Што претставува повредата на внатрешниот страничен лигамент на коленото? Кои се симптомите? Како се дијагностицира и третира?

Најчеста повреда на лигаментите во коленото е повредата на внатрешниот страничен лигамент. Кога внатрешниот страничен лигамент на коленото ќе се оштети, вашето колено може прекумерно да се истегне или да почне да се свиткува во насоки што се невообичаени. Повредата на внатрешниот страничен лигамент на коленото обично настанува како последица на спортски трауми. Во овој текст ќе ги пронајдете сите информации што треба да ги знаете за симптомите, дијагнозата и третманот на повредата на внатрешниот страничен лигамент на коленото.

Што претставува внатрешниот страничен лигамент на коленото и каде се наоѓа?

Внатрешниот страничен лигамент на коленото во медицинската терминологија е познат како медијален колатерален лигамент (МКЛ). Тоа е лигаментот што најчесто се повредува кај зглобот на коленото кај возрасните и кај децата. Овој лигамент претставува цврста и флексибилна лента од ткиво што се протега помеѓу бутната коска (фемур) и големата писка (тибија).

Оваа структура, која е сместена во внатрешниот дел на зглобот на коленото, има важна улога во обезбедувањето на стабилноста на коленото. Основната задача на лигаментот е да го спречи прекумерното движење на коленото кон внатре и да го заштити зглобот. Тој овозможува вашето колено да остане стабилно и да функционира правилно за време на движењето.

Анатомска структура на внатрешниот страничен лигамент

Внатрешниот страничен лигамент на коленото се состои од три главни структури. Тие се површниот медијален колатерален лигамент, длабокиот медијален колатерален лигамент и задниот обличен компонент. Оваа сложена структура овозможува коленото да биде заштитено под различни агли на движење.

Лигаментот може да се разгледува во три до четири слоја. Во најнадворешниот слој се наоѓа заштитната обвивка која е сместена веднаш под кожата. Под неа се наоѓа површниот внатрешен страничен лигамент. Во најдлабокиот слој пак, се сместени зглобната капсула и длабокиот внатрешен страничен лигамент.

Помеѓу овие два лигамента се наоѓа мала кесичка со течност (бурза) која овозможува тие слободно да се лизат една врз друга за време на движењето. Во ова подрачје минуваат и структури како што се тетивите на трите важни мускули познати како „паткина нога“ (pes anserinus) и сафенскиот нерв кој носите сензации во предно-внатрешниот дел на ногата.

Разлика помеѓу површниот и длабокиот внатрешен страничен лигамент

Површниот дел е најголемиот и најсилниот дел од системот. Тој започнува од медијалниот феморален епикондил и се протега до четири сантиметри под внатрешната површина на тибијата. Започнува непосредно над коскената испакнатина на внатрешниот дел од бутната коска и се прицврстува за големата писка од две различни точки.

Длабокиот дел пак, започнува од медијалната зглобна капсула и се прилепува за внатрешниот менискус. Не постои никаква врска помеѓу овие два лигамента. Меѓутоа, длабокиот медијален колатерален лигамент има менискофеморални и менискотибијални делови и преку овие делови е во врска со медијалниот менискус.

Положба на внатрешниот страничен лигамент во коленото

Внатрешниот страничен лигамент е сместен во внатрешниот дел на коленото и има структура на широка, рамна мембранозна лента. Тој е позициониран малку на задниот дел од внатрешната страна на зглобот на коленото. Неговата примарна задача е да обезбеди отпор против валгусните сили (свиткување кон внатре) кои делуваат врз коленото.

Лигаментот ја ограничува абдукцијата и ротацијата на зглобот на коленото. Се смета за примарен статички стабилизатор на коленото и помага во пасивната стабилизација на зглобот. На овој начин, се спречува прекумерното свиткување на коленото во неочекувани насоки.

Како настанува повредата на внатрешниот страничен лигамент на коленото?

