Баладаларда шу (үфүрүм) деген эмне? Белгилери, себептери жана дарылоо

Балаларда шу (үфүрүм) деген эмне? Дарылоо кандай жүргүзүлөт?

Шу – жүрөктөгү тешиктер, жүрөк клапандарындагы бузулуулар, жүрөк кан тамырларындагы тарлануулар сыяктуу себептерден улам кан агымы учурунда пайда болуучу жана кароо учурунда шырылдаган добуш катары угулган үндөр. Шу дээрлик ар бир жаш курактагы кароолор учурунда тез-тез угула турган үндөр болуп саналат; бирок балаларда көбүрөөк кездешет. Балаларда шу ар кандай себептерден улам пайда болушу мүмкүн жана бул үндөр жүрөктөн кан айдалып жатканда, жүрөктүн ичиндеги түзүлүштөрдөн кан агып жаткан учурда угулган үндөр.

Балаларда шу балдар ысытмалуу оору менен ооруганда же эч кандай себепсиз эле пайда болушу мүмкүн. Жүрөктөгү шу чындыгында оору эмес. Көпчүлүк учурда кароо учурунда кокусунан байкалат, анткени ал кадимки жүрөк үндөрүнөн айырмаланып турат. Коркунучтуу болушу ыктымал болгон шуларда башка белгилерге да көңүл бурулат.

Балаларда шу деген эмне?

Жүрөктө кан агымы жүрүп жатканда кан жүрөктүн карынчаларынан өтүп жатканда классикалык “луб-дап” добушун чыгарат. Балаларда шу жүрөктүн кадимки иштеши учурунда кандын жүрөктүн табигый түзүлүштөрүнөн өтүп жатканда чуулдак түрүндө жана агышы менен пайда болот. Кадимки жүрөк үнүнөн бир аз айырмаланып турат жана угулган айрым шу үндөрү дарыгериңизге айрым ооруларды ойлотушу мүмкүн. Себеби бул чуулдак үндөрдүн пайда кылган шу үнү балаларда кээ бир учурларда кадимки, ал эми кээ бир учурларда анормалдуу деп кабыл алынат.

Шунун түрлөрү кайсылар?

Балаларда шу кээ бир учурларда кадимки калыбында көрсө, кээ бир учурларда өзүнүн күчүн жогорулатышы мүмкүн. Бул шулар убактысына жараша үчкө бөлүнөт:

Систоликалык шу: Жүрөк жыйрылганда пайда болот.

Диастоликалык шу: Жүрөк бошогондо пайда болот.

Туруктуу шу: Жүрөктүн жыйрылуусу жана бошоңдоосу учурунда тең угулат.

Балаларда шу ар кандай себептерден улам пайда болушу мүмкүн. Кээде айрым белгилер менен өзүн көрсөтүшү мүмкүн. Балаларда шуга себеп болгон айрым жагдайлар төмөнкүлөр:

Ысытма

Инфекция

Нормадан көп иштеген калкан сымал без (гипертиреоз)

Кызыл кан клеткаларынын санынын аз болушу (анемия)

Жүрөк клапанынын оорулары

Атриалдык септалдык дефект (жүрөктүн эки жогорку камерасынын ортосундагы тешик)

Вентрикулярдык септалдык дефект (жүрөктүн эки төмөнкү камерасынын ортосундагы тешик)

Балалык курактагы айрым шулар кадимки көрүнүш деп кабыл алынат жана күнөөсүз шу деп аталат. Ал эми айрымдары жүрөктөгү түзүлүштөрдүн бузулушунан келип чыгышы мүмкүн, алар патологиялык шулар деп аталып, күнөөсүз эсептелбейт. VSD, ASD, PDA сыяктуу тубаса ооруларда, жүрөк клапанынын бузулушунда, жүрөк тамырынын кеңейиши сыяктуу абалдарда патологиялык шулар угулушу мүмкүн. Мындай бузулуулардын болушу жүрөктүн табигый түзүлүштөрүнөн өткөн кандын шу үнүн жаратышына алып келиши мүмкүн. Кээде тубаса эмес, кийинчерээк пайда болгон оорулардан улам да шулар пайда болушу мүмкүн. Булардын эң маанилүүсү ревматизмдик ысытмага байланыштуу жүрөк клапандарынын бузулушу. Патологиялык шусу бар балдарда күнөөсүз шуларда байкалган симптомдордон айырмаланып, башка белгилер жана симптомдор да байкалышы мүмкүн. Балаларда шуга себеп боло алган оорулардын айрымдары төмөнкүлөр:

