Онкогематология

Онкогематология дегеніміз не?

Онкогематология бөлімі екі негізгі медициналық мамандықтың бірлескен жұмысы арқылы қызмет көрсетеді. Гематология — қан жасушаларын, тамырларды, лимфа түйіндерін және сүйек кемігін қоса алғанда, қанға байланысты аурулар мен проблемаларды емдейтін медицина саласы. Мұнда жүргізілетін тексерулер арқылы ауруды анықтау, емді жоспарлау және емдеу жұмыстары атқарылады. Онкология — қатерлі ісікті зерттейтін және емдейтін медициналық мамандық. Ал онкогематология қан аурулары мен қанға байланысты қатерлі ісіктерді зерттеумен, диагностикалаумен, емдеумен және алдын алумен айналысады. Гематолог-онкологтар — қан ұюының бұзылыстары мен қатерлі ісіктер бойынша маман дәрігерлер.

Онкогематология клиникасындағы кеңес кезінде дәрігер алдымен пациенттің шағымдарын тыңдайды. Содан кейін дәрігер отбасылық анамнез бен аллергияларды қоса алғанда, пациенттің медициналық тарихын білу үшін сұрақтар қояды. Одан кейін жүрек соғу жиілігі, қан қысымы және көру сияқты өмірлік маңызды көрсеткіштер тексеріліп, физикалық тексеру жүргізіледі. Шағымдар мен белгілерге қарай түрлі зертханалық және бейнелеу әдістері қолданылуы мүмкін. Диагноз қан талдаулары, сүйек кемігі сынақтары, биопсиялар және бейнелеу зерттеулері арқылы қойылады.

Адамда онкогематологиялық ауру анықталған жағдайда ауруға және адамның өзіне тән ерекшеліктерге сай емдеу жоспары жасалады. Емдеу аясында химиотерапия, сәулелік терапия, қан құю, сүйек кемігін ауыстыру немесе иммунотерапия сияқты әдістер қолданылады.

Онкогематологиялық аурулар мамандандырылған тәсілді қажет етеді. Осы ауруларға байланысты шағымдары бар адамдар медициналық мекемеге жүгінуі тиіс, әрі осы салада маман дәрігерлері бар мекемелерді таңдау ұсынылады. Hisar Hospital Intercontinental — медицинадағы жетістіктерді мұқият қадағалайтын және онкогематология саласындағы маман дәрігерлері бар медициналық мекеме.

Онкогематология қандай ауруларды емдейді?

Онкогематология бөлімінде қан жасушаларына, қан тамырларына, лимфа түйіндеріне және сүйек кемігіне байланысты барлық аурулар зерттеліп, емделеді. Осы бөлім аясында қарастырылатын ауруларды төмендегідей атауға болады:

• Лимфома: Ақ қан жасушалары иммундық жүйенің маңызды бөлігі болып табылады. Лимфома — ақ қан жасушаларын зақымдайтын қатерлі ісік түрі. Ол лимфа түйіндерінің ұлғаюымен, басқаша айтқанда, лимфа бездерінің ісінуімен сипатталады. Бұл белгілер дененің әртүрлі бөліктерінде байқалуы мүмкін. Лимфома әдетте өсіп келе жатқан қан жасушаларының гендік құрылымындағы өзгерістерден дамиды. Химиотерапия, иммунотерапия немесе бағаналы жасушаларды ауыстыру сияқты түрлі емдеу әдістері бар.

• Көптік миелома: Қан жасушаларының түзілуіне қатысатын сүйек кемігі кейбір сүйектердің ішінде орналасқан кеуекті тін. Көптік миелома — сүйек кемігі қатерлі ісігінің бір түрі. Ол омыртқаға, бас сүйекке, жамбас сүйегіне және қабырғаларға әсер етуі мүмкін. Сүйек ауыруы, қандағы кальций мөлшерінің артуы және салмақ жоғалту сияқты белгілерге әкелуі мүмкін. Миеломаның нақты себептері әлі толық белгісіз.

