Што е синдrom на пропуustливи црева? Симптоми, дијагноза и третман

Што е синдrom на пропуustливи црева?

Иако синдромот на пропустливи црева е чест здравствен проблем, сè уште не е прифатен како официјална медицинска дијагноза. Синдромот на пропустливи црева може да се опише како медицинска состојба во која цревната слузокожа е оштетена и не функционира добро како бариера.

Како резултат на оштетувањето на цревната слузокожа, супстанции како глутен, штетни бактерии и неварени парчиња храна излегуваат надвор од цревата и влегуваат во системот. Оваа состојба може значително да му наштети на здравјето на поединецот. Можат да се развијат многу гастроинтестинални симптоми, вклучувајќи дијареа, надуеност, болки во стомакот, предвремено чувство на ситост, мачнина и чувство на полност по јадење. Различни гастроинтестинални инфекции, воспалителни заболувања на цревата и одредени лекови можат да предизвикаат синдром на пропустливи црева.

Дијагнозата на синдромот на пропустливи црева е тешка бидејќи не постои стандарден тест за директно мерење на пропустливоста на цревата. Во оваа фаза, за дијагностички цели може да се применат ткивна биопсија, конфокална ендомикроскопија, како и тестови на крвта и урината. Најбрзиот и единствен начин за третирање на синдромот на пропустливи црева е лекување на основната причина што го предизвикала.

Органите на дигестивниот систем имаат внатрешна слузокожа. Цревната слузокожа овозможува ресорпција на водата и хранливите материи од храната и пијалаците назад во крвотокот. Оваа слузокожа има многу важни улоги, како што е апсорпцијата на хранливи материи и други супстанции од храната и пијалаците. Исто така, таа претставува бариера која спречува потенцијално штетните супстанции да се вратат во крвотокот. Цревата имаат полупропустлива структура. Меѓутоа, кај некои луѓе пропустливоста на цревата е зголемена или постои прекумерна пропустливост. Ова значи дека дозволува поминување на повеќе од водата и хранливите материи низ цревата.

Синдромот на пропустливи црева може да се дефинира како медицинска состојба во која цревната бариера е нарушена, а токсините од цревата навлегуваат во крвотокот и предизвикуваат низа симптоми. Нарушувањето на цревната бариера се развива како резултат на оштетување или слабеење на цревниот ѕид. Низ нарушената бариера, токсините како неварени остатоци од храна и бактерии лесно минуваат и се шират во околните ткива. Различни научни студии покажале дека луѓето со одредени хронични гастроинтестинални заболувања имаат пропустливи црева кои овозможуваат минување на поголеми молекули.

Како настанува синдромот на пропустливи црева?

Синдромот на пропустливи црева може да се појави на различни начини во зависност од основните причини и поврзаните здравствени состојби. Видовите на синдром на пропустливи црева и причините за нивното појавување може да се наведат на следниов начин:

Примарен синдром на пропустливи црева: Лошата исхрана, алкохолот или хроничниот стрес можат директно да ја оштетат цревната слузокожа.

Секундарен синдром на пропустливи црева: Се јавува кога автоимуни болести како што се рематоиден артритис, дијабетес тип 1, целијакија и Кронова болест или состојби како улцерозен колитис и воспалителна болест на цревата ја оштетуваат цревната бариера.

Пропустливост предизвикана од стрес: Хроничните психолошки заболувања кои ја погодуваат оската црева-мозок или интензивниот физички стрес можат да предизвикаат истекување во цревната бариера.

Пропустливост предизвикана од лекови: Долготрајната употреба на нестероидни антиинфламаторни лекови (НСАИЛ), антибиотици или кортикостероидни лекови може да ја наруши природната структура на цревниот ѕид.

Пропустливост предизвикана од исхраната: Присуството на прекумерно рафиниран шеќер, вештачки адитиви, глутен или преработена храна во рутината на исхрана со тек на време може да ја иритира цревната слузокожа. Хроничната и прекумерната консумација на алкохол може да ја оштети цревната слузокожа и да го промени цревниот микробиом, предизвикувајќи пропустливост. Исто така, недостатоците на витамин А и витамин Д исто така можат да ја ослабат цревната бариера.

Пропустливост предизвикана од инфекции: Синдромот на пропустливи црева може да настане како резултат на бактериски, вирусни или габични инфекции кои ја оштетуваат цревната слузокожа или микробиомот.

Пропустливост предизвикана од дисбиоза: Прекумерниот раст на штетни бактерии и габички во цревата ја нарушува рамнотежата неопходна за одржување на здрава цревна бариера.

Пропустливост поврзана со стареењето: Процесот на стареење природно ја ослабува цревната слузокожа и го намалува производството на заштитна слуз. Ова ја зголемува ризикот од развој на пропустливост во цревата.

