Онкологиялық хирургия (қатерлі ісік хирургиясы) дегеніміз не?

Қатерлі ісік – бақылаусыз, қалыпты емес жасушалардың бөлінуі. Осы қалыпты емес жасушалар бірігіп, ісік түзеді. Кез келген ісік қатерлі ісік дегенді білдірмейді. Ісіктер қатерсіз және қатерлі болып екіге бөлінеді. Екі түрі де ағзаның кез келген бөлігінде пайда болуы мүмкін. Алайда тек қатерлі ісіктер басқа аймақтарға метастаз береді (таралады) және олар қатерлі ісік деп аталады. Қатерлі ісікті толық емдеу әдісі әлі табылған жоқ. Дегенмен технологиялардың денсаулық сақтау саласында дамуымен емдеу әдістерін жетілдіру жұмыстары жалғасуда. Бүгінде қатерлі ісікті емдеудің бірнеше әдісі бар. Олар:

• Сәулелік терапия

• Химиотерапия

• Гормондық терапия

• Иммунотерапия

• Сүйек кемігін ауыстыру

• Мақсатты терапия және

• Онкологиялық хирургия

Онкологиялық хирургия – қатерлі ісікті емдеудің бірінші кезектегі әдістерінің бірі. Жиі қолданылатын химиотерапия мен сәулелік терапия өткен ғасырда пайда болды, ал хирургияның тарихы әлдеқайда ертеден басталады. Онкологиялық хирургияны қатерлі ісіктің барлық түрлерінде қолдануға болады. Ол ісікті ағзадан хирургиялық әдістер мен техникалар арқылы алып тастау болып табылады. Хирургиялық емді қатерлі ісіктің кез келген сатысында жүргізуге болады. Алайда ісік өсіп, таралған сайын ота күрделене түсуі мүмкін немесе алдын ала ісікті кішірейтуге арналған ем жүргізілуі мүмкін. Келесі жағдайларда сізге онкологиялық хирургия сәйкес келуі мүмкін:

• Ағзаның белгілі бір бөлігінде қатерлі ісік даму қаупі болса, оның алдын алу үшін

• Қатерлі ісікке дейін де, одан кейін де қатерлі ісікке айналу ықтималдығы бар аймақты алып тастау үшін

Асқынған және күрделі қатерлі ісік түрлерінде ота қиын болуы мүмкін. Сондықтан таңдаған медициналық мекемеңізде тәжірибелі мамандар жұмыс істейтініне көз жеткізген жөн. Тексеру кезінде дәрігеріңізден емдеу әдістерінің артықшылықтары мен кемшіліктері туралы сұрап, алаңдаушылығыңызбен бөлісе аласыз. Дәрігеріңіз ісіктің мөлшерін, түрін, жалпы денсаулығыңызды және генетикалық бейімділігіңізді ескере отырып, сізге арналған емдеу жоспарын құрады. Осы кезеңде сіздің отаға жарамдылығыңыз да бағаланады. Емдеу барысында дәрігеріңізден бөлек бірнеше маманмен бірге жұмыс істеуіңіз қажет болуы мүмкін.

Онкологиялық хирургия (қатерлі ісік хирургиясы) қандай мақсатта жасалады?

Хирургиялық онкология – қатерлі ісікті емдеу әдістерінің бірі. Оның негізгі мақсаты – ағзадағы қатерлі тінді хирургиялық жолмен алып тастау. Алайда оны басқа себептермен де жүргізуге болады. Онкологиялық хирургияның мақсаттары:

• Қатерлі ісіктің алдын алу: егер ағзаның қандай да бір бөлігінде ауру даму қаупі болса, онколог оны пайда болмай тұрып алдын алуды көздейді. Ол үшін онкологиялық хирургия қолданылуы мүмкін. Мысалы, адамның отбасында сүт безі қатерлі ісігінің айқын тарихы болса немесе сүт безі қатерлі ісігімен байланысты гендерде мутациялар болса, бұл әдіс ұсынылуы мүмкін. Қатерлі ісікке айналу ықтималдығы бар сүт безі отамен алынуы мүмкін.

• Диагноз қою үшін: ешбір бейнелеу әдісімен ағзада көрінген түзілістің қатерлі тін екенін нақты білу мүмкін емес. Ісіктің қатерсіз не қатерлі екенін анықтау үшін одан бір бөлік алынады. Алынған бөлік зертханада зерттеліп, онда қатерлі жасушалардың бар-жоғы анықталады. Бұл процедура биопсия деп те аталады.

