Што е Хепатитис А?

Од А до Ш ХЕПАТИТИС А (Заразна жолтица)

Особено со почетокот на училиштата, личната хигиена на која децата треба да ѝ посветуваат поголемо внимание е многу важна кај оваа болест, како и кај другите инфективни заболувања. Заразна жолтица или во медицинската терминологија вирусен хепатитис – име за раширеното воспалително заболување на црниот дроб предизвикано од вируси. Постојат многу типови на хепатитис; но најпознатите се Хепатитис А и Хепатитис Б, бидејќи се чести и заразни...

Со д-р Ramazan Gözüküçük, специјалист по инфективни болести и клиничка микробиологија во Hisar Hospital Intercontinental, разговаравме за Хепатитис А, заразно заболување од А до Ш.

Што е Хепатитис А?

Хепатитис А е хепатитис предизвикан од вирусот на хепатитис А. Може да се пренесе преку контаминирана вода и храна и да предизвика епидемии. Особено е распространет во региони со недоволно развиена инфраструктура. Приближно 99% од случаите спонтано и целосно заздравуваат, без да предизвикаат трајно оштетување на црниот дроб. Кога еднаш ќе се прележи, шансата повторно да се добие е многу мала.

Како се пренесува?

Хепатитис А се пренесува преку внесување во устата на измет што содржи вирус и на контаминирана вода и храна (зеленчук и овошје). Вирусот може да преживее на рацете со часови, па затоа рацете имаат огромна улога во преносот. Школските клупи и кваки на вратите, славините во тоалетите може да се контаминираат со измет што содржи вирус, а од нив преносот преку рацете во устата е полесен и почест. Затоа, во колективни средини како училишта, работни места и болници ризикот од пренесување на хепатитис А се зголемува, особено кога не се обезбедени хигиенски услови.

Колку е распространет?

Заразните жолтици предизвикани од вирусите А и Б се многу распространети во Турција. До 2000-тите години, 80-90% од младите луѓе кои стигнале до универзитетска возраст поминале Хепатитис А во детството, иако не биле свесни за тоа. Меѓутоа, поради зголемувањето на урбаниот живот и подобрувањето на хигиенските услови, многу луѓе денес не го поминале Хепатитис А во детството и затоа немаат природен имунитет, па во возрасната доба најчесто се развиваат симптоматски инфекции на ниво кое бара хоспитализација.

Кои се симптомите на Хепатитис А?

Кај лицето што го поминало хепатитисот понекогаш може воопшто да нема симптоми. Особено, кај големото мнозинство деца и кај дел од возрасните жолтицата може да не се појави или да биде слабо изразена. Затоа, особено кај деца од помала возрасна група, болеста може да помине без да биде дијагностицирана. Покрај тоа, кај децата симптомите се поблаги и пократко траат. Понекогаш може да се појави и грипен облик на клиничка слика, со температура и болки во зглобовите. Сепак, најчесто се среќаваат следниве симптоми:

Слабост

Губење на апетит

Болка во стомакот

Мачнина

Пожолтување на кожата и на бојата на очите

Потемнување на бојата на урината

Како се поставува дијагнозата?

Кај вирусните хепатитиси конечната дијагноза се поставува со крвни анализи. Затоа, кога постои сомневање за хепатитис, без губење на време треба да се обратите до најблиската здравствена установа. Со тестовите може да се добијат информации и за дијагнозата на болеста, и за тоа во која фаза се наоѓа, дали напредува, колкава е количината на вирусот во крвта и за понатамошниот тек на болеста.

Лекување

Кај новонастанатата акутна фаза на болеста може да се спроведе хоспитализација и следење во болница, но може и да се следи дома со одмор. Поради мачнина и повраќање, кај пациенти со проблеми во исхраната се дава серумска поддршка. Исто така, во овој период се обезбедува исхрана со храна лесна за варење. Се препорачуваат храни со малку масти. Соодветно е во менито да бидат вклучени храни богати со гликоза, како грозје, пекмез и мед. Во овој период е важно пациентот да одмара. Бидејќи воспалителната реакција на црниот дроб може да се зголеми и да ја влоши болеста, треба да се избегнуваат различни лекови, тешка масна храна и сите видови храна што содржат адитиви; алкохол никако не смее да се користи. Акутното заболување општо заздравува спонтано за 4-6 недели.

Превенција и препораки:

Против Хепатитис А треба рутински да се вакцинира во детството. Ако лицето не е вакцинирано или не поминало хепатитис, особено кај возрасните болеста тече потешко, затоа треба да направи тест; ако нема имунитет, мора да се заштити со вакцинација.

Навиката за миење на рацете, како кај сите инфекции, има важна улога и кај вирусните хепатитиси во ширењето на болеста. Рацете мора да се мијат по секое користење на тоалет, пред и по подготвувањето и јадењето храна, бидејќи овој вирус се пренесува преку вода и храна контаминирани со измет. Особено при патувања во земји како Африка, каде хигиенските услови се недоволни, кај луѓето без имунитет лесно може да дојде до инфекција. Конечно, мора да се запамети дека хепатитисите се распространета и заразна болест со сериозни последици, дека лекувањето не секогаш дава успешен резултат, но дека за заштита постојат ефективни вакцини против Хепатитис А и Б. Особено, сега за Хепатитис А, кој не е во рутинскиот календар за вакцинација на Министерството за здравство, но се разгледува за внесување во календарот, треба да се вакцинирате за заштита.