Пропустливост поврзана со еколошки токсини: Изложеноста на пестициди, тешки метали и загадувачи може да го загрози цревното здравје и интегритетот на бариерата.

Пропустливост поврзана со други фактори: Болести кои предизвикуваат оштетување на цревата како ХИВ/СИДА, постапки на хемотерапија и радиотерапија кои ја разградуваат цревната мукоза, како и разни алергии на храна можат да предизвикаат цревна пропустливост.

Кои се симптомите на синдромот на пропустливи црева?

Симптомите на синдромот на пропустливи црева генерално не се специфични, што значи дека можат да бидат предизвикани и од многу други нарушувања. Симптомите на овој синдром можат да бидат поврзани со цревата, но можат да се развијат и како вонцревни симптоми или состојби. Симптомите на синдромот на пропустливи црева накратко може да се набројат вака:

Алергии, интелеранција и чувствителност на храна,

Дигестивни нарушувања како гасови и надуеност кои произлегуваат од ферментацијата на бактериите што растат во цревата,

Системска воспалителна реакција,

Анксиозност, промени во расположението и депресија,

Дијареа или опстипација (запек),

Ниско ниво на енергија и замор кои произлегуваат од намалената апсорпција на хранливи материи,

Чувство на печење во цревата,

Болка и лошо варење поради губење на слузокожата,

Ослабен имунолошки систем,

Чувство на ситост дури и со мала количина на храна (рано заситување),

Воспаление на мукозата на гастроинтестиналниот систем,

Кожни заболувања како акни, розацеа и егзема,

Прекумерен раст на габични инфекции наречени кандида,

Болки во зглобовите,

Повторливи инфекции на мочниот меур и вагинални инфекции,

Астма и отежнато дишење,

Хормонални нерамнотежи како синдром на полицистични јајници и предменструален синдром,

Мачнина и повраќање.

Како се дијагностицира синдромот на пропустливи црева?

Не постои специфичен тест за дијагностицирање на синдромот на пропустливи црева. За дијагноза, чувствителноста на храна, здравјето на цревниот микробиом и метаболичките фактори обично се оценуваат со различни тестови. Некои од дијагностичките процедури што може да се применат за барање докази за цревна пропустливост може накратко да се опишат вака:

Тестови на урина: Сегашните тестови на урина вклучуваат консумирање на пробна молекула, што е голем шеќерен молекул што телото во нормални услови не го апсорбира. Може да се направат анализи на урина за да се утврди колку од овие молекули се апсорбирани. Примероците од урина може да бидат анализирани од страна на стручни лица и да ги измерат нивоата на шеќер во урината за да се разбере кои молекули поминуваат низ цревниот ѕид.

Тестови на крвта: Во примероците од крв се испитуваат доказите дека цревните бактерии не се филтрирани. Специфичните антитела и ендотоксини се некои од биомаркерите што се бараат во примероците од крв.

Други лабораториски студии: Може да се применат лабораториски студии кои вклучуваат комплетна крвна слика за барање знаци на анемија и инфекција, како и сеопфатен метаболички панел за проценка на абнормалности на електролитите и функциите на бубрезите и црниот дроб.

Тестови за слики (имиџинг): За проценка на заболувањата на жолчното кесе, црниот дроб и панкреасот, може да се прибегне кон методите на ултразвук на абдомен или компјутерска томографија.

Тестови за чувствителност на храна и алергии: Со мерење на нивоата на IgG и IgE антителата се истражува состојбата на чувствителност и алергија кон одредени храни.

Тест на столица: Опфаќа тестови во кои во столицата се истражуваат јајца, паразити, токсини и бели крвни зрнца.

Ткивна биопсија: Постапката на биопсија, која е инвазивна интервенција, вклучува испиток на примерок земен од цревното ткиво. Може да се користи електрична струја за мерење на јоновиот транспорт долж цревната бариера. Причината зошто молекулот на јод е претпочитан е затоа што транспортот на овој молекул покажува сличност со транспортот на молекулите на вода.

Конфокална ендомикроскопија: Тоа е напреден ендоскопски преглед кој овозможува гледање на цревната слузокожа со висока резолуција и зголемување. За дијагноза на празнините (пукнатините) формирани во слузокожата, во вените може да се инјектира контрастна течност. Ако постои празнина, оваа течност може да се појави во цревата.

Како се лекува синдромот на пропустливи црева?

Синдромот на пропустливи црева не е класифициран како општоприфатена клиничка дијагноза во општата медицина. Затоа, не постои директен метод на лекување. Тековните третмани вклучуваат подобрување на цревното здравје, применување на диети кои го поддржуваат општото здравје и стекнување на здрави животни навики. Исто така, лекувањето на болестите кои се меѓу причините за синдромот на пропустливи црева може индиректно да помогне во ублажувањето на ефектите од овој синдром. Третманите за синдромот на пропустливи црева може да ги вклучуваат следниве:

Пробиотиците се живи микроорганизми кои можат да обезбедат враќање на оштетената функција на цревната бариера. Тие можат да помогнат во заштитата на цревното здравје со спречување на растот на штетните бактерии во цревата. Со разни истражувања е докажано дека пробиотскиот сој Bifidobacterium ги подобрува симптомите на цревната пропустливост.