VSD (Вентрикулярдык септалдык дефект): Вентрикулярдык септалдык дефект – бул жүрөктүн эки карынчасынын ортосундагы дубалдын тешик болушу. Көбүнчө ысытма, жөтөл, чарчоо сыяктуу кандайдыр бир себеп менен доктура кайрылганда кокусунан диагноз коюлат.

ASD (Атриалдык септалдык дефект): Атриалдык септалдык дефект – бул жүрөктүн кулакчаларынын ортосунда тешиктин болушу. Бул учурда кычкылтекке жакыр кан өпкөдөн келген таза канга аралашып, кандагы кычкылтек деңгээлинин төмөндөшүнө себеп болот.

PDA (Патент Дуктус Артериозус): Төрөлө элек наристелерде жүрөктө жайгашкан эки негизги артериянын ортосунда дуктус артериозус деп аталган кан тамыр болот. Нормада төрөлгөндөн кийинки алгачкы 3 күндүн ичинде бул кан тамыр жабылат; бирок айрым наристелерде жабылбай калышы мүмкүн. Мөөнөтүнөн муشکөр төрөлгөндөрдө коркунуч жогору болот, бирок тийиштүү дарылоо менен же бир нече айдын ичинде өзү эле жабылышы мүмкүн.

Жүрөк оорулары эч качан көңүл сыртында калтырылбоочу оорулар тобуна кирет. Айтылган абалдардын бири же бир нечеси бар болсо, эң жакын саламаттык сактоо мекемесине барып адистин жардамын алууну унутпашыңыз керек.

Hisar Hospital Intercontinental бардык операциялар жүргүзүлүүчү жүрөк борборлору менен кызмат көрсөтөт. Оорукананын курамындагы 7 операциялык бөлмөнүн 2си балдарга бөлүнгөн.

Балаларда күнөөсүз шу (үфүрүм) деген эмне?

Шу үндөрү дарыгерлер тарабынан 1ден 6га чейин бааланат. Күнөөсүз шуларда кадимки кан агымы менен бирге жүрөктүн кадимкидей айдап жатканы байкалат. Балаларда күнөөсүз шулар организм алсыз болуп калган ысытмалуу оору ж.б. учурларда көбүрөөк кездешүү менен бирге, алардын жашоосуна эч кандай чектөө киргизбейт жана эч кандай дарылоо же көзөмөл талап кылынбайт. Ал эми анормалдуу жүрөк шуларында анормалдуу кан агымы жана анормалдуу айдоо абалы сөз болот жана кошумча изилдөөлөр менен кароону талап кылат.

Жүрөктөгү шу коркунучтуубу?

Шулар – бул жүрөктүн иштеши учурунда жүрөктүн белгилүү аймактарынан өтүп жатканда чыгарган үндөрү жана кароо учурунда байкалат. Балаларда шу нормалдуу же анормалдуу болуп эки түрдө көрүнүшү мүмкүн. Нормалдуу жүрөк шулары – бул кан жүрөктө айланып жатканда чыгарган үндөр. Балалык курак бою угулушу нормалдуу болуп саналат жана эч кандай көзөмөлдү талап кылбайт. Ал эми айрым шулар жакын көзөмөлдү талап кылган анормалдуу үндөр болуп саналат жана мындай учурларда дарыгериңиз сизге балдар кардиологуна багыт берет. Шулардын нормалдуу же анормалдуу экени айрым баалоолор менен аныкталышы мүмкүн:

Шу үндөрүнүн канчалык катуу болгонуна,

Жүрөк камераларынын кайсынысынан угулганына,

Баланын абалына жараша жүрөк үнүндө анормалдуулук бар же жок экенине,

Шулардын жүрөктүн иштөөсүнүн кайсы фазасында пайда болгонуна жараша баа берилет.

