Ұйқының Бұзылуы Орталығы

Ұйқы бұзылыстары орталығы — адамдардың ұйқы сапасын және жалпы денсаулығын жақсартуға бағытталған медициналық орталық. Ұйқының жетіспеуі өмір сапасына және ағзаның барлық дерлік жүйелеріне зиянды әсер етеді. Бұл орталықтар кез келген жастағы адамдарда кездесетін түрлі ұйқы бұзылыстарын анықтаумен және емдеумен айналысады. Ұйқысыздық (инсомния), ұйқы апноэсы, мазасыз аяқ синдромы және нарколепсия сияқты жиі кездесетін ұйқы мәселелері бойынша мамандандырылған тексерулер ұйқы зертханаларында жүргізіледі. Пациенттердің ұйқы режимін бақылау және талдау үшін қолданылатын полисомнография — ұйқы медицинасында кеңінен қолданылатын негізгі зерттеулердің бірі. Ұйқы бұзылыстары орталығында неврология, психиатрия және пульмонология сияқты әртүрлі мамандықтағы дәрігерлер пациенттерге арналған жеке емдеу жоспарларын құрады. Сонымен қатар мінез-құлық терапиясы және өмір салтын өзгерту сияқты инвазивті емес емдеу әдістері де осы орталықтарда ұсынылатын қызметтердің қатарына кіреді.

Ұйқы бұзылыстарының белгілері қандай?

Ұйқы бұзылыстарының белгілері олардың түріне және ауырлығына байланысты әртүрлі болуы мүмкін. Жиі кездесетін ұйқы бұзылыстарының белгілеріне мыналар жатуы мүмкін:

• Ұйықтап кетудің қиындауы

• Ұйқыны сақтаудың қиындауы

• Ерте ояну

• Шаршау және қуаттың төмендеуі

• Қатты қорылдау

• Тыныстың тоқтауы

• Тұншығу сезімі

• Түнгі терлеу

• Кенеттен ұйықтау қажеттілігі

• Ұйқы салдануы

• Мазасыз аяқ синдромы бар адамдарда үнемі қозғалу қажеттілігі

Ұйқы бұзылыстарының түрлері:

• Жеткілікті ұйықтай алмау (Диссомния)

• Ұйқы кезінде пайда болатын физиологиялық құбылыстар (Парасомния) : Қорқынышты түстер, ұйқыда жүру сияқты белгілермен көрінеді.

Жеткілікті ұйықтай алмау (Диссомния):

1. Инсомния: Бұл ең жиі кездесетін ұйқы бұзылыстарының бірі. Түнде ұйықтап кету қиынға соғатын, жиі оянатын немесе өте ерте оянып, қайта ұйықтай алмайтын, не болмаса жеткілікті ұйықтаса да әлі де тынықпағандай сезінетін адамдарда осы ұйқы бұзылысы бар деп айтуға болады.

2. Гиперсомния: Шамадан тыс көп ұйықтау түрінде көрінеді. Гиперсомниямен ауыратын адамдар қатты ұйқышылдыққа шағымданады. Сонымен қатар бұл адамдарда күндізгі уақытта мүлгу байқалады. Мұндай шамадан тыс ұйқышылдық әлеуметтік, кәсіби және басқа салаларда елеулі қолайсыздық пен бұзылыстар тудырады.

3. Нарколепсия: Генетикалық тегі бар бұл ұйқы бұзылысында кемінде 3 ай бойы күн сайын болатын, тоқтатуға болмайтын сергітетін ұйқы ұстамалары және соған ілесе бұлшықет тонусын бақылаудың қысқа мерзімді жоғалуы байқалады. Нарколепсияның ең көзге түсетін ерекшелігі — алдыңғы түнгі ұйқының ұзақтығына қарамастан кенеттен басып кететін шамадан тыс ұйқышылдық.