Пребиотиците се хранливи материи кои се наоѓаат во цревата и се користат од корисните бактерии што го сочинуваат микробиомот. Растителните влакна, зеленчукот и додатоците со пребиотска содржина го стимулираат развојот на корисните бактерии и овозможуваат подобрување на нивното цревно здравје.

Рафинираниот шеќер и вештачките засладувачи можат да го стимулираат растот на штетните бактерии и габички во цревата. Затоа, ограничувањето на консумацијата на овие храни позитивно влијае на цревното здравје.

Урамнотежената исхрана комплетирана со макро и микронутриенти неопходни за општото здравје обезбедува корист во зајакнувањето на цревната бариера. Витамините А и Д, цинкот и аминокиселината наречена L-глутамин можат да помогнат во поправањето на цревната слузокожа.

Намалувањето на психолошкиот стрес што е можно повеќе е важно за заштита на дигестивниот систем бидејќи стресот може негативно да влијае на цревното здравје и микробиомот. Исто така, може да го зголеми ризикот од депресија и анксиозност.

Консумирањето многу течности, квалитетниот сон и престанокот со консумирање цигари можат да помогнат во намалувањето на иритацијата и воспалението во цревата.

Често поставувани прашања

За подобрување на цревното здравје, одредени храни треба да се избегнуваат бидејќи тие можат да го поттикнат процесот на воспаление во телото и да го стимулираат растот на штетните цревни бактерии. Исто така, тие можат да ги поттикнат и дигестивните проблеми како што се надуеност, лошо варење, запек и дијареа. Овие храни се:

Производи на база на пченка и пченица како леб, тестенини и житарки,

Житарки што содржат глутен како јачмен, рж, булгур и овес,

Преработени меса како сланина, колбаси и сувомеснати производи,

Печени производи како колачи, кекс и торти,

Закуски како крекери, ѓевреци и пуканки,

Млечни производи како млеко, сирење и сладолед,

Рафинирани масла како сончогледово, од соја и канола,

Вештачки засладувачи како аспартам, сукралоза и сахарин,

Соја и други сосови за салата,

Алкохол, газирани и засладени пијалаци.

За синдромот на пропустливи црева може да се препорачаат витамини А, Б, С и Д. Овие витамини треба да се користат во согласност со препораката на лекар. Не постојат научни истражувања кои покажуваат дека синдромот на пропустливи црева може да се претвори во рак. Сепак, ослабениот имунолошки систем и постојаното воспаление кои се меѓу симптомите на овој синдром можат да го зголемат ризикот од рак. Интерната медицина (внатрешни болести), гастроентерологијата и одделите за исхрана и диететика се гранки кои се занимаваат со дијагноза и третман на синдромот на пропустливи црева. За време на дијагнозата на синдромот на пропустливи црева може да се применат анализи на крвта, но не постои анализа на крвта или дијагностичка процедура што директно го дијагностицира овој синдром. Промените во навиките на празнење на цревата, вознемирувачките симптоми на дигестивниот систем, екстремниот замор и кожните проблеми како егзема се меѓу симптомите кои укажуваат на нарушено здравје на цревата. Недоволното производство на дигестивни ензими, некои болести кои предизвикуваат оштетување на цревната мукоза и недостатоците во исхраната можат да предизвикаат појава на неварена храна во столицата. Здравјето на цревата го погодува целото тело. Затоа, нарушувањето што се развива во цревната флора може да предизвика појава на несакани симптоми низ целото тело. Меѓу овие симптоми се: промени во расположението како анксиозност и депресија, дигестивни проблеми како гасови, надуеност, дијареа и опстипација (запек), разни кожни проблеми, често разболување и низок имунитет. За поддршка на здравјето на цревата и дигестивниот систем, во согласност со лекарски препораки, може да се користат витамини Б1, Б3, Б6, биотин и Б12, витамин Ц, витамин Д и витамин А.

Синдромот на пропустливи црева е состојба која може да биде поврзана со различни основни здравствени проблеми и бара мултидисциплинарен пристап. Ако искуствувате долготрајни дигестивни тегоби, повторливи цревни проблеми, кожни проблеми или необјаснив замор, раната проценка има големо значење.

Одделот за внатрешни болести на Hisar Hospital Intercontinental го третира вашето цревно здравје на холистички начин со своите напредни дијагностички можности, искусниот лекарски тим и пристапот концентриран на пациентот. Можете да закажете термин кај нашите специјалистички лекари за да се креира план за дијагноза и третман кој е прилагоден специјално за вас.