Повредата на внатрешниот страничен лигамент настанува на два главни начина. Првиот од нив е директен удар на надворешната страна на коленото, а вториот се оптоварувањата што настануваат без контакт. Најголемиот дел од повредите се развиваат како резултат на ненадејна валгусна сила.

Повреди настанати со директен удар

Акутните удари добиени на надворешната страна на коленото создаваат сили на истегнување на внатрешната страна. Оваа состојба е најчестата причина за повреда. Овој механизам особено често се среќава во контактните спортови како што се фудбалот, американскиот фудбал или рагбито.

Кога коленото на играчот е фиксирано на земја, насилното притискање на коленото кон внатре од страна на противникот предизвикува ненадејно истегнување на лигаментот. Директните удари нанесени врз латералниот дел на коленото создаваат сериозна валгусна сила во зглобот.

Кај елитните спортисти постојат класични примери. Кога стапалото е во контакт со земјата, директниот удар на спортистот врз латералната страна на коленото доведува до повреда. Повредите што обично настануваат преку контакт имаат поголем потенцијал да предизвикаат потешки оштетувања на лигаментот.

Повреди настанати со неконтактни оптоварувања

Повреди може да настанат и без директен удар на коленото. Оваа состојба обично се забележува за време на движења на ненадејна промена на насоката, запирање или ротација.

Ненадејното доведување на торзото во ротација додека стапалото е потпрено на земја е еден од главните механизми на повреда. Заглавувањето на скијата при скијање и продолжувањето на ротацијата на телото создава сериозно истегнување на лигаметот. Сценаријата каде што стапалото останува фиксирано на земја, а телото ротира врз коленото може да доведат до оштетување.

Овој тип на повреди често се среќава за време на ненадејни маневри во спортови како што се фудбалот и кошарката. Исто така, повреда настанува кога коленото влегува во напредна внатрешна ротација додека стапалото е во контакт со земјата и коленото е флексирано.

Пријавено е дека најчестата форма на повреда кај спортистите е резултат на паѓање на земја додека стапалото е во плантарна флексија, а коленото во флексија. Овие сили што ги истегнуваат или кинење структурите на внатрешната страна на коленото најчесто настануваат како резултат на индиректна траума.

Ризични фактори и механизми на повреда

Повредите на внатрешниот страничен лигамент на коленото најчесто настануваат со спортски трауми. Ненадејната валгусна сила што го изложува лигаментот на истегнување до точка на микроскопско или макроскопско оштетување ја сочинува огромната мнозинство од повредите.

Контактните спортови се истакнуваат како најважен ризичен фактор. Паѓањата, ударите и ненадејните движења за време на спортот може да доведат до повреди. Повредите можат да се развијат долгорочно поради причини како што се неправилна или нецелосна употреба на опремата, а можат да се појават и ненадејно како резултат на незгоди.

Оштетување на лигаментот може да се појави како резултат на добивање удар од надворешната страна на коленото или негово присилување кон внатре. Повредата може да биде самостојна, но може да се појави и заедно со други повреди на лигаментите. Најчесто повредени структури заедно со внатрешниот страничен лигамент се предниот вкрстен лигамент и менискусот.

Симптоми и класификација на повредата на внатрешниот страничен лигамент на коленото

Во зависност од степенот на повредата, се појавуваат различни симптоми. Болката се чувствува по должината на линијата каде што се протега лигаментот на внатрешната страна на коленото и претставува најглавниот знак. Локализираната болка на внатрешниот страничен дел на коленото е најчестиот наод. Оболеност, осетливост, модринки и чувство на несигурност во коленото се чести појави кај повредите.

Симптоми на повреда од 1 степен

Ова е најлесниот степен на повреда. Настанува благо истегнување или кинење на лигаментот, но лигаментот е сè уште стабилен и неговите функции не се нарушени. Се забележува блага болка, многу мало оток и благ притисок. Тестот на валгус стрес е придружен со зглобен отпор помал од 5 мм со цврста крајна точка. Во вакви случаи се кинат неколку влакна, но лигаментот е структурно стабилен.