• Жедел және созылмалы лейкоз: Лейкоз — ақ қан жасушаларында дамитын қатерлі ісік түрі. Ақ қан жасушалары ағзадағы инфекциялар мен түрлі аурулармен күресетін иммундық жүйенің ең маңызды бөліктерінің бірі. Лейкоз дамыған кезде сүйек кемігі қалыпты емес ақ қан жасушаларын өндіре бастайды. Лейкоз жедел және созылмалы болып екі негізгі топқа бөлінеді. Лейкоз — балалық шақта жиі кездесетін қатерлі ісік түрі.

• Анемия (қан аздығы): Анемия — ағзадағы эритроциттер санының төмен болуы. Халық арасында оны қан аздығы деп те атайды. Анемияның гемолитикалық анемия, орақ тәрізді жасушалы ауру, талассемия және қан кетуге байланысты анемия сияқты әртүрлі түрлері бар. Ол үнемі шаршау, тамыр соғуының жиілеуі және сарғаю сияқты түрлі белгілер тудыруы мүмкін. Дәрі-дәрмекпен және қан құю арқылы емделеді. Анемия басқа аурудың салдарынан дамыса, негізгі ауруды емдеу үшін басқа да әдістер қолданылуы мүмкін.

• Лейкопения: Бұл ақ қан жасушаларының саны қалыптыдан төмен болған кезде пайда болатын ауру. Иммундық жүйеде қорғаныс қызметін атқаратын нейтрофилдер мен басқа да ақ қан жасушаларының азаюы салдарынан пациенттер инфекцияларға осал болады.

• Тромбоцитопения (қандағы тромбоциттердің аздығы): Қанның ұюына көмектесетін қандағы ұсақ түссіз жасушалар тромбоциттер деп аталады. Тромбоцитопения кезінде ағзадағы тромбоциттер саны қалыптыдан аз болады. Сау адамның тромбоциттер саны 1 мм3-де 150 000–450 000 аралығында болуы керек, ал тромбоцитопениясы бар пациенттерде бұл көрсеткіш 1 мм3-де 150 000-нан төмен. Бастапқыда ешқандай белгі бермейтін тромбоцитопения ұзақ мерзімде қан кетулерге әкелуі мүмкін. Тромбоцитопения туа біткен немесе жүре пайда болған себептерден дамуы мүмкін.

• Қан кету және қан ұю бұзылыстары: Тромбоцитопения бастаған, қанның ұюына кедергі келтіретін немесе оның жеткілікті ұюына мүмкіндік бермейтін гематологиялық аурулар бар. Мұндай аурулар әдетте қызыл иектің қанауы, оңай көгеру, қан кетуді тоқтатудың қиындығы немесе нәжісте қанның болуы сияқты белгілермен көрінеді. Бұл бұзылыстар кейбір дәрілерді қабылдаудан, ұю факторларының генетикалық бұзылыстарынан, вирустық инфекциялардан, аутоиммундық аурулардан немесе лейкоздан дамуы мүмкін.

• Иммунитетке байланысты аурулар: Лейкопения бастаған, гематологияда зерттелетін көптеген аурулар иммундық жүйемен байланысты. Біріншілік және екіншілік иммун тапшылықтары да иммундық жүйенің қалыпты жұмысына кері әсер етуі мүмкін. Иммундық жүйеде ақаулар пайда болған жағдайда адамдар вирустар мен бактерияларға осал болуы мүмкін. Ауруға шалдығу қаупінің артуымен қатар, иммунитетке байланысты аурулар кейінгі жылдары өмірге қауіп төндіретін деңгейге жетуі мүмкін.

Онкогематология бөлімі қарастыратын аурулардың әрқайсысы асқынған жағдайда өмірге қауіп төндіруі мүмкін. Аурулардың белгілері байқалса, онкогематология бөлімі бар медициналық мекемеге жүгіну қажет. Диагноз қойылғаннан кейін емдеу мен дәрігердің кеңестеріне үзіліс жасамау керек.

