Што е петтата болест (синдром на ошамарени образи)?

Што е петтата болест (синдром на ошамарени образи)?

Петтата болест, во народната употреба позната како болест на ошамарени образи, е вирусна инфекција со осип, карактеризирана со црвенило и осип на образите што наликуваат на траги од шлаканица.

Оваа болест, предизвикана од вирус наречен Parvovirus B19, е една од најчесто среќаваните вирусни инфекции со осип кај бебињата и децата. Синдромот на ошамарени образи, кој најчесто минува сам од себе без потреба од каква било терапија, може да предизвика сериозни компликации кај пациенти со какво било крвно заболување или со ослабен имунолошки систем.

Кои се причините за петтата болест?

Вирусите од фамилијата Parvovirus во најголем дел инфицираат животни како мачки и кучиња, но не предизвикуваат инфекција кај луѓето. Меѓутоа, членот на оваа фамилија Parvovirus B19 може да предизвика инфекција и кај луѓето. Инфекцијата Eritema infectiosum ја предизвикува Parvovirus B19 што во организмот навлегува преку дишните патишта.

Откако ќе навлезе во телото преку дишните патишта, Parvovirus B19 својот генетски материјал го пренесува во јадрото на клетката, за да може да ја копира својата генетска информација и да се размножува во домаќинот. Како што вирусот се множи, го разградува јадрото на клетката и се меша во крвта, предизвикувајќи појава на раните симптоми на болеста.

Приближно осум до десет дена по распространувањето на вирусот во крвотокот, имунолошкиот систем произведува антитела наречени IgM за да се бори со вирусот. Parvovirus B19 особено се размножува во клетките на коскената срцевина што се прекурсори на црвените крвни клетки. Затоа во овој период, околу 7 до 10 дена, производството на црвени крвни клетки може привремено да се намали. Една недела по појавата на IgM антителата, имунолошкиот систем почнува да произведува антитела наречени IgG. Во овој период кај децата и бебињата почнуваат да се јавуваат симптоми како црвенило на образите, осип и болки во зглобовите.

Parvovirus B19 е заразна инфекција со висока преносливост. Меѓутоа, причина за ширење на болеста не се осипите на кожата. Петтата болест се пренесува преку капчиња што се ослободуваат при кашлање, кивање или зборување на болниот човек и се вдишуваат. Кога ќе се појават осипите на кожата, заразноста на инфицираната личност исчезнува.

Кои се симптомите на петтата болест?

Црвенилото на образите кај бебето и детето е најпрепознатливиот симптом на петтата болест. По инфицирањето со вирусот, симптомите на инфекцијата Parvovirus B19 се појавуваат приближно за 4 до 14 дена. Во периодот кога вирусот циркулира во крвотокот, наречен виремија во медицинската литература, односно во почетната фаза, може да се појават симптоми како главоболка, болки во мускулите и зглобовите и температура. Кај децата и бебињата, една до една и пол недела по појавата на овие симптоми, на образите на детето и бебето почнуваат да се јавуваат црвенило и осип на кожата. Во овој процес на образите може да се појави слика што наликува на "ошамарени образи".

Црвенилото на образите кај децата и бебињата, изглед што наликува на ошамарени образи, е најкарактеристичниот симптом на петтата болест. Откако ќе се појави црвенило на образите на бебето и детето, во некои случаи може да се појават осипи на рацете и нозете и на други делови на телото, што наликуваат на чипка и обично траат една до три недели. Во овој период изложеноста на топлина и сончева светлина може да предизвика зголемување на симптомите. Според тоа, главните симптоми на петтата болест се следниве:

Главоболка,

Слабост,

Блага температура,

Болка во грлото,

Мачнина,

Истечување и затнување на носот,

Црвенило на образите кај децата и бебињата,

Лезии што наликуваат на чипка на рацете, нозете и на различни делови на телото по појавата на црвенилото на образите.

Кај децата и бебињата болките во мускулите и зглобовите при петтата болест се ретки. Некои истражувања покажуваат дека кај околу 10% од заразените деца се јавуваат болки во мускулите и зглобовите. Меѓутоа, кај возрасните, особено кај жените, инфекцијата Parvovirus B19 може да се манифестира со болки во мускулите и зглобовите, наместо со црвенило на кожата.

Како се поставува дијагнозата на петтата болест?

