Побелување и модрување на прстите на рацете на студ,

Грутки под кожата,

Прекумерна чувствителност на кожата на сонце и појава на рани,

Задебелување (вкочанетост) на кожата на рацете или на кое било место на телото,

Слабост, неспособност да се качува или слегува по скали, да се седне или да се стане, и болка во мускулите,

Појава на рани во устата, рани во генитално подрачје,

Често воспаление на очите (уveitis),

Повторливи болки во стомакот,

Сувост на устата и очите,

Необјасниво висока температура,

Необјасниво губење на телесна тежина,

Необјаснив осип на кожата.

Најчесто сретнати ревматолошки заболувања

ОСТЕОАРТРИТ (артроза – калцификација на зглобовите):

Најчесто сретнатата болест на зглобовите. Оштетувањето на структурата на зглобната хрскавица и нејзиното постепено уништување ја предизвикуваат оваа болест. Бидејќи не предизвикува зголемување на воспалителните показатели во крвта, во народот е позната како невоспалителен ревматизам. Појавата пред 40-годишна возраст е ретка. Кај три четвртини од лицата над 70 години се јавуваат наоди на оваа болест. Најчесто се зафаќаат колената, колковите и зглобовите на прстите на рацете. Кај пациентите предизвикува болка, ограничено движење и деформација на прстите на рацете и нозете. Идеален третман не постои. Повремено може да се користат аналгетици. Сепак, неголемањето на телесната тежина, редовното вежбање и редовната консумација на млеко и млечни производи се особено важни за превенција на оваа болест.

РЕУМАТОИДЕН АРТРИТИС

Во народот е познат и како воспалителен ревматизам. Кај возрасните се јавува со фреквенција од 1%. Болеста може да влијае и на внатрешните органи, освен на зглобовите. Најчесто истовремено ги зафаќа двата зглоба на рацете и зглобовите на прстите. Кај пациентите се јавуваат болка и оток во зглобовите на рацете и прстите, неможност за користење на рацете утрово (утринска вкочанетост) и деформации на рацете. Освен рацете, често се зафатени и глуждовите, лактите, рамената и колената. Во дијагнозата, освен жалбите на пациентот, се користат наодите од физикалниот преглед, крвните тестови и рендгенските снимки на зглобовите. Раната дијагноза е особено важна. Бидејќи ако се постави рана дијагноза и се започне третман, ризикот од деформација и губење на функцијата се намалува.

АНКИЛОЗИРАЧКИ СПОНДИЛИТИС

Генерално хронично ревматско заболување со болка и прогресивен тек, кое обично го зафаќа рбетот. Болеста го свиткува грбот на пациентот и го наведнува напред. Во суштина влијае на рбетот, но ги зафаќа и другите зглобови, тетивите и местата каде мускулите се прицврстуваат на коските. Понекогаш се зафатени и окото, белите дробови и срцето. Болеста обично започнува во 20-тите години. Почесто се јавува кај мажите. Пациентите обично се будат со многу силна болка во долниот дел на грбот и/или во колковите утрово. Карактеристично е болката да се намалува во текот на денот при движење. Позитивниот наод за генот HLAB27 помага во дијагнозата. Раната дијагноза и третманот се особено важни. Во третманот се користат аналгетици или лекови што го потиснуваат имунолошкиот систем. Кај пациентите со анкилозирачки спондилитис вежбањето, особено пливањето, е особено важно за рбетот да не се свиткува. Пациентите со анкилозирачки спондилитис треба што е можно повеќе да се движат и да пливаат.

БЕХЧЕТОВА БОЛЕСТ

Болест што се манифестира со болни улкуси (рани; афти) во устата и генитално подрачје, воспаление на очите (уveitis) и кожни наоди. Често се смета дека болеста е ограничена само на кожата. Меѓутоа, особено кај млади мажи може да предизвика зафаќање на крвните садови, главно во нозете и белите дробови, и зафаќање на мозокот, со закана по животот. Болеста може да се јави во која било возраст, но најчесто се појавува во 20-тите и 30-тите години. Во нашата земја и во нашиот регион е честа и е важна бидејќи, ако не се лекува, доведува до губење на видот, зафаќање на мозокот и крвните садови и зафаќање на зглобовите.

