Што предизвикува напад на гнев ? Како се контролира?

Гневот се дефинира како инстинктивна реакција што природно се јавува како одговор на закана. Гневот, како витална реакција, е неопходна реакција за поединецот да може да преживее. Гневот станува проблем кога е тешко да се контролира или кога достигнува ниво на напад. Поради тоа луѓето изговараат реченици или преземаат постапки за кои подоцна ќе зажалат, а оваа состојба на долг рок може сериозно негативно да влијае на животот на лицето. Неконтролираниот гнев е состојба што негативно влијае на физичкото и менталното здравје. Бидејќи брзо може да прерасне во вербално или физичко насилство, тој може да му наштети пред сè на самото лице и на луѓето околу него. Затоа е особено важно да се најдат основните причини што можат да предизвикаат напад на гнев, да се анализираат овие причини и да се спроведуваат активности за управување со гневот.

Што е напад на гнев? Што го предизвикува?

Нападот на гнев е интензивна реакција што може да се случи во секој период од животот на поединецот. Стресот, семејните проблеми, финансиските проблеми, жалењето и тековната психолошка состојба се само некои од факторите што можат да го предизвикаат гневот, а луѓето може да доживеат напад на гнев. За време на нападот, луѓето почнуваат да реагираат интензивно, физички, вербално или на двата начина. Кај некои луѓе, поради алкохолизам и депресија, може да се развијат напади на гнев. Самиот гнев не се смета за нарушување. Но, бидејќи гневот е реакција што се јавува како резултат на различни состојби на менталното здравје, неопходно е да се утврдат состојбите што го предизвикуваат гневот.

Нападите на гнев може да ги предизвикаат различни психолошки состојби. Од нив, првата е депресијата. Постојана тага и губење интерес за животот се меѓу симптомите на депресијата, а гневот е еден од овие симптоми. Интензитетот на гневот и начинот на неговото изразување кај луѓето со депресија се разликуваат од личност до личност. Кај некои луѓе, поради депресијата, може да се јават напади на гнев.

Кај поединци со опсесивно-компулзивно нарушување (ОКН) може да се развијат и напади на гнев. Опсесивно-компулзивното нарушување е нарушување што може да предизвика анксиозност. Кај лицата со ОКН се јавуваат непожелни импулси што постојано ги вознемируваат и ги поттикнуваат да направат нешто во врска со тие појави. Ако лицето не може да постапува според своите импулси, може да се појави симптомот на гнев. Ако лицето не може да ги спречи опсесивните мисли или компулзивните однесувања, може да се разочара, или ако не може да ги изврши одредени свои ритуали, луѓето може да се налутат.

Поради интензивна консумација на алкохол, агресивноста кај поединците може да се зголеми. Злоупотребата со алкохол и алкохолизмот негативно влијаат на способноста за јасно размислување и донесување разумни одлуки. Во таква состојба поединците може да ја изгубат контролата над импулсите, да имаат тешкотии при контролирање на своите емоции и да доживеат напад на гнев.

Во детството, напад на гнев најчесто може да биде предизвикан од нарушувањето на вниманието со хиперактивност (АДХД). Невроразвојното нарушување – нарушувањето на вниманието со хиперактивност – може да резултира со напади на гнев во раното детство.

Освен наведените причини, напади на гнев може да се развијат и поради состојби како пркосно нарушување (спротивставување и непослушност), биполарно нарушување и интермитентно експлозивно нарушување.

Како се лекува нападот на гнев?

Нападите на гнев можат да се лекуваат со научување на контрола над гневот. Во овој случај се препорачува лицата да земаат когнитивно-бихевиорална терапија и обука за управување со гневот. Со индивидуална бихевиорална терапија се проценуваат мисловните обрасци и уверувањата. За промена на овие уверувања и мисли се применуваат различни терапевтски пристапи. За време на овие терапии, што ги спроведува психијатар, се цели пациентот да усвои поздрави и позитивни мисли. Во обуката за управување со гневот се дава упатство за теми како контрола на гневот, комуникациски вештини, управување со стресот и емоционална свесност. На тој начин пациентот може да научи да развива здрави комуникациски вештини и да го управува својот гнев. Со примена на техники за управување со стресот може да се намали учесталоста на нападите на гнев. Во овие техники може да се вклучат физички активности, медитација, јога и занимавање со хоби. Во некои случаи, по контролирањето на нападите на гнев, се применуваат и лекови. Откако психијатарот ќе ја процени состојбата на пациентот, може да примени и лековна терапија заедно со наведените методи на лекување.

Кои фактори го предизвикуваат нападот на гнев?

Факторите што го предизвикуваат нападот на гнев се разликуваат од личност до личност. Сепак, предизвикувачките фактори обично се следниве.

Стрес

Комуникациски проблеми

Претрпување неправда

Срам

Навреда

Страв

Чувство на губење контрола

Трауми

Употреба на алкохол и дрога

Проблеми со спиењето

Кога лицата со напади на гнев треба да побараат поддршка?