Стабилноста на коленото е зачувана. Наодите обично се благи, а пациентот се жали на болка при притисок врз страничниот лигамент. Настанато е истегнување и нема кинење. Враќањето во спортот со третман е можно во рок од 1-2 недели.

Симптоми на повреда од 2 степен

Ова е повреда од умерен степен. Настанува делумно кинење на лигаментот и стабилноста на лигаментот е намалена. Постои умерена болка на внатрешниот дел од коленото, изразен оток и осетливост. На тестот за валгус стрес се утврдува зглобен отпор помеѓу 5 и 9 мм. Обично постои цврста или опиплива крајна точка.

Се јавува ограничување на движењето и значајно губење на стабилноста на коленото. За време на движење на скокање или ротација, пациентот може да се жали на попуштање на коленото. Повремено може да се доживее чувство на „попуштање“ во коленото. Болката и отокот се поизразени и потребен е период на лекување од 3-4 недели за враќање на секојдневните обврски.

Симптоми на повреда од 3 степен

Ова претставува целосно кинење на лигаментот и е најсериозниот степен на повреда. На тестот за валгус стрес се забележува зглобен отпор од 10 мм или повеќе, без да има опиплива крајна точка. Оваа лабавост од овој степен сугерира дека и другите лигаменти на коленото може да се повредени.

Интензивна болка може да се почувствува во моментот на повредата, но понекогаш болката може да се намали. Има интензивен оток, модринки и значајно губење на стабилноста во коленото. Постои изразена осетливост и оток врз лигаментот. Пациентот има тешкотии при свиткувањето на коленото, а попуштањето на коленото се забележува дури и при нормално одење. Кога коленото се движи, се доживува сериозно чувство на „попуштање“.

Првични наоди по повредата

Во моментот на повредата, особено кај тешките кинења, пациентите може да изразат дека слушнале звук од внатрешноста на коленото или почувствувале дека нешто се скинало. Пациентот може да слушне или почувствува звук на пукнување во моментот на повредата.

Времето на настанување на отокот е важна трага. Доколку во првите неколку часа по повредата во коленото се формира изразен и затегнат оток, оваа состојба обично укажува на крварење во зглобот. Поспориот оток што се развива во рок од 12-24 часа обично се забележува само во случаи кога внатрешниот страничен лигамент е оштетен. За време на прегледот, може да се утврди осетливост долж текот на лигаментот.

Како се поставува дијагнозата за повреда на внатрешниот страничен лигамент на коленото?

Процесот на дијагностицирање започнува со детална историја на повредата. Дијагнозата на повредата на внатрешниот страничен лигамент на коленото во повеќето случаи може да се постави само со детална историја и физички преглед. Се оценува како се случила повредата, во која насока било присилено коленото и времето на почеток на симптомите.

Изведувањето на прегледот што е можно поскоро по повредата, пред зголемувањето на отокот и мускулниот спазам, дава најточни резултати. Поради оваа причина, раната евалуација има големо значење во поглед на дијагнозата.

Физички преглед и тест на валгус стрес

Лекарот најпрво набљудува дали има модринки, оток или деформитет на внатрешниот дел од коленото. Потоа, со притискање со прстите по должината на линијата од местото каде што лигаментот се прицврстува за бутната коска сè до големата писка, се обидува да ја најде точката со најголема осетливост.

Најкритичниот дел од прегледот е специјална маневра наречена тест на валгус стрес. Во овој тест, лекарот држи ја ногата на пациентот под одредени агли и применува контролирана сила на внатрешната страна на коленото. Се контролира колку се отвора зглобниот простор и колку е лабав лигаментот.

Тестот направен додека коленото е свиткано за 30 степени овозможува изолирано оценување особено на површниот внатрешен страничен лигамент преку ослободување на другите поддржувачки структури во коленото. Лекарот оценува дали има отворање на внатрешната страна на коленото и дали се добива крајна точка за време на ова отворање. Кога се користи како самостоен тест со мерка за исходот од болката, има 78% чувствителност и 67% специфичност. Кога се користи како мерка за исходот од лабавоста, има 91% чувствителност и 49% специфичност.