• Қатерлі ісіктің дәрежесін анықтау үшін: қатерлі ісік диагнозы қойылғаннан кейін бірден оның қай сатыда екені және қаншалықты ауыр екені туралы сұрақ туындайды. Мұны анықтау үшін ісіктің мөлшері, оның лимфа түйіндеріне немесе басқа аймақтарға метастаз берген-бермегені және берсе, қаншалықты аумаққа таралғаны тексеріледі.

Онкологиялық хирургия (қатерлі ісік хирургиясы) қандай ауруларда жасалады?

Онкологиялық хирургия қатерлі ісіктің барлық түрінде қолданыла бермейді. Алайда олардың көпшілігі үшін тиімді емдеу әдісі болып табылады.

Жалпы хирургия

Бас пен мойынға, ас қорыту жүйесіне, сүт безіне, теріге, жұмсақ тіндерге, эндокриндік және тамыр жүйелеріне әсер ететін, қысқасы, ағзаның барлық аймағында пайда болатын ауруларды қамтиды. Жалпы хирургтың міндетіне қатерлі ісікті анықтау, оның сатысын және таралуын белгілеу кіреді. Қажет болған жағдайда ол алдын алу оталарын да жасай алады.

Кеуде хирургиясы

Кеуде хирургиясы кеуде аймағындағы кез келген отаны қамтиды. Жүректе, өкпеде, өңешде, трахеяда (тыныс жолында), диафрагмада және кеуде қабырғасында (төс сүйегі мен оның айналасындағы бұлшықеттерді қамтитын аймақ) пайда болған қатерлі тін кеуде хирургиясының саласына жатады. Бұл аймақта көптеген өмірлік маңызды ағзалар орналасқандықтан, кеуде оталарының көбі күрделі болып табылады. Кеуде хирургиясында ашық және жабық оталардың екі түрі де қолданылады.

Гинекологиялық онкология

Гинекологиялық онкология әйелдің жамбас аймағының құрылымдары мен ағзаларын қамтиды. Жатыр, аналық бездер, жатыр мойны, жатыр түтіктері, қынап және вульва – осы аймақтардың бірқатары. Әр әйел гинекологиялық қатерлі ісік қаупіне ұшырайды және бұл қауіп жас ұлғайған сайын артады. Ерте анықтау емнің тиімділігін арттыруы мүмкін.

ЛОР-онкология

Құлақ, тамақ, мұрын дегенді білдіретін ЛОР-онкология бас пен мойын қатерлі ісіктері деп те аталады. Ол мидан және көзден басқа бас пен мойын аймағының кез келген бөлігінде пайда болған қатерлі тінді қамтиды. Қатерлі ісік мұрын қуыстарында, мұрынның ішінде немесе артында, ауызда, көмейде немесе сілекей бездерінде пайда болуы мүмкін.

Нейроонкология

Ми мен нервтерде пайда болатын ісіктер, жүйке жүйесінің метастаздары және жұлын ісіктері осы санатқа жатады. Басқа қатерлі ісік түрлері сияқты, көпсалалы емдеу жоспары қолданылады. Технологиялардың дамуымен пайда болған жаңа әдістер мен құрылғылардың арқасында нейроонкология өмір сүру көрсеткіштерінде шағын, бірақ нақты жақсаруларға қол жеткізді.

Онкологиялық бас пен мойын хирургиясы

Бұл бас пен мойын аймағынан басталатын қатерлі ісіктер. Олар сілекей бездерінде, ауыз қуысында, жұтқыншақта, көмейде, қалқанша және қалқанша маңы бездерінде пайда болатын қатерсіз және қатерлі ісіктерді қамтуы мүмкін. Бұл қатерлі ісіктердің нақты себебі толық белгісіз болғанымен, осы аймақтағы қатерлі ісіктердің дамуына темекі шегудің үлесі зор.

Ортопедиялық онкология

Саркомаларды, сүйекте немесе жұмсақ тінде пайда болатын ісіктерді немесе басқа аймақта басталып, сүйекке метастаз берген қатерлі жасушаларды қамтиды.

Ас қорыту жүйесі хирургиясы

Ұйқы безі, он екі елі ішек, бауыр, өт қабы, тоқ ішек, тік ішек сияқты ас қорыту жүйесі мен құрсақ қуысындағы құрылымдар мен ағзалардың қатерлі ісіктерін қамтиды.

Урологиялық онкология

Бүйрек, қуық, қуықасты безі, жыныс мүшесі және аталық без сияқты ерлер мен әйелдердің несеп жолдарын және ер адамның көбею ағзаларын қамтиды.

Қандай жағдайларда онкологиялық хирургия жасалмайды?

