Што е запек кај бебињата?

Што е запек кај бебињата?

Едноставната дефиниција на запекот кај бебињата е состојба на ретко празнење на тврда столица, која се отстранува со напор. Ако трае помалку од четири недели, се смета за акутен запек, а ако трае подолго – за хроничен запек. Запекот е чест гастроинтестинален проблем кај деца од секоја возраст. Запекот не е редок кај бебињата, а 17%-40% од сите деца со запек се бебиња во првата година од животот. Запекот може да биде предизвикан од органска причина или да биде функционален, без основна органска причина. 90%-95% од сите случаи на запек кај децата се од функционален тип.

Органскиот запек обично е отпорен на третман; ако основната органска причина се коригира, третманот на запекот ќе биде поуспешен. Некои од органските причини, кои сочинуваат 5%-10% од случаите на запек, се следниве: одредени вродени аномалии на цревата, невролошки болести како церебрална парализа и болести на 'рбетниот мозок, Хиршпрунгова болест, ендокрини болести како хипотироидизам, хипопаратироидизам, дијабетес, одредени метаболички болести, целијакија, одредени болести на бубрезите, хиперкалцемија, аномалии што ги засегаат анусот и ректумот, нарушувања на нервно-мускулната мрежа на цревата, некои лекови. Функционалниот запек кај бебињата најчесто се јавува во месеците на воведување на дополнителна исхрана.

Кои се симптомите на запек кај бебињата?

Симптомите на запек не се поврзани само со дневната фреквенција на празнење кај бебето. Важно е и она што бебето го чувствува при празнење. Истовремено, изгледот на столицата се користи и како критериум за дијагноза на запек. Симптомите на запек кај бебињата се следниве:

Сува и грутчеста столица во пелената

Болно празнење со напнување

Поголема столица во споредба со нормалната

Тврдина и подуеност на стомакот

Немир

Траги од течна столица во пелената

Помалку од три празнења неделно

Голема количина столица во последниот дел на дебелото црево (ректум)

Како настанува запекот кај бебињата?

Запекот има многу можни причини. Кај бебињата запекот може да настане поради одредени промени. Особено во периодот на почеток на дополнителна исхрана, кога бебињата почнуваат да јадат нова храна, може да се појави запек поради тешкотии при варењето. Други причини за запек кај бебињата се:

Преминување на тешко сварлива формула по мајчиното млеко или консумирање преработена храна,

Недоволен внес на течности по воведувањето на дополнителната исхрана,

Недоволно мајчино млеко кај дојке бебиња,

Недоволен внес на храна богата со диететски влакна кај постари бебиња што преминале на дополнителна исхрана,

Одраз на родителска анксиозност

Нетолеранција на кравјо млеко или други нетолеранции на храна,

Поради лекот за железо што се користи

Како се поставува дијагноза за запек кај бебињата?

Во случај на запек, кој може негативно да влијае на здравјето и развојот на бебето, треба да се консултира специјалист-лекар. За дијагностицирање на запек кај бебињата, лекарот поставува прашања до родителите за навиките при празнење и симптомите. Овие прашања обично се насочени кон утврдување на присуството на болно празнење и колку често вообичаено бебето се празни. По детална анамнеза за лична и фамилијарна историја, се врши внимателен физикален преглед со цел да се исклучат можните органски причини. Органски запек се сомнева кај „алармантните знаци и наоди“, кои се: запек што започнал многу рано (пред 1-месечна возраст), првото празнење по раѓањето (меконимум) да е направено по повеќе од 48 часа, семејна историја на Хиршпрунгова болест, крв во столицата без анална фисура, задоцнет раст, повраќање со жолчка, тешка подуеност на стомакот, перианална фистула, аномална положба на анусот, намален мускулен тонус, влакнеста формација или дупка на долниот крај на 'рбетот.

Врз основа на овие наоди, ако се исклучи органска причина, може да се постави дијагноза функционален запек. Се започнува третман на пациентот. Кај пациентите кои не покажуваат соодветен одговор на третманот, со соодветна доза и траење, дури и без алармантни знаци и наоди, лекарот може да побара различни испитувања. Тоа може да вклучува, во зависност од возраста на бебето и одлуката на лекарот: тестови за функцијата на штитната жлезда, калциум, натриум, калиум, тестови за целијакија и тестови за алергии на храна. Во понапредните фази може да се користат испитувања со слика.

Како се лекува запекот кај бебињата?

За да се лекува запекот, прво мора да се утврди основната причина. Потоа се подготвува план за третман на проблемот. Кај органскиот запек се утврдува суштинската причина; ако постои третман за таа причина, тој се применува, а дополнително се дава лаксативна терапија. Кај функционалниот запек, кој е многу почест, третманот има два главни елемента: немедикаментозен и медикаментозен пристап. Кај немедикаментозниот третман се прилагодува начинот на исхрана на бебето. Мерки кои можат да помогнат за подобрување на запекот кај бебињата се следниве:

Ако е почната дополнителната исхрана, се зголемува внесот на течности и вода кај бебето

Во исхраната се додаваат пиреа од овошја како круша, сливи и кајсии

Се зголемува количината на зеленчук и житарки во исхраната за да се зголеми внесот на диететски влакна

Ако бебето се храни со формула, може да се пробаат друга формула препорачана од вашиот лекар.