Бебе на 1 година, кое сè уште не е доволно големо за да ја искаже својата болка, може да предизвика загриженост кај родителите поради црвенилото на образите. Меѓутоа, особено кај бебињата на 1 и 2 години, црвенилото на образите може да се јави и поради многу други причини освен синдромот на ошамарени образи, како што се никнување заби, сува кожа, егзем и кожна инфекција. Затоа, иако симптоми како црвенило на образите што наликува на ошамарени образи и осип на кожата се вообичаени симптоми при инфекција со Parvovirus B19, специјалистите го прегледуваат пациентот детално за да можат да ја потврдат дијагнозата.

По физичкиот преглед, специјалистите може да користат крвна анализа. Крвните анализи помагаат во откривање на антителата на Parvovirus B19 во крвта. Антителата се протеини што ги произведува имунолошкиот систем кога телото ќе се соочи со внатрешна или надворешна закана. Меѓу антителата што најмногу се наоѓаат во човечкото тело е Имуноглобулин G (IgG). Присуството на IgG антитело во крвната анализа на една личност покажува дека таа во минатото се сретнала со соодветниот патоген и развила имунолошки одговор против него.

Затоа, специјалистите може да користат IgG тест за да детектираат патогени, како бактерии или вируси, кога се сомневаат во инфективна болест. Во крвните тестови направени кога се сомневаме на инфекција со Parvovirus B19, присуството на ознаката „Parvovirus B19 IgG pozitif“, односно позитивен IgG за Parvovirus B19, може да покаже дека личноста е инфицирана со Parvovirus B19 и да им овозможи на специјалистите да ја потврдат дијагнозата.

Како се лекува петтата болест?

За лекување на синдромот на ошамарени образи денес не постои лек што може да се користи. Симптомите кај децата и бебињата, како црвенило на образите, лезии на кожата што наликуваат на чипка или слабост, обично минуваат сами во рок од неколку недели. Меѓутоа, кај лицата со ослабен имунолошки систем и кај бремените жени може да биде потребно внимателно следење. Кај бремени мајки кои се инфицирале со петтата болест, вирусот може да се пренесе на бебето. Како резултат на тоа може да се појават компликации како спонтан абортус, предвремено раѓање и мртвородување. Бидејќи не е развиен лек за лекување на петтата болест, специјалистите може да препишат одредени лекови кои можат да помогнат во контролирање на симптомите за време на лекувањето.

Најчесто поставувани прашања

Петтата болест (синдром на ошамарени образи) е најчесто среќаваната петта вирусна инфекција со осип кај бебињата и децата. Некои од прашањата за инфекцијата со Parvovirus B19 што најчесто се поставуваат се разгледани подолу. Симптомите на петтата болест обично се благи и минуваат сами во рок од неколку дена. Одредени лекови што ги препишуваат специјалистите може да помогнат во ублажување на симптомите. Петтата болест е заразна инфекција. Меѓутоа, спротивно на верувањата, вирусот Parvovirus B19 не се пренесува преку контакт со осипите на кожата, туку преку дишните патишта. Петтата болест може да се појави во секое годишно време. Меѓутоа, истражувањата покажуваат дека болеста почесто се среќава на крајот на зимата, во пролетните месеци и на почетокот на летото, и дека на секои 3-4 години може да предизвика регионални епидемии. Петтата болест може да ги погоди луѓето од сите возрасти и полови. Меѓутоа, особено кај децата во школска возраст болеста се јавува почесто. Болеста кај возрасните обично тече асимптоматски. Истражувањата во светот покажуваат дека преваленцата (распространетоста) на Parvovirus B19 кај децата помлади од пет години е 2-10%, кај возрасните над 20 години 40-60%, а кај лицата на 70 и повеќе години 85% или повеќе. Parvovirus B19 е незавиен ДНК вирус од фамилијата Parvoviridae. Вирусите од фамилијата Parvoviridae можат да предизвикаат заболувања и кај луѓето и кај животните. Луѓето не се инфицираат со типовите на Parvoviridae што ги засегаат животните. Parvovirus B19, пак, предизвикува инфекција кај луѓето, но не ги засега животните. Примарниот пат на пренесување на петтата болест, инфекција што се пренесува преку дишните патишта, е вдишување на капчињата што се ослободуваат при зборување, кашлање или кивање на болниот човек. Црвенилото на образите кај бебињата може да има многу различни причини, како никнување заби, сува кожа и кожни инфекции. Една од овие причини е и петтата болест, позната и како синдром на ошамарени образи. Болестите предизвикани од Parvovirus B19 обично течат со благи симптоми, но кај лицата со ослабен имунолошки систем, кај оние со какво било крвно заболување и кај бремените може да предизвикаат сериозни компликации. Затоа, при присуство на лезија што наликува на ошамарен образ, слабост или температура, важно е да се консултирате со лекар специјалист од соодветната област.