Тестот направен кога коленото е во целосно рамна положба е особено важен. Доколку во оваа положба се утврди лабавост, тоа укажува дека не само внатрешниот страничен лигамент, туку и други важни структури во задниот внатрешен агол на коленото и веројатно вкрстените лигаменти се исто така скинати.

МРИ снимање и други радиолошки методи

Ренгенот е првиот метод кон кој се прибегнува кај секоја сериозна повреда на коленото. Иако не ги покажува директно лигаментите, тој е неопходен за да се исклучат можни скршеници на коските, мали парчиња коски што лигаментот ги откорнал од местото на прицврстување или повреди на плочката на раст кај децата. На предно-задните и страничните графии може да се видат авулзиони фрактури.

МНР (магнетна резонанца) е најефективниот метод за прикажување на повредите на меките ткива. Со МРИ јасно се гледа местото, степенот и дали е целосно кинењето на внатрешниот страничен лигамент. Тоа е вредно за да се покаже дали има придружни повреди во другите ткива во зглобот.

Утврдување на други придружни повреди

Повредата на внатрешниот страничен лигамент на коленото може да биде самостојна, но може да се појави и заедно со други повреди. Важно е да се одвои кинењето на МКЛ од другите повреди на коленото. За време на прегледот, задолжително внимателно се контролира состојбата на предните и задните вкрстени лигаменти и менискусите.

Меѓу најчестите придружни повреди се наоѓаат кинењето на предниот вкрстен лигамент, кинењето на менискусот и едемот на коскената срцевина. МНР е непроценлива за дијагностицирање на овие придружни дополнителни повреди.

Опции за третман на повредата на внатрешниот страничен лигамент на коленото

Повеќето повреди на внатрешниот страничен лигамент успешно се лекуваат со методи без операција. Основната причина за ова е што лигаментот се наоѓа надвор од зглобот и има многу добра мрежа на крвни садови. Благодарение на оваа биолошка предност, потенцијалот за самостојно закрепнување на лигаментот е доста висок.

Методи на лекување без операција

Опциите за третман се менуваат во зависност од сериозноста на повредата. Додека во лесните случаи мирувањето, ладната апликација и завојот се доволни, кај напредните случаи може да бидат потребни различни пристапи. Одлични резултати може да се постигнат со третман без операција кај изолирани повреди од 1 степен, 2 степен, па дури и кај повеќето повреди од 3 степен каде коленото е стабилно во рамна положба.

Примената на мраз во интервали од 20 минути во текот на првите 48 часа го намалува отокот и болката. Се препорачува компресија со еластичен завој или штитник за колено. Држењето на вашето колено повисоко од нивото на срцето го намалува отокот. Примената на завој во раниот период, ограничувањето на движењето и примената на мраз се важни во поглед на олеснувањето.

Физикална терапија и рехабилитација

Основен принцип на третманот без операција е раното и контролирано движење. Додека порано се применувало оставање на коленото да мирува со недели, овој пристап предизвикувал заздравeното ткиво на лигаментот да биде слабо и нерегулирано. Во модерниот пристап, свиткувањето и исправувањето на коленото е дозволено на контролиран начин.

Меѓу основните цели на програмата за рехабилитација се контролата на болката и отокот, заштитата на заздравениот лигамент, спречувањето на мускулната атрофија и постигнувањето на целосен опсег на движење во коленото. Зајакнувањето на мускулите квадрицепси и хемстринг има важна улога во зголемувањето на стабилноста на коленото. Проприоцептивните вежби и вежбите за рамнотежа исто така може да бидат дел од програмата.

Употреба на штитник за колено и PRP инјекција

Со користење на штитник за колено со зглобови (ортоза), се спречува отворањето на коленото на страна, додека се дозволува негово свиткување и исправување на контролиран начин. Општо земено, кај повредите од 1 степен не е потребна употреба на штитник за колено. Меѓутоа, кај повредите од 2 степен и тие од 3 степен кои не бараат операција, неопходна е употреба на штитник за колено.

