Әйелдердегі Ұрпақсыздық Себептері

Аналық бездерге байланысты себептер

Әйелдерде ең жиі кездесетін ұрпақсыздық себептерінің бірі овуляциямен байланысты мәселелер (25%). Кейбір әйелдерде овуляция мүлдем болмауы немесе ретсіз болуы мүмкін. Етеккір ретсіздіктері бұл жағдайдың белгісі болып табылады, бірақ етеккір мерзімі тұрақты болған жағдайда да овуляция бұзылыстары кездесуі мүмкін. Овуляция бұзылыстарының ең жиі кездесетін себебі — Поликистозды аналық без синдромы (PCOS). Бұл науқастар әдетте артық салмақты, ер адамдарға тән шаштануы бар, етеккірлері ретсіз және ұрпақсыз болады. Мидың негізінен бөлінетін сүт гормоны пролактиннің артық бөлінуі және аналық бездің жұмысын ынталандыратын гормондардың бөлінбеуі де овуляция мәселелеріне әкеліп соғуы мүмкін. Аналық бездердегі кисталар, инфекциялар, шоколад кистасы (эндометриома), қатерлі ісіктер, бұрын жасалған операциялар да аналық без қызметін бұзып, ұрпақсыздыққа себеп болуы мүмкін. Қатерлі ісікті емдеуге қолданылатын сәулелік және дәрілік терапия жұмыртқа жасушаларына зақым келтіруі мүмкін.

Фаллопий түтіктеріне байланысты себептер

Түтіктер (тубалар) — жатыр мен аналық бездер арасында орналасқан жіңішке өзектер. Сперматозоид жатырдан өтіп түтіктерге жетеді де, аналық бездерден шығарылған жұмыртқаны түтіктерде ұрықтандырады. Түтіктердің ішінара немесе толық бітелуі, қызметінің бұзылуы сперматозоид пен жұмыртқаның кездесуіне кедергі жасап, ұрпақсыздыққа әкеледі (35%). Бұрын өткізілген жыныстық жолмен берілетін инфекциялар, туберкулез (ТБС), эндометриоз немесе іш операцияларынан кейін пайда болатын жабысулар түтіктерге зақым келтіруі мүмкін. Түтіктердің туа біткен дамымауы да сирек кездесетін ұрпақсыздық себептерінің бірі болып табылады.

Жатырға байланысты себептер

Жұмыртқа түтікте спермамен ұрықтанғаннан кейін бірнеше күн өткен соң жатырға орналасып, туылғанға дейін дамуын жатырда жалғастырады. Жатыр ішіндегі туа біткен перде, миома/полип тәрізді түзілімдер, бұрын жасалған күретаж және операциялар немесе инфекциялар мен олармен байланысты жабысулар эмбрионның (ұрықтанған жұмыртқаның) жатырға орналасуына және дамуына кедергі болып, ұрпақсыздыққа себеп болуы мүмкін.

Жатын мойнына байланысты себептер

Жатын мойнынан бөлініп, овуляция кезеңдерінде көбірек шығатын кілегей сперматозоидтардың жатырға өтуін жеңілдетеді. Жатын мойнындағы кілегей (шырыш) бөлінісіне қатысты бұзылыстар, құрылымдық ақаулар, полип тәрізді ісіктер, бұрын жасалған хирургиялық араласулар ұрпақсыздыққа әкелуі мүмкін. Жатын мойнынан сперматозоидтардың қозғалысын бұзатын немесе оларды өлтіретін антиденелер бөлінуі мүмкін. Алайда қазіргі уақытта антиденелерге қатысты зерттеулер мен емдеудің пайдасы жоқ деп есептеледі. Жасанды ұрықтандыру (инсеминация) және микроинъекция сияқты әдістер арқылы бұл мәселе шешілген.