4. Тыныс алуға байланысты ұйқы бұзылысы: Ұйқыдағы тыныс алудың бұзылуы — медициналық мәселе. Ұйқы кезінде қарапайым қорылдаудан бастап ауа ағынының тоқтауына (ұйқы апноэсы) дейінгі түрлі тыныс алу бұзылыстары мезгіл-мезгіл байқалуы мүмкін. Ұйқыда тыныс алуы қиындайтын адамдар түні бойы қысқа уақытқа көп рет оянады және 8-9 сағат ұйықтаса да өздерін тынықпағандай сезінеді. Кейбір пациенттер қысқа уақытқа (10-30 секунд) тыныс ала алмауы мүмкін, бұл жағдай апноэ деп аталады. Бұл мәселеге ұшыраған адам тыныс алудың қиындағанын мүлдем дерлік байқамайды және ұйқы мәселесін соған байланыстырмайды. Алайда бір төсекте жататын жұбайы әдетте қатты қорылдауды (бұл мәселенің белгісі) немесе тыныстың қорқынышты тоқтауларын байқауы мүмкін. Адамның ұйқыда тыныс алуы қиындағанын көрсететін басқа белгілер:

• Түнде қатты терлеу,

• Таңертең бас ауыруымен ояну,

• Күндіз тынықтырмайтын ұйқыға кету ұстамалары.

​Циркадтық (тәуліктік) ырғақ ұйқы бұзылысы / Ұйқы-сергектік циклінің бұзылысы: Циркадтық (тәуліктік) ырғақ ұйқы бұзылысының бірнеше түрі бар. Солардың ең танымалы — әртүрлі уақыт белдеулері арасында саяхаттаудан туындайтын джетлаг деп аталатын жағдай. Ағзаның биологиялық сағатына қатысты ұйқы-сергектік режимі кенеттен өзгергенде, адамға ұйқы режимін реттеу қиынға соғады. Көптеген адамдар мұхитаралық немесе құрлықаралық ұшулардан кейін әлсіздікке, шаршауға және мазасыз ұйқыға шағымданады.

Ұйқыға байланысты қозғалыс бұзылыстары:

Мазасыз аяқ синдромы: Оны адам ұзақ уақыт қимылсыз тынығып жатқанда немесе ұйықтап бара жатқанда аяқтарында пайда болатын терең, жайсыз сезім ретінде сипаттауға болады. Ұйқы сапасына әсер ететіндіктен, оны ұйқы бұзылысының бір түрі ретінде де сипаттауға болады. Бұл жайсыз сезім ауырсыну түрі емес; әдетте аяқтарда, сирек жағдайда қолдарда қышу, шаншу, аяқтағы түктердің тікірейіп, денені қаз терісі басуы, күйдіру, тартылу, керілу, шымырлау түрінде болады. Бұл сезімді басу үшін аяқты қозғалтуға деген шыдатпайтын ынта пайда болады, ал қозғалғанда бұл сезім азаяды. Бұл сезім ұзақ уақыт қимылсыз отыратын автобус пен ұшақ сапарларында, жиі түнде ұйықтар алдында пайда болады. Мазасыз аяқ синдромы халықтың шамамен 3-10%-ында, ерлер мен әйелдерде бірдей жиілікте кездеседі. Әдетте орта және егде жаста пайда болады, бірақ балалық шақта да кездеседі.

Ұйқы кезінде пайда болатын физиологиялық құбылыстар (Парасомния)

Ұйқы алаңдаушылығы бұзылысы / Қорқынышты түс бұзылысы: Әдетте ұйқы кезеңінің екінші жартысында пайда болады. Бұл ұйқы бұзылысында адам көбінесе өміріне немесе қауіпсіздігіне төнген қауіпті қамтитын ұзақ және өте қорқынышты түстер көреді. Осы қорқынышты түстерден кейін бірден адам оянып, түсін анық есіне түсіреді. Көбінесе бұл қорқынышты түстер түннің ортасынан соңына дейінгі аралықта көрінеді. 3-5 жастағы және одан үлкен балалардың шамамен 50 пайызы қорқынышты түс көреді.

Ұйқыдағы үрей (түнгі үрей) бұзылысы: Бұл ұйқы бұзылысы әдетте ұйқының басында пайда болады және дүрбелеңді айқаймен басталады. 5 пен 7 жас аралығындағы балаларда кездесетін бұл бұзылыста адам жиі кенеттен оянады. Түнгі үрей кезінде адамда қатты әрі тесіп өтетін айқайды қоса алғанда, айқын вегетативтік және қимыл-қозғалыс белгілері байқалады.

Ұйқыда жүру бұзылысы: Ұйқы кезінде төсектен тұрып, айналада жүру түрінде көрінеді. Ұйқыда жүру 5 пен 12 жас аралығындағы балаларда жиі кездеседі. Кейде ересек жасқа дейін жалғасады немесе сирек жағдайда ересек жаста басталады. Ұйқыда жүру ұзақтығы әдетте 10 минуттан аз болады. Отбасылық анамнезінде ұйқыда жүру кездескен адамдарда оның пайда болу ықтималдығы жоғары. Ұйқыда жүру кезінде жарақаттар мен зорлық-зомбылыққа қатысты оқиғалар болғаны айтылған; бірақ адамдар әдетте бөлмеде өз жолын таба алады. Ұйқыда жүретін адамға көрсетілетін ең маңызды көмек — оның айналасындағы заттарға сүрініп, өзін жарақаттап алмауын қамтамасыз ету.