Во случај кога доживеаните напади на гнев негативно влијаат на животот на лицето, се препорачува да се побара поддршка. Честото повторување и долготрајноста на нападите на гнев може сериозно да ја влијаат дневната функционалност на лицето. Ако нападите на гнев прераснат во физичко насилство или ако лицето покажува тенденција да си нанесе штета себеси или на другите, оваа состојба мора да се решава без одлагање, со барање поддршка.

Ако доживеаните напади на гнев негативно влијаат на социјалните односи, оваа состојба може да ги доведе лицата до осаменост. Со осаменоста, бројот на напади на гнев може да се зголеми. За да се спречи негативниот тек, може да се побара и психолошка поддршка.

До што може да доведе нележениот напад на гнев?

Ако нападите на гнев не се лекуваат, поединците може да бидат отфрлени од околината и да се изолираат, а тоа може да доведе до тоа лицето да доживува уште повеќе напади на гнев. Кај поединците, поради натрупаниот гнев што не го испуштаат навонка, може да дојде до сериозни нарушувања на срцевото здравје. Зголемувањето на срцевата фреквенција и нарушувањето на срцевиот ритам при гнев, во подоцнежниот период, може да предизвика сериозни срцеви заболувања и да доведе до срцев удар.

Нападите на гнев може да предизвикаат не само физички, туку и психички болести. Поради нападите на гнев кај поединецот може да се забележи развој на депресија.

Ако поединецот што доживеал напад на гнев почне да покажува физичка реакција, може да им наштети на себеси или на околината. Бидејќи оваа состојба може да предизвика несакани сериозни проблеми, нападите на гнев мора да се лекуваат.

Дали гневот кај поединецот (склоноста кон лутење) е генетско нарушување што се наследува од родителите?

Гневот или склоноста кон лутење не е генетско нарушување што се наследува од родителите. Сепак, поради некои психолошки нарушувања што се пренесуваат генетски, лицата може да покажуваат лутење како симптом. Гневот е сложена емотивна реакција. Може да се активира со здружување на повеќе фактори, и кај лицата може да се развие напад на гнев. Меѓу овие фактори можат да бидат генетските фактори, влијанијата од средината и индивидуалните искуства.

Реакциите на гнев се однесувања обликувани од влијанијата на средината и процесите на учење во детството. Во детството, поради подражавање на модели во однос на гневот, негативните семејни интеракции и трауматските искуства, поединците може да покажат различни реакции на гнев. Иако не се смета дека меѓу гневот и родителите постои директна генетска врска, начинот на одгледување на детето и однесувањата на кои е изложено можат да влијаат на тоа какви однесувања ќе се појават при лутење и на колкава учесталост.

Hisar Hospital Intercontinental, како приватна здравствена установа, нуди поинтимна услуга во споредба со другите психијатриски болници. Презема професионален пристап за помош на пациенти од сите возрасни групи да ги надминат нападите на гнев и да го подобрат својото психолошко здравје.

Често поставувани прашања:

Нападите на гнев често се среќаваат кај деца на возраст од 1 до 4 години. Оваа состојба, која обично се намалува кога детето ќе тргне на училиште, може да се развие поради разочарување на детето, потреба за внимание, желба за нешто, глад или умор. За време на нападите на гнев може да има предмет што ќе го одврати вниманието. Може да се прават вежби за длабоко дишење и опуштање. Може да се добие емоционална поддршка од пријател или член на семејството. Може да се вежба за намалување на стресот. Може да се работи на претходно планирање за нападите на гнев, развивање алтернативни реакции и стратегии. За преминување на лутењето може да се примени лековна терапија, планирана посебно за лицето. Сепак, лековната терапија се смета за последен избор. За лица со хроничен проблем со гневот, лековната терапија може да биде корисна. Но, со лековната терапија мора да се добива и психолошка поддршка. Ментална заостанатост се дефинира како трајно нарушување на когнитивните и менталните способности. Нападот на гнев е состојба на неконтролирање на емоционалните реакции и не предизвикува ментална заостанатост. За време на нападот на гнев, лицата може да имаат тенденција да се повредат физички. Во такви случаи поединците може да си нанесат штета себеси. Од нападите на гнев е можно целосно да се ослободите. Со психолошка поддршка и, кога е потребно, со лековна терапија, нападите на гнев може да се подобрат. Луѓето можат да се ослободат од нападите на гнев со развивање вештини за управување со гневот, преземање мерки против предизвикувачките фактори и обезбедување на управување со стресот. Стресот може да ги предизвика нападите на гнев. Стресот може да предизвика развој на емотивни реакции како гнев, нервоза и агресивност. Кај долготрајните напади на гнев обично не е потребно хоспитализирање. Со потребната психолошка поддршка, нападите на гнев може да се совладаат во секојдневниот живот. Сепак, по индивидуална проценка, кај поединци што покажуваат тенденција да си нанесат штета себеси или на другите, може да биде потребна хоспитализација.