Нежното движење на нозете на бебето, како возење велосипед, додека лежи на грб, помага во олеснување на празнењето.

Топла капка помага за опуштање на мускулите на бебето, со што се зголемуваат движењата на цревата и се олеснува празнењето.

Ако бебето се храни со формула, не смее да се разредува прекумерно. Формулата треба да се меша со вода според упатствата на пакувањето, а дополнителниот внес на вода треба да се дава меѓу оброците.

Кога на препораките за исхрана не се добива доволен одговор, без одлагање треба да се започне и медикаментозна терапија. Кога траењето на запекот се продолжува, одговорот на третманот се намалува. Во тој случај лекарот може да препорача супозиторија против запек. Глицеринските супозиторија се вметнуваат директно во анусот за да се олесни празнењето. Но, не се препорачува употреба надвор од упатствата на лекарот. Може да предизвика губење на тежина и дијареа кај бебињата. Лекарот може да започне и редовна и долготрајна терапија со лек соодветен на возраста на бебето. Но, употребата на лек надвор од упатството на лекарот може да му наштети на здравјето на бебето.

Најчесто поставувани прашања за запек кај бебињата

Ако кај бебињата со запек има алармантни знаци и наоди, бебето мора да се испита за тоа, да се утврди основната органска причина и третманот да се води соодветно. Кај функционалниот запек, продолжувањето на времетраењето на запекот ја намалува успешноста на третманот и ја зголемува веројатноста за рецидив (повторување) по прекинот на терапијата. Затоа третманот треба да започне пред запекот да се продолжи. Кај бебињата кои се дојат, дневниот број на столици може да варира. Во нормални услови, бројот на празнења од 3-4 пати дневно кај мали бебиња може да се зголеми до 9-10 пати дневно или да се намали на 1 празнење на 8-10 дена. Кај овие бебиња столицата е мека, без водена или тврда столица. Меѓутоа, кога бебињата добиваат недоволно мајчино млеко, има недоволен внес и на количина на храна и на течности, што може да доведе до запек. Кај бебиња со доволно мајчино млеко запекот се јавува ретко. Кога бебето има запек, а нема друг медицински проблем, мајчиното млеко не се прекинува. Во некои случаи, запекот може да биде знак на алергиска реакција на некои состојки од мајчиното млеко. Запекот кај бебињата е поврзан повеќе со изгледот на столицата, отколку со фреквенцијата на празнење. Ако бебето има тврда столица во мали, цврсти грутки, тоа е знак на запек. Понекогаш може да има поголема и потврда столица во споредба со нормалната. Тоа е исто така показател за запек. Запекот кај бебињата најчесто се јавува кога почнуваат да јадат цврста храна. Учестаноста на запек е поголема и кај бебиња хранети со стандардна формула наместо мајчино млеко. Кај бебиња хранети со формула може да се изберат формули со поголема содржина на диететски влакна. Кога ќе се почне дополнителната исхрана, треба да се додадат храни богати со диететски влакна. Исто така, не треба да се занемари давањето вода меѓу оброците. Нежното движење на нозете на бебето или подигнување на нозете свиткани во колената помага во олеснување на празнењето. Нежното масажирање на стомакот на бебето додека лежи на грб помага во подобрување на запекот. Топлиот туш исто така помага за опуштање на мускулите на карлицата кај бебето. Главната причина за запек кај овие бебиња е преминот кон дополнителна исхрана. Бебето во овој период може да има потешкотии при варењето на новата храна. Затоа треба да се додаваат помеки храни со поголема содржина на влакна. Недоволниот внес на течности исто така може да предизвика запек. Меѓу оброците бебето треба да пие вода. За да се поддржи внесот на течности, на исхраната на бебето може да се додаде пире од јаболко, сливи, кајсии и круши, кои добро делуваат на запек. Хиршпрунговата болест е вроден проблем што се јавува кај новородени бебиња. Таа го спречува празнењето на бебето. Кај оваа болест, по правило, нервните клетки недостасуваат во левиот дел на дебелото црево, поретко во целото дебело црево, а многу ретко – и во тенкото црево, покрај дебелото. Во делови од цревото без нервни клетки, луменот (празнината) е многу стеснет и столицата не може да се придвижи кон анусот. Како резултат, бебето не може да се испразни, но празнење може да се постигне со физичка интервенција преку анусот. Кај оваа болест празнењето е водено и со притисок. Најопасните состојби кај Хиршпрунговата болест, освен запекот, се т.н. „токсичен мегаколон“, односно прекумерно проширување на дебелото црево и развој на тешка инфекција во телото или прободување на цревото. Единствениот третман за оваа болест е хируршко отстранување на нефункционалниот дел од цревото. Кај бебињата проблемите со варењето се потешко се откриваат отколку кај возрасните и може да се манифестираат со различни симптоми. Затоа проблемите можат да се решат со внимателен надзор од родителите, правилен избор на лекар и соодветен третман.