Осы аурулардың барлығын анықтау үшін ұйқы тесті (полисомнография) жасалуы керек.

Ұйқы тесті (Полисомнография)

Ұйқы тесті (полисомнография) — ұйқыны зерттеу. Ол ұйқы кезінде болатын қалыпты және қалыпсыз жағдайларды анықтауға, пациентті клиникалық бағалау мен диагноз қоюға пайдаланылатын көрсеткіштерді қамтиды: ауыз бен мұрын арқылы ауа ағынын бақылау, қан қысымы, ЭКГ белсенділігі, қандағы оттегі деңгейі, ми толқындарының белсенділігі, көз қозғалыстары, тыныс алу, сондай-ақ бұлшықет пен аяқ қозғалыстарындағы өзгерістерді тіркеу.

Ұйқы тесті қалай жүргізіледі?

Әдеттегі ұйқы уақытынан кемінде 2 сағат бұрын ауруханада болу қажет. Түні бойы ұйқы бөлмесінде болатындықтан, пациент пижама, тәпішке, тіс щеткасы, сүлгі сияқты қажет болуы мүмкін жеке заттарын ала келуі керек. Иекке, бас терісіне және қабақтардың сыртқы шетіне электродтар орнатылады. Ұйықтап жатқанда олар орнында қалуы тиіс. Сергек кезде (көзіңіз жабық болғанда) және ұйқы кезінде электродтардан келетін сигналдар тіркеледі. Жүрек соғу жиілігі мен тыныс алуды тіркеу үшін кеудеге мониторлар бекітіледі. Тыныстың тоқтауы және олардың саны өлшенеді. Түнгі оттегімен қанығу деңгейі, беткі және терең ұйқы кезеңдері, ұйқының тереңдігі, қорылдау және басқа да көптеген көрсеткіштер өлшенеді. Түні бойы тіркелген деректерді ұйқы маманы бағалап, қорытынды шығарады.

Біздің орталықта;

• Түнгі толық полисомнография (ПСГ) + Тыныс алуды тіркеу + PLM

• Түнгі толық полисомнография + CPAP/BiPAP титрлеу

• ПСГ + Түнгі пенистік тумесценция тесті (NPT)

• ПСГ + Ұйқымен белсендірілген ЭЭГ

• MSLT (Күндізгі шамадан тыс ұйқышылдық тесті) жүргізіледі.

Ұйқы бұзылыстары қалай анықталады?

Ұйқы бұзылыстарының диагнозы толық анамнез, физикалық тексеру және кейбір диагностикалық тесттердің үйлесімі арқылы қойылады. Физикалық тексеруден кейін диагноз қоюға көмектесу үшін дәрігер диагностикалық тесттер тағайындауы мүмкін. Ұйқы бұзылыстарын анықтауда қолданылатын кейбір тесттер мен процедуралар:

• Ұйқы күнделігі: Әдетте пациенттерден белгілі бір уақыт бойы ұйқы күнделігін жүргізу сұралады. Бұл күнделіктерге пациенттер ұйықтау және ояну уақыттарын, түнгі оянуларын және ұйқыға байланысты басқа да жағдайларды жазады.

• Полисомнография (Ұйқыны зерттеу): Полисомнография ұйқы бұзылыстарын анықтаудағы «алтын стандарт» болып саналады. Бұл тест ұйқы зертханасында түнгі бақылауды қамтиды және ұйқы кезінде ми толқындары, көз қозғалыстары, бұлшықет белсенділігі, жүрек ырғағы және тыныс алу сияқты көптеген көрсеткіштерді тіркейді.

• Үйде жасалатын ұйқы тесттері: Кейбір жағдайларда дәрігерлер үйде жасалатын ұйқы тесттерін ұсынуы мүмкін. Бұл тесттер аз ауқымды болғанымен, әсіресе ұйқы апноэсы сияқты бұзылыстарды алдын ала анықтауда қолданылуы мүмкін. Үйде жасалатын ұйқы тесттері әдетте тыныс алу мен оттегі деңгейін бақылайды.

