Сперма Бұзылыстары

Балалы бола алмайтын жұптардың шамамен жартысында себеп ер адамға байланысты болуы мүмкін. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының жүргізген зерттеулері бойынша әлем бойынша ер адамдардағы сперма саны мен сапасы барған сайын теріс әсерге ұшырап келеді. Бұған біз тап болып отырған радиация, канцерогендер, химиялық заттар әсер етеді, сондай-ақ күннен күнге артып келе жатқан өмір қиындықтары мен стресс секілді мәселелер де маңызды орын алады. Сондықтан болашақ анаға негізгі және оңай тесттер жасалғанына қарамастан, себеп анықталмаса, күрделі және қиын зерттеу тесттеріне кірісер алдында болашақ әкелерді бағалау қажет. Мәселе ер адамда немесе әйелде деп ешқашан ойлау керек емес. Бала қалай екеуінікі болса, жүктіліктің болмауы да жұптың ортақ мәселесі. Себеп жұбайлардың біреуіне немесе екеуіне де байланысты болуы мүмкін.

Сперма тесті: Ер адамға тән бедеуліктің себептерін анықтауда ең маңызды және негізгі тест болып табылатын Сперма талдауы тесті арзан, оңай және тиімді тест болғандықтан, алғашқы кезеңде жасалуы керек. Бұл тест көп жағдайда оңай өтеді. Алайда эрекция мәселесі бар ер адамдарда, стресс жағдайында қиындай түседі. Елімізде бұл тестті көбінесе мәселенің маманы емес, әртүрлі бөлімдердегі денсаулық сақтау қызметкерлері жасаса да, сперма жасушасын эмбриолог бағалауы өте үлкен маңызға ие.

Сперма тесті қалай жасалады, қандай талаптар қажет?

Түпбебек (ЭКҰ) орталықтарында тест үшін арнайы дайындалған, құпиялылық пен жеке өмірдің мұқият сақталатын, душ мүмкіндігі бар арнайы бөлмелерде үлгі беріледі. Дәретхана немесе кез келген басқа орта тест үшін үлгі беруге жарамайды. Тестке 2–7 күн бұрын жыныстық перхиз (бірлесуден тартыну) болғаны жөн көріледі. Бірлесудің 2 күннен аз болуы немесе 7 күннен артық ұзақ бірлесудің болмауы теріс әсер етеді. Мастурбация әдісімен сперма беру үшін зертхана стерильді ыдыс береді. Мастурбация кезінде кез келген сырғанатқыш, сабын, түкіру т.б. сияқты заттарды қолданбау қажет болуы мүмкін. Сперма беру процесі ер адамды едәуір стресстік жағдайға түсіруі мүмкін. Үлгі беруде қиындық көретін пациенттеріміз бұл жағдайды алдын ала дәрігерімен бөлісуі керек.

Тестте нелерге қаралады?

Негізінен:

• Сперма саны
• Сперма жасушаларының құрылымы
• Спермалардың қозғалғыштық қабілеті бағаланады.

Есте сақтау керек маңызды бір нүкте: бір рет сперма тесті жасалу арқылы дәл диагноз қойылмауы керек. Қалыптан тыс нәтиже болған жағдайда тест қайталануы керек.

Тест нәтижесіне нелер әсер етеді?

Соңғы 2 айда болашақ әкенің:

• Өткізген инфекциялық аурулары
• Гормон бұзылыстары
• Жұлын жарақаттары
• Варикоцеле
• Темекі шегу
• Қатерлі ісік ауруларының емі (химиотерапия, радиотерапия)
• Балалық шақта өткізілген паротит (қабаған), ұрық безі, грыжа операциялары
• Кейбір кәсіптер (жоғары температураға, радиацияға және химиялық заттарға ұшырайтын жұмыс ортасында істейтіндер)
• Алкогольді шамадан тыс тұтыну
• Есірткі қолдану
• Ауыр стресс, шаршау, ұйқысыздық
• Қолданылатын кейбір дәрі-дәрмектер спермалардың саны мен сапасына әсер етуі мүмкін.

Осы себептерге байланысты мәселе анықталса, тест 2–3 айдан кейін қайта жасалуы керек. Әрине, бұл кезеңде болашақ әке өмір сапасын реттеуі керек.

Сперма тестіндегі мәселелердің себебі неде?

• Себебі белгісіз % 45–50
• Варикоцеле %10–15
• Инфекциялар %5–8
• Генетикалық бұзылыстар %2–4
• Жыныстық мәселелер % 2–3

Сперма тестіндегі мәселені анықтау үшін не жасалады?

• Тексеру
• Гормон тесттері
• Ультрасонография арқылы зерттеу
• Генетикалық зерттеу
• Кистозды фиброз зерттеуі
• Сперма FISH тесті
• Ұрық безінің биопсиясы

Емдеу түрлері қандай?

Ер адам проблемасының дәрежесіне қарай емдеу жоспарланады. Ауыр проблемаларда микроинъекция арқылы түпбебек (ЭКҰ) жасау қажет. Жеңіл жағдайларда алдымен инсеминация (аталандыру) емі жүргізіледі. Инсеминация емінен табыс алынбаса, түпбебек (ЭКҰ) емін бастау керек. Сперма құрылымы мен қозғалғыштығында елеулі мәселе жоқ және сперма саны 10 миллионнан жоғары болса, инсеминация таңдалуы керек. Сперма саны 10 миллионнан төмен болып, спермада құрылымдық және қозғалғыштық мәселелері бар болса, инсеминацияға жұмсалатын уақыт пен қаражат жоғары жүктілік көрсеткішін беретін түпбебек (ЭКҰ) емі үшін жұмсалуы керек. Сперма бұзылыстарының жеңіл түрлерінде өмір салтын түзету және дәрігер бақылауында берілген емдермен оңды нәтижелерге қол жеткізуге болады.