Што е апластична анемија? Симптоми, причини и третман

Апластична анемија

Апластичната анемија е вид на заболување на крвта што се манифестира со неможност на коскената срцевина да произведува нови крвни зрнца поради различни причини. Ако коскената срцевина не го врши производството на крвни зрнца како што треба, покрај благите симптоми како што се слабост и замор, може да се развијат и сериозни компликации кои го загрозуваат животот. Денес, иако единствениот познат метод на лекување за тешките случаи на апластична анемија е трансплантацијата на матични клетки, можно е симптомите да се стават под контрола со методи на лекување како што е редовната трансфузија на крв.

Што е апластична анемија?

Апластичната анемија е ретка, но животозагрозувачка болест на крвта доколку не се интервенира навремено, во која способноста на коскената срцевина да произведува крвни зрнца е сериозно намалена или целосно запрена. Под нормални услови, коскената срцевина редовно ги произведува црвените крвни зрнца кои се задолжени за носење кислород во телото, белите крвни зрнца кои се борат против инфекциите и тромбоцитите кои се одговорни за запирање на крварењата.

Во случај на апластична анемија, коскената срцевина не може да ги произведе сите три типа крвни зрнца во доволни количини. Затоа, една од карактеристичните карактеристики на апластичната анемија е панцитопенијата, која се користи за да се изрази општиот пад на бројот на црвени крвни зрнца (еритроцити), бели крвни зрнца (леукоцити) и тромбоцити. Експертите често изјавуваат дека апластичната анемија е многу посериозен здравствен проблем од видовите анемија како што е анемијата со дефицит на железо. Според експертите, апластичната анемија е заболување на крвта каде што леукопенијата, анемијата и тромбоцитопенијата се јавуваат заедно.

Кои се симптомите на апластичната анемија?

Доколку една или повеќе од крвните клетки не се произведуваат во коскената срцевина како што треба, може да се развијат многу компликации. Кај пациентите со апластична анемија, поради прекин или намалување на производството на црвени крвни зрнца одговорни за пренос на кислород, крвта богата со кислород и хранливи материи не може да се пренесе до ткивата и органите. Дополнително, поради недостатокот на бели крвни зрнца, телото не може да се бори против инфекциите како што треба, а бидејќи нема доволно тромбоцити, можното крварење не може да се запре на време. Како резултат на тоа, може да се појават различни симптоми како што се замор, слабост, отежнато дишење, често повторувани инфекции, крварење и модрици.

Бидејќи симптомите на апластичната анемија генерално имаат благ тек во првиот период, голем дел од пациентите може да не ги забележат симптомите на почетокот. Во некои случаи, причини како што е вирусна инфективна болест може да предизвикаат коскената срцевина ненадејно да го запре производството на крвни зрнца, а симптомите може да се појават сериозно. Главните симптоми на апластичната анемија може да се набројат на следниов начин:

Вирусни инфективни болести кои често се повторуваат и траат подолго од нормалното,

Замор,

Лесно крварење и појава на модрици,

Отежнато дишење,

Пулсирање (палпитации),

Бледило на бојата на кожата,

Вртоглавица,

Главоболка,

Висока температура,

Прекумерна чувствителност на студ или топлина,

Крварење од носот,

Крварење на непцата,

Менструални крварења кои се пообемни од нормалното,

Покрај набројаните симптоми, доколку не се интервенира во раната фаза, апластичната анемија може да предизвика и зголемен ризик од внатрешно крварење.

Кои се причините за апластична анемија?

Голем дел од случаите на апластична анемија спаѓаат во класата на идиопатски заболувања. Со други зборови, точната причина за болеста не може целосно да се утврди. Некои студии спроведени за причините за апластичната анемија покажуваат дека приближно 60% од случаите на апластична анемија се дијагностицираат како идиопатски. Многу фактори, од одредени лекови што се користат до вирусни инфективни заболувања како што е хепатитисот или изложеност на хемикалии како што е бензенот, можат да ја нарушат способноста на коскената срцевина да создава крвни зрнца.

Според нивните причини, апластичната анемија се испитува во две поткласи: стекната и наследна. Стекнатата апластична анемија е автоимуно нарушување што се развива како резултат на тоа што имунолошкиот систем ја доживува коскената срцевина како туѓа и ја напаѓа. Аквизитираната (стекнатата) апластична анемија, што исто така значи дека се развива по раѓањето, може да се појави во кој било период од животот и од која било причина. Иако 75% од случаите на стекната, односно подоцна настаната апластична анемија се идиопатска апластична анемија, постојат и различни ризик-фактори за кои се смета дека играат улога во разводот на болеста. Соодветно на тоа, причините за стекната апластична анемија може да се набројат на следниов начин:

Изложеност на токсини како пестициди, арсен,

Методи на лекување на рак како што се зрачење, хемотерапија,

Други автоимуни болести како што се рематоиден артритис и лупус,

Одредени лекови кои се користат,

Бременост,

Инфективни заболувања како што се хепатитис, Епштајн-Бар вирусот, цитомегаловирусот,

Ширење на друг карцином во коскената срцевина.

Иако студиите за етиологијата на апластичната анемија откриваат дека точната причина за болеста не може да се утврди, болеста може да се појави, иако ретко, под влијание на генетски фактори. Наследнaта апластична анемија, која обично се дијагностицира во детството, често е придружена со други генетски заболувања.

Како се дијагностицира апластичната анемија?