• Актиграфия: Актиграфия білекке тағылатын шағын құрылғы арқылы ұйқы-сергектік циклін бақылайды. Бұл әдіс әсіресе ұйқы-сергектік ырғағының бұзылыстарын анықтауда пайдалы. Құрылғы пациенттің қозғалыстарын тіркеу арқылы ұйқының ұзақтығы мен сапасын бағалауға көмектеседі.

• Қан анализдері және басқа зертханалық тесттер: Кейбір ұйқы бұзылыстары басқа негізгі медициналық жағдайлардан туындауы мүмкін. Сондықтан дәрігерлер қалқанша без қызметі, темір деңгейі сияқты денсаулық көрсеткіштерін бағалау үшін түрлі қан анализдері мен басқа зертханалық тесттер жүргізеді.

• Психологиялық бағалау: Ұйқы бұзылыстары көбінесе стресс, мазасыздық және депрессия сияқты психологиялық жағдайлармен байланысты. Сондықтан психологиялық бағалау да диагностикалық үдерістің бір бөлігі болуы мүмкін. Дәрігерлер пациенттердің психикалық денсаулығын бағалай отырып, ұйқы бұзылыстарының психологиялық себептерін зерттейді.

• Электроэнцефалография (ЭЭГ): ЭЭГ — мидың электрлік белсенділігін өлшейтін тест, ол ұйқы бұзылыстарын анықтауда маңызды рөл атқарады. Бұл тест әсіресе эпилепсия сияқты неврологиялық жағдайларды анықтау және бағалау үшін қолданылады.

• Ұйқы латенттілігінің көптік тесті (MSLT): Ұйқы латенттілігінің көптік тесті (MSLT) — күндізгі ұйқыға бейімділікті бағалау үшін қолданылатын тест. Бұл тест нарколепсия және күндізгі шамадан тыс ұйқышылдықтың басқа бұзылыстарын анықтауда қолданылады. MSLT ұйқы зертханасында пациентке белгілі бір аралықтарда қысқа ұйықтау мүмкіндіктерін беру арқылы жүргізіледі. Әр күндізгі ұйқы кезінде пациенттің қанша уақытта ұйықтап кеткені және ұйқының қай кезеңіне өткені тіркеледі.

Ұйқы бұзылыстарын емдеу әдістері қандай?

Емдеу әдістерін маман дәрігерлер ұйқы бұзылыстарының негізгі себептері мен белгілеріне қарай жоспарлайды. Ұйқы бұзылыстары үшін түрлі емдеу нұсқалары қолданылуы мүмкін, олар мыналарды қамтуы мүмкін:

• Дәрі-дәрмекпен емдеу

• Когнитивтік-мінез-құлықтық терапия (CBT)

• Ұйқы гигиенасын жақсарту

• Тұрақты жаттығу, дұрыс тамақтану, стрессті басқару сияқты өмір салтын өзгерту

• CPAP (Тыныс жолдарындағы тұрақты оң қысым) құрылғысы

• Увулопалатофарингопластика (UPPP)

• Жарықпен емдеу

Ұйқы бұзылыстары қалай емделеді?

Ұйқы бұзылыстарын емдеудің мақсаты — белгілерді жеңілдету және өмір сапасын арттыру. Емдеуді маман дәрігерлер аурудың нақты түріне және ауырлығына қарай жоспарлайды. Емдеу әдістерінің кейбірі мыналарды қамтуы мүмкін:

• Когнитивтік-мінез-құлықтық терапия (CBT): Когнитивтік-мінез-құлықтық терапия (CBT) — әсіресе созылмалы инсомнияны емдеуде тиімді тәсіл. Бұл терапия ұйқыға байланысты жағымсыз ойлар мен мінез-құлықты өзгертуге бағытталған. Ол ұйқыны шектеу, тітіркендіргіштерді бақылау және релаксация әдістері сияқты стратегияларды қамтиды. CBT ұйықтап кетуді қиындататын уайымдар мен қате сенімдерді шешу арқылы ұйқы сапасын арттырады. Ұзақ мерзімде CBT ұйқыны тұрақты жақсарту әлеуетіне ие және дәрісіз шешім ұсына алады.