Дарыгер балаңызды карап чыккандан кийин күнөөсүз шуларга байланыштуу маалыматтарды жазып алат жана кийинки көзөмөлдөрдө өзгөрүү бар же жок экенин текшерет. Дарыгериңизди өзгөрткөн учурда мурунку дарыгериңиз сизге берген маалыматты жаңы дарыгериңизге айтууну унутпаңыз. Эгерде дарыгериңиз шуларда эч кандай анормалдуулукту аныктабаса, кошумча көзөмөлдүн кереги жок болот. Анормалдуулук катталган учурда адис балдар кардиологуна багытталсаңыз, жасалышы ыктымал болгон текшерүү жана сүрөткө тартуу ыкмалары төмөнкүлөр:

Көкүрөк рентгени: Жүрөктүн жана айланадагы органдардын сүрөткө тартылышын камсыздайт.

ЭКГ: Жүрөктүн электрдик активдүүлүгүн чагылдырат.

Эхокардиография: Жүрөктүн кыймылдарын, кан агымын үн толкундарынын жардамы менен чагылдырат.

Балаларда шу көбүнчө нормалдуу деп кабыл алынат, бирок кээде кийинчерээк да шу пайда болушу мүмкүн. Ал эми айрым жүрөк ооруларында шу байкалбашы мүмкүн.

Жүрөктөгү шунун белгилери кайсылар?

Күнөөсүз шулар учурунда кадимки жүрөк үндөрү угулат жана кошумча эч кандай белги пайда болбойт. Балаларда шу анормалдуу болгон учурда пайда болушу мүмкүн болгон белгилердин айрымдары төмөнкүлөр:

Дем алуунун кыйындашы же тез дем алуу,

Өтө көп тердөө,

Көкүрөк оорусу,

Баш айлануу жана эстен тануу (синкоп),

Өзгөчө эриндерде жана манжалардын учтарында көгүш түстүн көрүнүшү,

Жөтөл,

Кызыл ашыктардын, буттардын, ылдыйкы буттун, киндиктин (ичтин), боордун же моюн кан тамырларынын шишиши.

Балалардагы шулар жөнүндө көп берилүүчү суроолор

Балаларда шу ата-энелер үчүн тынчсыздануу жаратуучу фактор болуп саналат жана алардын башында бир топ суроо белгилерин жаратат. Жүрөк шулары жөнүндө эң көп кызыктырган суроолордун айрымдарынын жооптору төмөндө баяндалган.

Жүрөк оорусу тубасабы же кийинчерээк пайда болгонбу, кантип биле алабыз?

Конгениталдык (тубаса) жүрөк оорулары айрым белгилер менен өзүн көрсөтүшү мүмкүн. Ата-энелердин байкоолору жана күнүмдүк көзөмөлдөр учурунда байкалышы мүмкүн. Бул белгилердин айрымдары жаңы төрөлгөн куракта наристенин эмчек эмүүдө чарчашы, тердеши жана эмбеши жана ошого байланыштуу болгон салмак жоготуулар, тез-тез дем алуу, дем алуунун кыйындашынын натыйжасында көгөрүү, бат чарчоо жана жүрөктүн кагышы.

Шусу бар балам канча жашында операция боло алат?

Балаларда күнөөсүз шулар өзү эле, көбүнчө 7 жаштын тегерегинде жоголот. Жоголбогон учурларда жүргүзүлгөн изилдөөлөрдүн натыйжасында дарыгериңиз менен биргеликте операция жасоону чечсеңиз болот. Операция баланын абалына жараша кээде дароо жасалышы мүмкүн, кээде күтүлүшү мүмкүн.

