Што е Лепливост на матката (Ашерман синдром)? Кои се методите на лекување?

Што е Лепливост на матката (Ашерман синдром)? Кои се методите на лекување? Разговаравме со специјалистите по гинекологија и акушерство на Hisar Hospital Intercontinental...

Лепливост на матката е болест што значи делумно или целосно затворање на внатрешната празнина на матката, поради сраснувања наречени синехии што се формираат во матката. Може да предизвика нарушувања во менструалниот циклус, неможност за затнување бременост или повторно губење на бременоста. Првпат ја опишал Џозеф Ашерман во 1948 година.

Во нормален менструален циклус, во подрачјето на внатрешната обвивка на матката, наречено ендометриум, секој месец се подготвува легло за сместување на бременоста. Под влијание на хормоните естроген и прогестерон, кои се лачат од јајниците, внатрешноста на матката се подготвува секој месец за бременост. Кога не настапува бременост, така подготвеното легло се отфрла со менструацијата. Со сраснувањата што настануваат во матката, за жал, менструалниот циклус не може да се одвива здраво, а бидејќи легloто не може добро да се подготви, не се создаваат поволни услови за прицврстување или здрав тек на бременоста. Затоа се јавуваат нарушувања на менструацијата или проблеми со бременоста.

Зошто се формираат сраснувања во матката?

Некои хируршки зафати во или на матката, операции, претходно преболени инфекции, ако ја оштетат длабоката обвивка одговорна за обновата на внатрешната обвивка на матката, при поправката на оштетувањето се формираат одредени ожилени слоеви. Овие слоеви може да создадат сраснувања наречени синехии на различни локализации во матката.

Ризикот од сраснувања особено се зголемува по остра киретажа, направена при породување или абортуси. Дури и повисок ризик има кај оние на кои по парче заостанато во матката повторно е извршен зафат.

Инфекцијата на матката за време на зафатот или по него е друг ризик фактор. Особено по киретажи што не се направени во соодветни и стерилни услови, по некои методи што меѓу луѓето се користат за самостојно предизвикување абортус, може да се развие инфекција во матката. Ако дијагнозата не се постави во рана фаза и не се лекува, велика е веројатноста овие инфекции да заздравеат со сраснувања.

Понатаму, операциите за отстранување миом од матката, инфекцијата што се јавува при користење спирала и хистероскопските операции поради аномалии на матката, се други причини што можат да предизвикаат сраснувања во матката. Ретко, туберкулозната инфекција што преку крвта од белите дробови допира до матката, исто така може да предизвика сраснувања во матката.

Кои се симптомите?

Најчесто се јавува со проблеми со менструацијата. Менструалното крварење може да изостане, може да биде со мала јачина или болна менструација. Овие симптоми може да варираат во зависност од локализацијата и густината на сраснувањата во матката.

Втората најчеста причина за javување е неможноста да се има деца, односно инфертилитет (неплодност). Сраснувањата во матката може да создадат проблем при преминот на сперматозоидите и, поради нарушувања во ендометриумот, односно во подготвеното легло, да го спречат прицврстувањето на ембрионот за матката.

Кај некои пациенти, по забременување, може да доведат до одредени проблеми. Може да создадат проблем во текот на бременоста и да доведат до повторувани абортуси. Кај подоцна напредувачки бремености, може да предизвикаат ризични бремености во кои плацентата се прицврстува за внатрешниот слој на матката.

Како се дијагностицира?

Сраснувањата во матката не секогаш може да се забележат при рутинско ултразвучно испитување. Меѓутоа, кај сомнителни случаи може да се забележат тенкост, нерамнини на обвивката на матката и светли подрачја на одредени места. Сонохистерографијата, која се прави со внесување вода во матката, може да ни помогне повеќе.

Сепак, конечната дијагноза се поставува со хистеросалпингографија (рентген на матката). На рентгенската снимка се забележуваат дефекти и нерамнини при полнењето во делот каде што внатрешноста на матката треба да се исполни со рентгенско контрастно средство. Хистеросалпингографијата нè информира и за степенот на сраснувањето и за тоа дали јајцеводите се отворени.

Кај хистероскопијата, постапка при која внатрешноста на матката се набљудува со камерен систем, може истовремено да се постави дијагноза и да се изврши лекување со отстранување на сраснувањата.

Како се класифицираат сраснувањата во матката?

Сраснувањата во матката може да варираат од лесни филмовидни сраснувања до густи, цврсти сраснувања. Според местото и густината што ги зафаќаат во матката, може да се класифицираат на следниов начин (March класификација):

Класа

Лесна

Средна

Во 1/4-3/4 од внатрешната празнина на матката има сраснувања. Горниот дел од внатрешната празнина на матката и устијата на јајцеводите се делумно затскани.

Тешка

Во повеќе од 3/4 од внатрешната празнина на матката има поцврсти, густи сраснувања. Устијата на јајцеводите и горниот дел од внатрешната празнина на матката се целосно затскани.

Кои се методите на лекување?

Најефикасниот метод за отстранување на сраснувањата во матката е хистероскопијата. Кај лесните сраснувања може да се изврши и во амбулантни услови, а кај средни или тешки сраснувања треба да се изврши во операциона сала под анестезија. Во матката се влегува преку вагината со помош на ендоскоп со кој се набљудува внатрешноста на матката. Се утврдува структурата и густината на сраснувањата. Потоа, со помош на соодветни инструменти се обидува да се отстранат сраснувањата. Целта е внатрешноста на матката да се доведе до доволна ширина и патот до јајцеводите да биде отворен.

Ако за време на зафатот се посомнева на ризични состојби или ако има многу густи сраснувања, може да биде потребно сраснувањата да се отстранат со хистероскопија под надзор од лапароскопија преку стомакот.

На што треба да се внимава после лекувањето

После лекувањето се применуваат одредени мерки за да не се развијат повторно сраснувања. Меѓу нив е поставување спирала во матката и потоа користење хормонска терапија неколку месеци. Понатаму, по зафатот може да се користат и одредени желеи против сраснувања што се ставаат во матката. Сепак, треба да се има на ум дека и покрај овие мерки може повторно да се појават сраснувања.