• Дәрі-дәрмекпен емдеу: Ұйқы бұзылыстарын емдеуде дәрілер дәрігердің бақылауымен, әсіресе қысқа мерзімді шешім ретінде қолданылады. Инсомния (ұйқысыздық) кезінде бензодиазепиндер және бензодиазепиндік емес препараттар сияқты ұйықтататын дәрілер тағайындалуы мүмкін. Ұйқы апноэсы сияқты жағдайларда тыныс жолдарын ашық ұстауға көмектесетін дәрілерге басымдық беріледі. Дофаминергиялық дәрілер мазасыз аяқ синдромын (МАС) емдеуде тиімді болуы мүмкін, ал модафинил және метилфенидат сияқты стимуляторлар нарколепсия тудыратын күндізгі шамадан тыс ұйқышылдықты азайту үшін қолданылады. Алайда ұзақ уақыт қолдану тәуелділік тудыруы мүмкін болғандықтан, оларды абайлап қолдану керек.

• Ұйқы гигиенасын жақсарту: Ұйқы гигиенасы — салауатты ұйқы әдеттері және ұйқы ортасын жақсарту. Ұйықтар алдында электрондық экрандардан аулақ болу, ұйқының тұрақты уақытын белгілеу пайдалы болуы мүмкін. Сондай-ақ кофеин мен ауыр тағамдардан бас тарту да ұйқы гигиенасының маңызды факторларының бірі. Дәрігердің бақылауымен жүргізілетін ұйқы гигиенасын жақсарту шаралары ұйқысыздық пен басқа да ұйқы бұзылыстарын басқаруда тиімді болуы мүмкін.

• Өмір салтын өзгерту: Дәрігердің бақылауымен тұрақты жаттығу жасау, стрессті басқару әдістерін қолдану және теңгерімді тамақтану ұйқы сапасын арттыруы мүмкін. Алкоголь, кофеин және никотин сияқты стимуляторлардан аулақ болу ұйқы режимін реттеуге көмектесуі мүмкін. Ұзақ мерзімде бұл өзгерістер ұйқы бұзылыстарын табиғи әрі жанама әсерсіз жолмен емдеуге ықпал етуі мүмкін.

• CPAP (Тыныс жолдарындағы тұрақты оң қысым) құрылғысы: CPAP құрылғысы — әсіресе ұйқы апноэсын емдеуде дәрігерлер ұсынатын тиімді әдіс. Ол ұйқы бойы тыныс жолдарын ашық ұстау үшін үздіксіз оң қысым береді. CPAP тыныстың тоқтауын болдырмай, үздіксіз ұйқыны қамтамасыз етеді және ұйқы сапасын арттырады. Бұл әдіс ұйқы апноэсының белгілерін айтарлықтай азайтып, пациенттің өмір сапасын жақсартуы мүмкін.

• Увулопалатофарингопластика (UPPP): Увулопалатофарингопластика (UPPP) — ұйқы апноэсын емдеуде қолданылатын хирургиялық әдіс. Бұл процедура жұмсақ таңдайдың, тілшіктің (увула) және бадамша бездердің бір бөлігін алып тастауды қамтиды. Операция тыныс жолын кеңейтіп, ауа ағынын жақсартады және ұйқы кезіндегі тыныстың тоқтауын азайтады.

• Жарықпен емдеу: Жарықпен емдеу — белгілі бір денсаулық жағдайларын жасанды жарықтың әсерімен емдеуге арналған терапия түрі. Жарықпен емдеу сеансы кезінде адам табиғи күн сәулесіне ұқсас жарқын жасанды жарық шығаратын, жарық терапиясы қорабы деп аталатын құрылғының жарығына жанама түрде ұшырайды. Жарықпен емдеуді дәрігерлер циркадтық ырғақ бұзылыстары және маусымдық аффективті бұзылыс (SAD) сияқты жағдайларды емдеу үшін ұсынуы мүмкін. Бұл ем биологиялық сағатты реттеуге көмектесуі мүмкін. Жарықпен емдеу әсіресе түнгі ауысымда жұмыс істейтіндер немесе джетлагқа ұшыраған адамдар үшін тиімді болуы мүмкін.

Жиі қойылатын сұрақтар

Ұйқы бұзылыстарымен қай бөлім айналысады?

Ұйқы бұзылыстарын әдетте неврология, психиатрия және пульмонология мамандары бағалайды. Неврология бөлімі жүйке жүйесіне байланысты ұйқы бұзылыстарын, ал психиатрия стресс, мазасыздық немесе депрессия сияқты психикалық себептерге байланысты бұзылыстарды зерттейді. Сонымен қатар ұйқы апноэсы сияқты тыныс алуға байланысты ұйқы бұзылыстары үшін пульмонология бөлімі қажетті емдеу әдістерін жоспарлай алады.

Ұйқы бұзылысы кезінде қай бөлімге бару керек?

