Симптоми и лекување на халукс валгус

Што е халукс валгус?

Халукс валгус е назив за деформитет кој создава впечаток дека меѓу метатарзалната коска и 1. прст има коскена испакнатина, настанат поради тоа што палецот на стапалото се отклонува кон надвор, а 1. метатарзална коска кон внатре.

Најчесто се јавува кај жените, но ретко може да се јави и кај мажите. Овој деформитет најпрво предизвикува болка при обување чевли, а во подоцнежниот период може да предизвика болка и при одење боси.

Зошто настанува халукс валгус?

Иако се смета дека халукс валгусот најчесто се пренесува наследно (генетски), заболувањето може да настане и под влијание на средински фактори, како носење чевли со шилест врв, рамни стапала и нарушувања при газење.

Неправилното одење, притисокот врз стапалото или анатомската градба на стапалото со текот на времето може да предизвикаат свиткување на 1. прст кон 2. прст. Од друга страна, долгото стоење на нозе и носењето несоодветни и тесни чевли може да ги направат симптомите поизразени.

Кои се симптомите на халукс валгус?

Најчестите симптоми на халукс валгус се следниве:

Тешкотии при свиткување на палецот на стапалото

Болка и чувство на парење при свиткување на палецот на стапалото

Тешкотии при обување чевли

Искривен прст на стапалото

Утрнатост на палецот на стапалото

Кој најчесто добива халукс валгус?

Ризик-фактори кои можат да го предизвикаат настанувањето на халукс валгус се следниве:

Генетски фактори

Ревматско заболување

Рамни стапала

Спротивност на рамните стапала – стапало со висок лак

Проблем со тежината (прекумерна телесна тежина)

Носење чевли со шилест врв и високи потпетици

Лицата со горенаведените симптоми треба што е можно побрзо да се обратат кај специјалист по ортопедија и трауматологија.

Како се поставува дијагноза?

Кај лицето кое се јавува кај лекарот со наведените тегоби, најпрво се прави физикален преглед. Стапалото се испитува детално во положба кога стапа и кога не стапа. Со рентген на предното и задното стапало може да се постави конечна дијагноза.

Која е терапијата за халукс валгус?

Терапијата за халукс валгус се определува според степенот на отклонување на палецот кон надвор (агол на халукс валгус) и според степенот на поместување на 1. метатарзална коска кон внатре (интерметатарзален агол).

Општо земено, во терапијата најпрво се препорачува модификација на чевлите. Чевлите препорачани од лекарот треба да бидат широки во предниот дел и од мека кожа. Со ова се цели намалување на триење, спречување на воспаление на стапалото и спречување на деформитетот.

Од друга страна, и покрај тоа што во терапијата се користат ортези и ложиња за поддршка на деформитетот, овие помагала не можат повеќе од тоа да го спречат напредувањето на деформитетот и да ја ублажат болката. Халукс валгус, доколку се лекува со немедицински (несурги́ски) методи, има тенденција да предизвика деформитет и кај другите мali прсти на стапалото.

Меѓу нив спаѓаат:

Мортонов неврom (нервна циста меѓу 1. и 2. прст),

деформитет на чеканест прст,

Бунионета (појава на болезнена испакнатина и на коренот на 5. прст)

како состојби кои може да се јават.

За трајно и исправно лекување, хируршката интервенција се смета за единствена опција.

Операција за халукс валгус

При лекувањето на халукс валгус може да се применат повеќе оперативни методи. Ортопедскиот хирург, според возраста на пациентот, анатомијата на стапалото и степенот на болеста, ја одредува најсоодветната операција. Со спроведената операција се цели да се интервенира на местото на деформитетот и стапалото да се врати во претходната состојба. За време на операцијата, со отстранување на бунионот се обезбедува правилно порамнување на палецот и на првата метатарзална коска, како и балансирање на ткивата што влијаат на коските.

При оваа операција, како и при секоја операција, може да настанат некои несакани последици. Инфекцијата на местото на засекувањето и тешкотиите при срастувањето на засечената коска се компликации кои може да настанат по операцијата.

Прашања што можете да ги поставите на вашиот лекар кога ќе ви се постави дијагноза халукс валгус

Зошто може да се развие халукс валгус?

Која е најсоодветната терапија за мене?

Што можам да направам за да го намалам ризикот од халукс валгус на другото стапало?

Што можам да направам за да спречам други проблеми со стапалата, како жуљеви и враснат нокт?

Какви компликации може да има ако не се лекувам од халукс валгус?

Често поставувани прашања

Дали постои ризик од повторување на халукс валгус по операцијата?

По операцијата за халукс валгус, пациентот треба да внимава на животните навики и да ги избегнува факторите што ја предизвикуваат појавата на заболувањето, како на пример правилната употреба на чевли. Стапката на повторување на тегобите е ниска. Сепак, кај несоодветни хируршки интервенции направени без утврдување на причината за заболувањето постои ризик од повторување. Затоа, точната дијагноза и соодветното лекување се многу важни.

Дали ќе чувствувам болка при операцијата за халукс валгус?

При операцијата се прават засекувања на коските. Затоа, операцијата се спроведува во анестезија. Исто така, со цел да се спречи болката, пациентот се поддржува и со блокада на стапалото. Затоа, при операцијата болка не се чувствува.

Кога можам да си одам дома по операцијата за халукс валгус?

По операцијата, може да биде потребно просечно 1-2 ноќи да останете во болница. Овој период може да се менува во зависност од состојбата на болката кај пациентот.

Колку време ми е потребно стапалото да заздрави по операцијата за халукс валгус?

Времето на заздравување, иако зависи од состојбата на пациентот, просечно трае 6 недели. Во текот на овој период мора да се носи специјалната обувка предвидена за халукс валгус.

Колку долго не смее да се стапа на стапалото по операцијата?

При операцијата се интервенира на коските. Затоа, додека коските целосно не заздрават, на стапалото не смее повторно да се стапа како порано и не смее да се оптоварува. Иако е можно со стапување на петицата да се извршуваат некои дневни работи, стапалото не треба долго време да се спушта надолу, за да се спречи појава на оток.

Дали можам да носам чевли по операцијата?

Обичните дневни чевли може да се носат само откако коските целосно ќе заздрават. Сепак, се препорачува долго време да не се носат чевли кои не одговараат на анатомската градба на стапалото, како на пример чевли со потпетица и чевли со шилест врв.

Дали можам да спортувам по операцијата за халукс валгус?

За да можете да спортувате, мора да се почека коските целосно да заздрават. Потоа, во рок од 2-3 месеци на палците на стапалото може да се врати движењето. Откако палците на стапалото ќе се раздвижат, нема пречка за спорт.