PRP инјекциите под ултразвук може да го забрзаат заздравувањето[271]. Повеќето повреди на внатрешниот страничен лигамент од 1 и 2 степен заздравуваат без потреба од операција со добро спроведена програма за физикална терапија, 2 дози на PRP инјекции под ултразвук и употреба на штитник за колено[271].

Ситуации кои бараат операција

Иако повеќето случаи заздравуваат без операција, во одредени ситуации хируршкиот третман е неизбежен. Одлуката за операција се носува во зависност од сериозноста на повредата, местото, другите придружни проблеми и нивото на активност на пациентот.

Постоењето на валгусна лабавост кога коленото е целосно право бара операција. Кај повеќекратните повреди на лигаментите, особено во случаите кога е придружена и повреда на предниот вкрстен лигамент, двата лигамента мора да се оперираат во исто време[271]. Лабавоста во внатрешниот страничен лигамент ќе предизвика неуспех на операцијата на предниот вкрстен лигамент[271]. Коскените фрактури поради кинење и кинењата целосно одвоени од бутната коска или големата писка исто така бараат хируршка интервенција.

Времетраење на закрепнувањето и враќање во спортот

Времетраењето на закрепнувањето се менува во зависност од степенот на повредата. Додека лесните повреди заздравуваат во рок од 1-2 недели, кај повредите од 1 степен можно е враќање во спортот во рок од 5-10 дена[271]. Кај умерените повреди овој период може да се продолжи до 3-4 недели. Кај повредите од 2 степен потребен е период на лекување од 2-4 недели[271].

Кај тешките кинења закрепнувањето може да трае 6-8 недели. Кај повредите од 3 степен се предвидува период од 4-8 недели[271]. Овие периоди се просечни периоди и се менуваат во зависност од пациентот и спортот што се практикува[271].

Најчесто поставувани прашања

Во зависност од степенот на повредата, секојдневните активности може да бидат засегнати. Кај лесните повреди возможно е внимателно одење. Меѓутоа, кај сериозните повреди потребни се употреба на штитник за колено и поддршка.

Ризикот може да се намали со правење редовни вежби за зајакнување на мускулите. Правете вежби за загревање пред спортот. Користете соодветна спортска опрема и движете се со правилни техники.

Доколку чувствувате силна болка, изразен оток или имате тешкотии при одење во вашето колено, веднаш обратете се кај лекар. Доколку чувствувате попуштање на коленото или не можете целосно да го свиткате коленото, потребна е евалуација.

Со правилен третман, повеќето повреди на внатрешниот страничен лигамент целосно заздравуваат. Навремената интервенција и соодветната програма за рехабилитација ги подобруваат резултатите. Доколку не се лекува, може да се развие хронична нестабилност во коленото.

Кај повредата на внатрешниот страничен лигамент, болката е локализирана на внатрешниот дел од коленото. Кај другите повреди на лигаментите, болката се чувствува во различни региони. За прецизна дијагноза на повредата на внатрешниот страничен лигамент на коленото потребни се преглед и сликање.

Накратко за повредата на внатрешниот страничен лигамент на коленото

Повредата на внатрешниот страничен лигамент на коленото успешно заздравува со правилен третман и рехабилитација. Повеќето случаи не бараат операција и целосно закрепнување се постигнува со програма за физикална терапија.

Доколку чувствувате болка или оток во вашето колено, задолжително обратете се кај лекар за рана дијагноза. Навремено извршената евалуација го крати процесот на закрепнување и спречува трајни проблеми.

Без разлика на степенот на повредата, кога ќе примените редовни вежби и правилна програма за рехабилитација, можете безбедно да се вратите во спортот и секојдневните активности. Бидете трпеливи и покажете усогласеност со процесот на третман.

Пополнете го формуларот за детални информации и контакт!