Ұйқы бұзылысына шағымы бар адамдар алдымен неврология немесе психиатрия бөлімдеріне жүгіне алады. Неврология бөлімі жүйке жүйесіне байланысты ұйқы бұзылыстарын бағаласа, психиатрия бөлімі психикалық себептерге байланысты ұйқы мәселелерімен айналысады. Сонымен қатар ұйқы апноэсы сияқты тыныс алуға байланысты ұйқы бұзылыстары үшін пульмонология бөліміне жүгінуге болады.

Түнде ұйықтай алмау қандай аурудың белгісі?

Түнде ұйықтай алмау әдетте инсомния (ұйқысыздық) деп аталатын ұйқы бұзылысының белгісі. Инсомния стресс, мазасыздық, депрессия немесе созылмалы ауырсыну сияқты көптеген әртүрлі себептерден туындауы мүмкін. Сонымен қатар ұйқы апноэсы сияқты тыныс алу бұзылыстары немесе мазасыз аяқ синдромы сияқты неврологиялық аурулар да түнде ұйықтай алмау мәселесіне әкелуі мүмкін.

Ұйқы мәселесі неның жетіспеушілігінен болады?

Ұйқы мәселесі жиі мелатонин гормонының жетіспеушілігінен туындауы мүмкін. Мелатонин — ұйқы-сергектік циклін басқаратын гормон. Сонымен қатар D дәрумені немесе темір минералының жетіспеушілігі де ұйқы сапасына әсер етіп, мазасыз аяқ синдромы сияқты ұйқы бұзылыстарына әкелуі мүмкін.

Ұйқы бұзылысы қандай дәрумен жетіспеушілігінен болады?

Ұйқы бұзылысы әсіресе D дәруменінің жетіспеушілігінен туындауы мүмкін, себебі D дәрумені орталық жүйке жүйесіне және стресс гормондарының деңгейіне әсер етеді. B12 дәруменінің жетіспеушілігі де жүйке жүйесінің қызметіне әсер етіп, шаршау мен ұйқы мәселелеріне әкелуі мүмкін. Сонымен қатар темір жетіспеушілігі мазасыз аяқ синдромын тудыруы мүмкін, бұл жағдай ұйқы сапасына теріс әсер етуі мүмкін.

B12 жетіспеушілігі ұйқы бұзылысын тудыра ма?

B12 дәруменінің жетіспеушілігі ұйқы бұзылысына әкелуі мүмкін. B12 дәрумені жүйке жүйесінің денсаулығы мен энергия алмасуы үшін аса маңызды, оның жетіспеушілігі шаршау, әлсіздік және ұйқы режимінің бұзылуына себеп болуы мүмкін.

Магний жетіспеушілігі ұйқысыздық тудыра ма?

Магний жетіспеушілігі ұйқысыздықты қоса алғанда, түрлі ұйқы мәселелеріне әкелуі мүмкін. Магний — ағзадағы 300-ден астам биохимиялық реакцияға қатысатын маңызды минерал. Ол жүйке жүйесі мен бұлшықет қызметтерін реттеуде маңызды рөл атқарады. Оның жетіспеушілігі ұйықтап кетуді және терең ұйқыға өтуді қиындатуы мүмкін.

D дәруменінің жетіспеушілігі ұйқы бұзылысын тудыра ма?

D дәрумені деңгейінің жетіспеушілігі ұйқы бұзылыстарының пайда болуына ықпал етуі мүмкін. D дәруменінің рецепторлары орталық жүйке жүйесін қоса алғанда, бүкіл ағзада болады. Бұл рецепторлар ұйқы циклін басқарады және терең ұйқыға көмектеседі. Алайда D дәруменінің жетіспеушілігіне байланысты бұл рецепторлар дұрыс жұмыс істемеуі мүмкін. Сонымен қатар D дәруменінің жетіспеушілігі стресс гормоны ретінде де белгілі кортизол деңгейінің көтерілуіне әкелуі мүмкін, бұл да ұйықтауды қиындатуы мүмкін.

Адамдардың ұйқы сапасы негізгі ауру, жаман өмір салты әдеттері немесе генетикалық бейімділік сияқты факторларға байланысты нашарлауы мүмкін. Бұл жағдай адамдарға күнделікті өмірде үлкен қиындық туғызуы мүмкін. Ұйқы бұзылысы бар адамдар сапалы ұйқы гигиенасы үшін ұйқы бұзылыстары орталығына жазылып, емді бастай алады.

Бөлім бейнелері