Онкогематология бөлімінің қызметтері

Онкогематология бөлімі диагноз қою, емді жоспарлау және емдеу аясында түрлі қызметтер көрсетеді. Өмірге қауіп төндіретін көптеген гематологиялық ауруларды емдей отырып, пациенттердің өмір сапасын арттыруға және аурудың өмірге қауіпті деңгейге жетуіне жол бермеуге күш салады. Осыған орай онкогематология бөлімінде әртүрлі қызметтер ұсынылады. Онкогематология бөліміндегі қызметтерді төмендегідей атауға болады:

• Аурудың белгілері бағаланып, емдеу хаттамасы туралы шешім қабылданатын емхана бөлімі

• HLA типтеу зертханасы

• Гемаферез зертханасы

• Криоконсервация

• Бағаналы жасушаларды өңдеу зертханасы

• Трансплантациядан кейін пациенттерге күтім және бақылау жүргізілетін қарқынды терапия бөлімшелері

• Стационарлық бөлім

Онкогематология бөліміндегі әрбір қызмет пациентке қажетті барлық көмектің көрсетілуін қамтамасыз етеді. Емхана бөлімінде пациент гематолог-онкологпен кеңес барысында бағаланады. Алынған үлгілер зертханаларда зерттеледі. HLA типтеу зертханасы бөлім қарастыратын аурулардың егжей-тегжейлі талдауын қамтамасыз етеді. Пациентке бағаналы жасушаларды ауыстыру туралы шешім қабылданса, заманауи жүйелермен жабдықталған бағаналы жасушаларды өңдеу зертханалары қызмет көрсетеді. Трансплантациядан кейін қажет болған жағдайда қарқынды терапия бөлімшелері мен стационарлық бөлім жұмыс істейді. Бөлім аясында қызмет ететін барлық құрылымдар үйлесімді жұмыс атқарады.

Онкогематология бөлімінде қолданылатын емдеу әдістері

Пациентте гематологиялық ауру анықталғаннан кейін оған жеке емдеу жоспары жасалады. Гематолог-онкологтар жоспарлаған емдеу аурудың ағымын жақсартуға, тоқтатуға немесе баяулатуға бағытталған. Осы аяда қолданылатын емдеу әдістерін төмендегідей атауға болады:

• Химиотерапия: Химиотерапия — қатерлі ісікті емдеуде ең жиі қолданылатын әдіс. Емдеу барысында пациентке қатерлі ісік жасушаларын жою үшін дәрілер беріледі. Бұл әдістің жанама әсерлері бар, олардың ең жиі кездесетіндері — шаршау және шаштың түсуі.

• Сәулелік терапия: Бұл қатерлі ісік жасушалары орналасқан дене аймақтарына қолданылатын ем. Емдеу барысында ағза сәулеленеді. Мақсаты — сәуле энергиясы арқылы қатерлі ісік жасушаларын жою. Сәулелік терапия қатерлі ісікпен ауыратын пациенттердің шамамен жартысына қолданылады. Бұл әдістің де жанама әсерлері бар.

• Қан құю: Бұл сау донордан алынған қанды ағзаға енгізу процедурасы.

• Иммунотерапия: Иммунотерапия — ағзаның қатерлі ісік жасушаларын жою үшін өзінің иммундық жүйесін пайдалануына көмектесетін емдеу әдісі. Пациенттің денсаулық қажеттіліктеріне қарай иммунотерапияның әртүрлі түрлері қолданылуы мүмкін. Иммундық бақылау нүктелерінің тежегіштері, моноклоналды антиденелер және ісікке қарсы вакциналар сияқты түрлі иммунотерапия әдістері бар.

• Сүйек кемігін ауыстыру: Бұл эритроциттердің, лейкоциттердің және тромбоциттердің сау өндірілуін қалпына келтіру үшін жүргізілетін процедура. Оның аутологиялық және аллогендік трансплантация деп аталатын екі түрі бар. Сүйек кемігін ауыстыру — қан түзілуін қалпына келтіретін тиімді ем.

Hisar Hospital Intercontinental құрамында қызмет көрсететін Біріктірілген онкология бөлімі онкогематологиялық ауруларды диагностикалау мен емдеуде соңғы деректерді басшылыққа алады. Қажет жағдайларда мультидисциплинарлық тәсілдерді қолданып, кәсіби емдеу процесі үшін мұқият жұмыс істей отырып, пациенттеріне дұрыс ем ұсынады.

Мамандарымызға сұрақ қойыңыз

Бөлім дәрігерлері