Пациентите кои се обраќаат до здравствена установа со поплаки како што се слабост, замор, бледило на кожата, лесно крварење или модрици, првенствено се прегледуваат физички од страна на лекар специјалист по интерна медицина. Во исто време, во оваа фаза, експертите прибегнуваат кон тестот за комплетна крвна слика, кој се нарекува и хемограм. Благодарение на комплетната крвна слика, која е позната и како хемограм, лекарите можат да добијат идеја за прашања како што се бројот и големината на црвените крвни зрнца, белите крвни зрнца и тромбоцитите во крвта. Фактот што сите три броја на крвни зрнца, кои се оценуваат меѓу критериумите за дијагноза на апластична анемија, се ниски, може да создаде силно сомневање кај експертите за апластична анемија.

Во случаи кога постои сомневање за апластична анемија, лекар специјализиран во областа на хематологијата прибегнува кон метод на микроскопско испитување наречен периферна размаска, што овозможува подетално испитување на крвните клетки. По овие оценки, може да се примени биопсија на коскена срцевина за да се потврди дијагнозата.

Како се лекува апластичната анемија?

Третманот на апластичната анемија може да варира од пациент до пациент. Кај благите случаи на апластична анемија, поддржувачките третмани како што се трансфузија на крв за да се заменат недостасувачките крвни зрнца, третман со антибиотици или антивирусни лекови против инфекции често можат да помогнат во ублажување на симптомите на пациентот. Дополнително, протоколот за хелација на железо може да се вклучи во процесот на лекување против ризикот од акумулација на железо поради долготрајна трансфузија на крв. Бидејќи во големо мнозинство од случаите на аа (апластична анемија), причината за болеста е нападот на коскената срцевина поради абнормален одговор на имунолошкиот систем, може да се искористат и третмани кои го потиснуваат имунолошкиот систем.

Кај пациенти со тешка апластична анемија, единствениот метод на лекување може да биде трансплантацијата на матични клетки. Доколку има компатибилен донор со пациентот, трансплантацијата на матична клетка земена од донорот на пациентот може да овозможи коскената срцевина повторно да произведува здрави крвни зрнца. При трансплантацијата на матични клетки, позната и под нејзиното друго име трансплантација на коскена срцевина, првенствено е неопходно оштетената коскена срцевина на пациентот да биде уништена. Во овој процес, методи на лекување како што се хемотерапија и радиотерапија може да се користат за да се оневозможи оштетената коскена срцевина. Кога пациентот е подготвен за трансплантација, матичната клетка земена од здравата личност му се трансплантира на пациентот на начин сличен на трансфузијата на крв. По трансплантацијата, под нормални услови, коскената срцевина почнува да произведува нови крвни зрнца во рок од 10-14 дена. Од друга страна, може да биде потребна 1 година за новата коскена срцевина целосно да ја стекне способноста да произведува крвни зрнца по трансплантацијата.

Често поставувани прашања

Во големо мнозинство од пациентите со апластична анемија, болеста настанува подоцна под влијание на методите на лекување како што се лековите што се користат, радиотерапијата, хемотерапијата. Меѓутоа, особено кај лицата со друго генетско нарушување, болеста може да се пренесе и генетски. Апластичната анемија е заболување на крвта што се карактеризира со производство на недоволно или воопшто немање крвни зрнца од страна на коскената срцевина, односно не е рак. Спротивно на тоа, лицата со апластична анемија може да имаат поголем ризик од развој на видови рак како што е леукемијата во споредба со здравите луѓе. Апластичната анемија не е заразно заболување. Сепак, вирусните инфективни болести како што се хепатитисот, Епштајн-Бар можат да бидат поттикнувачи на апластичната анемија. Кај пациенти со тешка апластична анемија, доколку има соодветен донор, трансплантацијата на коскена срцевина, исто така наречена трансплантација на матични клетки, може да биде единствената опција за третман. Успешната трансплантација на коскена срцевина може да овозможи целосно закрепнување од болеста и значително да го зголеми квалитетот на животот. Апластичната анемија може да предизвика животозагрозувачки компликации како што се често повторувани инфекции, внатрешно крварење, срцева слабост доколку не се интервенира во раната фаза. Кај апластичната анемија, вредностите на клетките како што се црвените крвни зрнца, белите крвни зрнца и тромбоцитите, кои нормално се очекува да бидат во илјадници, милиони, се гледаат многу под референтните вредности. Како резултат на направените анализи на крвта, бројот на RBC (црвени крвни зрнца) да биде под 40.000/μL, бројот на WBC (бели крвни зрнца) да биде под 500/μL, а тромбоцитите под 20.000/μL може да укаже на апластична анемија. Апластичната анемија може да влијае на луѓе од сите возрасни групи. Особено наследнaта апластична анемија почесто се среќава кај децата. Апластичната анемија може целосно да се излекува со успешна трансплантација на коскена срцевина. Анемијата, позната во народниот јазик како крвна слика (малокрвност), генерално се користи за да се изрази ниското ниво на црвени крвни зрнца. Апластичната анемија ги зафаќа и белите крвни зрнца и тромбоцитите покрај црвените крвни зрнца. Важно е пациентите со апластична анемија да внимаваат на здравата и урамнотежена исхрана за време на процесот на лекување. Поради несоодветноста на имунолошките клетки, важно е тие да ги следат хигиенските правила против инфекции и да избегнуваат контакт со болни луѓе. Дополнително, телото треба да се поддржи со доволно сон против симптоми како што се замор и слабост.

Апластичната анемија е ретка болест на крвта која може да доведе до сериозни компликации. Доколку доживувате симптоми како што се замор, слабост, лесно крварење или модрици, консултирајте се со нашите лекари специјалисти без губење време. Можете веднаш да стапите во контакт со нас преку страниците за Закажување термин или Контакт.