Операциясыз айыгуу мүмкүнбү?

Балаларда шу күнөөсүз жана патологиялык болуп экиге бөлүнөт. Эгерде шулар күнөөсүз болсо, эч кандай кошумча көзөмөлдүн жана дарылоонун кереги жок. Ал эми анормалдуу шуларда баланын абалына жараша эмне кылуу керектиги чечилет. Кээ бир учурларда ангио сыяктуу операциясыз ыкма тандалса, кээ бир учурларда ачык жүрөк операциясына кайрылууга болот. Эгерде балаңыздагы шу патологиялык болсо, шуга себеп болгон жүрөк оорусунан улам балаңыздын чарчаңкы, алсыз жана арык болушу ыктымал. Вакциналарын толук алуусу, инфекциялардан сакталышы жана жакын көзөмөлгө алынышы бул процессте көңүл бурулушу керек болгон маанилүү жагдайлардан болуп саналат.

Шикаят жана белгиси жок болсо да баламды текшерүүгө алып барышым керекпи?

Балаларда шу балдардын күнүмдүк кароолору учурунда кокусунан билиниши мүмкүн же белгилүү бир белгилердин натыйжасында доктурга кайрылганда да билиниши мүмкүн. Балаңызда эч кандай белги жок болсо да, дары көрсөтүүңүздө пайда бар. Кароолор учурунда белгисиз оорулар да аныктала тургандыктан, көңүл сыртында калтырылбоосу керек.

Ата-эненин жүрөк оорусу балага өтөбү?

Наристелерде пайда болгон жүрөк ооруларынын эмнеден улам пайда болгону так белгисиз, бирок гендик жана чөйрө факторлорунун таасири бар деп айтууга болот. Балаларда шу кош бойлуулук учурунда болгон инфекциялар, кош бойлуу кезде алкоголь жана тамеки колдонуу, энеде кант диабетинин болушу жана гендик факторлор менен пайда болушу мүмкүн.

Баламда шу бар экенин кантип билем?

Балаларда айрым шулар адистер тарабынан табигый абал катары бааланат. Муну менен бирге дем алуунун кыйындашы, күч келтирүүдө демдин жетишпеши, тез дем алуу, көкүрөк оорусу, тердөө, жөтөлүү менен бирге теринин көгөрүшү сыяктуу белгилер бар болсо, шу жана жүрөк оорулары болушу мүмкүн деп ойлоп, эң кыска мөөнөттө балаңызды дарыгерине алып барышыңыз керек.

Жүрөк оорулары ата-энелерде чоң тынчсызданууну кошо ала келет. Балаңызда мындай абал пайда болгондо жана адиске кайрылганыңызда суроону каалаган нерселериңиз же башка маселелер боюнча сизге жардам бере турган айрым кеңештер төмөнкүлөр:

Кабыл алууга чейин дарыгериңизге берүүнү каалаган суроолоруңузду жазып алышыңыз керек.

Зыярат кылуунун себебин жана зыяраттан күткөн нерселериңизди жакшы билишиңиз керек.

Зыярат учурунда коюлган жаңы диагнозду, эгер бар болсо дарыларды, тесттерди жана дарылоолорду жазып алышыңыз керек. Ошондой эле дарыгериңиз сизге берген көрсөтмөлөрдү да жазып алышыңыз керек.

Жаңы дарылоо башталганда же дары жазылып берилгенде дарыларды жана алардын терс таасирлерин билишиңиз керек.

Эгерде балаңыз көзөмөлдөгү пациент болсо, кабыл алуу күнүн, убактысын жана максатын жазып алышыңыз керек.

Жүргүзүлгөн тесттердин жана дарылоолордун максатын жакшы билишиңиз керек.

Эгерде балаңыздын жүрөгүндө шу бар экени аныкталса, шуга себеп болгон шарттарды жана эмне кылышыңыз керектигин жакшы билип, адистин жардамын алуудан тартынбаңыз.