ФАМИЛИЈАРНА МЕДИТЕРАНСКА ТРЕСКА (FMF)

Се карактеризира со абдоминална болка, температура, болка во градите, болка и оток на зглобовите, кои се повторуваат на секои неколку месеци и спонтано престануваат по неколку дена. Речиси секогаш се јавува во детството и младата возраст. Генетски наследна болест. Често еден или повеќе членови на семејството се зафатени од истата болест. Дијагнозата се поставува прво врз основа на клинички наоди. Како помош може да се направи анализа на MEFV генот.

АКУТНА РЕУМАТСКА ТРЕСКА (АРТ)

Особено се јавува кај деца и млади; се развива по инфекција на горните дишни патишта со бета-хемолитички стрептококи од група А (бета микроб) и може да зафати зглобовите, срцевата обвивка, мускулите и мозокот и други органи. Проблемите со зглобовите и другите органи обично оздрават без значајна штета, но заради сериозните проблеми што ги предизвикува на срцето мора да се сфатат сериозно. Оваа болест е позната како болест што ги облизува зглобовите, а го гризе срцето. Подоцна во животот предизвикува ревматска болест на срцевите валвули. Предизвикува стеснување или инсуфициенција на срцевите валвули, како аортната и митралната. Во дијагнозата е важно да се покаже дека е прележана инфекција со бета микроб. За таа цел се користи култура од грло и крвен тест наречен ASO. Меѓутоа, не секоја инфекција на грлото доведува до АРТ, и не секој висок ASO значи АРТ. Затоа, пациентите мора да се проценат заедно со други клинички симптоми пред да се постави оваа дијагноза.

СИСТЕМСКИ ЛУПУС ЕРИТЕМАТОЗУС (SLE)

Особено се јавува кај млади и средовечни жени. Заболување што предизвикува црвенило на лицето кое се зголемува при изложеност на сонце, болка и оток на зглобовите, температура, губење на телесна тежина, собирање течност во обвивката на белите дробови и срцето, анемија, зафаќање на бубрезите и други органи; ако не се лекува, може да биде смртоносно. Кај дел од пациентите повторливи спонтани абортуси и повторливи длабоки венски тромбози може да предизвикаат затнување на крвните садови во мозокот.

ГИХТ

Особено се јавува кај мажи над 40-годишна возраст, најчесто на палецот на нозете, но може да зафати и други зглобови. Се карактеризира со ненадејна болка, оток и црвенило, кои минуваат по неколку дена, но повторно се јавуваат периодично. Главниот лабораториски наод е зголемување на нивото на уричната киселина во серумот. Ако не се лекува, може да предизвика нарушувања, особено на бубрезите. Генетските фактори, храната богата со протеини, алкохолот и многу лекови го зголемуваат нивото на уричната киселина во серумот.

ДРУГИ

Освен овие, постојат уште многу други видови ревматски заболувања. Склеродермија (црвенило и модрење на прстите на рацете на студ, затегнатост на кожата, зафаќање на белите дробови); дерматомиозитис (слабост во мускулите, општа слабост, црвенило на кожата, зафаќање на белите дробови); Стилова болест со почеток во зрела возраст (особено зголемена температура навечер, осип на кожата и понекогаш сериозно зафаќање на органи..); васкулитиси (многу разновидни и различни типови, се карактеризираат со воспаление на крвните садови и последователна дисфункција на органите. Вегенерова грануломатоза, темпорален артериитис и полиартериитис нодоза (PAN)) се главните примери.

Ако имате жалби што укажуваат на можно ревматско заболување, обавезно консултирајте се со вашиот лекар. За детални информации и заказување термин КЛИКНЕТЕ.