Остеопороз: Сүйектердің үнсіз ауруы

Әйелдерде, әсіресе менопаузадан кейін жиі кезігетін және емделмеген жағдайда дені сау қартаю процесіне кері әсер ететін остеопорозға қатысты қызықтыратын сұрақтардың жауаптарын 20 қазан Дүниежүзілік остеопороз күнінде Hisar Hospital Intercontinental Клиникалық зертханалар бөлімінің бастығы проф. д-р Бекир Сами Уяниктен білдік…

Халық арасында сүйек ерітілуі деп аталатын остеопорозаның уақыт өте сүйектерді жұқартып, оңай сынуына әкелетін үнсіз және жасырын ауру екеніне назар аударған проф. д-р Уяник: ‘Остеопороз ерте диагностика арқылы алдын алынатын және емделетін ауру. Елемеген жағдайда сынуларға және деформацияларға себеп болуы мүмкін. Сүйек өзін үнемі жаңартып, динамикалық тепе-теңдікті қамтамасыз ететін тірі тін. Диета немесе гормоналды өзгерістер не басқа аурулар себебінен осы тепе-теңдік бұзылғанда, беріктікті қамтамасыз ететін минералдар азаяды, сүйек тығыздығын жоғалтады, тесікті, кеуекті, губка тәрізді құрылым пайда болады. Остеопороз қаупі бар адамдар жамбас, омыртқа немесе білек сүйектерінде сынық пайда болғанға дейін аурудың көбіне байқамайтындықтан, бұл ауруға “үнсіз ауру” деген ат та берілген. 50 жастан кейінгі әйелдерде көбірек кездесетін остеопорозға байланысты сынықтар; қатты ауырсынуға, ұзақ мерзімді немесе тұрақты мүгедектікке әкеліп, пациенттердің жалпы денсаулық жағдайын нашарлатып, өмір сапасын төмендетумен қатар, өлім қаупін де арттырады. Көптеген аурулар тікелей остеопорозға себеп бола алады, сондай-ақ кейбір аурулардың емдеуі барысында сүйек денсаулығы ескерілмесе, остеопороз күрт ауырлап көрініп қалуы мүмкін’ деп сөйледі.

Остеопороз қаупі факторларын елемеңіз!

Отбасында остеопороз және жиі сүйек сынықтары болса,

Дене салмағы төмен, миниатюралық құрылымды болсаңыз,

Темекі және шамадан тыс алкоголь тұтынсаңыз,

Тәбетсіздік немесе тамақтану бұзылыстары болса

Жеткілікті кальций мен D дәрумені қабылдамасаңыз,

Ұзақ уақыт бойы стероид бар дәрілерді қолданып жатсаңыз,

Қозғалыссыз өмір салтын ұстанған болсаңыз,

Жаттығу жасау сізге жүк сияқты көрінсе,

Бүйрек, өкпе, қалқанша без, ревматизм, асқазан және ішек аурулары болса,

Менопаузадан кейінгі кезеңде болсаңыз (Бұл кезеңде әйелдерде эстроген гормонының азаюы остеопороз қаупін арттырады),

Андропауза кезеңінде болсаңыз (ерлерде жасқа байланысты тестостерон гормонының деңгейі төмендейді) қауіп астындасыз.

Остеопорозға күдік келтірсеңіз…

Зертханалық сынақтардан бөлек, Сүйек минералдық тығыздығын тексеру остеопорозды анықтау үшін қолданылатын негізгі және маңызды диагностикалық сынақ болып табылады. Сонымен қатар сүйек ерітілуін немесе сүйек массасының азаюын, ауру қаупінің артуын, менопауза мен гормон жетіспеушілігін немесе сүйек жоғалуын күшейтетін басқа аурудың бар-жоғын анықтау үшін қанда да, зәрде де кейбір маңызды сынақтар жасалады. Олар:

Қан мен зәрдегі кальций деңгейі

Қандағы фосфор деңгейі

Қандағы D дәрумені деңгейі

Қандағы паратиреоидты гормон деңгейі

Қандағы қалқанша без гормондары деңгейі

Қандағы фолликулды стимуляциялаушы гормон деңгейі

Қандағы эстрадиол деңгейі

Қандағы тестостерон деңгейі

Қандағы сілтілік фосфатаза деңгейі

Қандағы остеокальцин деңгейі

Қандағы С-терминалды телопептид

Қандағы проколлаген I типті N-телопептид.

Зәрдегі деоксипиридинолин (Pyrilinks-D) деңгейі.