Онкологиялық хирургия әр науқасқа немесе қатерлі ісіктің әр түріне сәйкес келе бермейді. Әр әдістің белгілі бір қауіптері мен жанама әсерлері болады. Кейбір жанама әсерлер белгілі бір топтарда жиірек кездесуі мүмкін. Осы себептерге байланысты қатерлі ісікті емдеу жеке жоспарланады. Емдеу барысында онкологиялық хирургияның қажет-қажет еместігін немесе қандай жағдайларда қолдануға болатынын дәрігеріңіз шешеді. Емдеуді жоспарлау кезінде дәрігеріңіз мыналарды ескеруі мүмкін:

• Қатерлі ісіктің түрі

• Қатерлі тіннің мөлшері

• Қатерлі ісіктің метастаз берген-бермегені

• Қатерлі тіннің ағзаның қай бөлігінде орналасқаны

• Жалпы денсаулығыңыз

Онкологиялық хирургиядағы технологияларымыз

Онкологиялық хирургияда екі негізгі әдіс қолданылады: ашық хирургия және аз инвазивті хирургия. Қалған әдістер осы екі негізгі әдістің тармақтары болып табылады. Ашық хирургия – дәстүрлі ота. Ол ота жасалатын аймақты үлкен тіліммен толық ашу арқылы жүргізіледі. Алайда бұл әдісте сауығу кезеңінің ұзақтығы, асқыну қаупінің жоғарылығы сияқты кемшіліктер жаңа әдістің қажеттілігін тудырды. Аз инвазивті ем осы кемшіліктердің нәтижесінде пайда болды. Ол жабық ота деп те аталады. Аз инвазивті хирургия техникалары:

Лапароскопия: Хирург ота жасалатын аймақтың үстінен бірнеше кішкене тілік жасаудан бастайды. Содан кейін ұшында камерасы бар жіңішке түтікті (лапароскоп) тіліктердің біріне енгізіп, ісік аймағына жетеді. Басқа тіліктер арқылы ісік жасушаларын алып тастауға көмектесетін түрлі хирургиялық құралдар енгізіледі. Бұл аз инвазивті хирургия әдістерінің ішінде ең жиі таңдалатындарының бірі.

Лазерлік терапия: Ісікті алып тастау үшін жоғары қарқынды сәулені қолдануды көздейді.

Криохирургия: қатерлі тін мұздату арқылы жойылатын емдеу әдісі. Ол үшін сұйық азот қолданылады.

Роботтық хирургия: Бұл лапароскопиялық хирургияға өте ұқсас әдіс. Алайда лапароскопиядан айырмашылығы – қолмен басқарылатын хирургиялық құралдардың орнына компьютермен басқарылатын хирургиялық қолдар қолданылады.

Hisar Hospital Intercontinental – JCI стандарттарына сай қызмет көрсететін аурухана. Барлық бөлімшелердегідей, онкологиялық хирургияда да мақұлданған технологиялар қолданылады. Науқасқа және қоршаған ортаға қауіпсіз анестезия аппаратының арқасында отаның алдында төмен ағынды анестезия жасауға болады. Нәзік ми және жүйке оталарында қолданылатын хирургиялық микроскоп науқасты сал болу қаупінен қорғайды. HD сапалы бейне беретін жоғары ажыратымдылықты эндоскопия жүйесімен ас қорыту жүйесінің қатерлі ісіктерін ерте сатыда анықтауға болады.

Мамандарымыздан сұраңыз

Da Vinci роботтық хирургиясы

Da Vinci роботтық хирургиясы – аз инвазивті емде қолданылатын құрылғылардың бірі. Оның лапароскопиялық хирургияда қолданылуын 2000 жылы FDA (АҚШ Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы) мақұлдаған. Da Vinci роботтық хирургия жүйесінде:

• пайдалануға оңай әрі функционалды хирург консолі,

• жоғары сапалы көру жүйесі,

• адамның қолына ұқсас, бірақ әлдеқайда икемді қозғалыс мүмкіндігі бар қолдар және

• төрт интерактивті роботтық қолы бар науқас арбасы бар.

Осы жүйенің арқасында, әсіресе қауіпті оталарда, адам факторына байланысты қателіктердің алды алынады. Компьютермен басқарылатын роботтық қолдар бұл хирургияны ептілік пен дәлдікті қажет ететін оталарда таптырмас етеді. Сонымен қатар бұл хирургияда үлкен әрі ұзын тіліктердің орнына 1–2 см болатын қысқа тіліктер жасауға болады. Осылайша күрделі және дәлдікті қажет ететін процедуралар нақты орындалады.