Мойын түзуленуі дегеніміз не? Белгілері, себептері және емдеу әдістері

Мойын түзуленуі дегеніміз не?

Мойын түзуленуі немесе басқаша айтқанда сервикалды лордоздың жоғалуы – мойын омыртқасының ішке қарай иілген қалыптан түзуленуі немесе алға қарай қисаюы жағдайы. Дене бейнесіне қарағанда, әдетте мойынның табиғи C пішінді қисығы болатыны көрінеді. Мойын түзуленуі жағдайында бұл қисық түзеліп, тіпті керісінше айналады және C пішінінің ашық тұсы дененің алдыңғы жағына қарай бағытталады. Мойын түзуленуінің зияндары қатарына әсіресе иық, қол және арқа аймағында кетпейтін ауырсынулар сияқты симптомдарды жатқызуға болады.

Ересек адамның мойнында 7 омыртқа болады. Бұл омыртқалар C пішінді қисықпен тұруы тиіс. Бұл қисықтық бастың тепе-теңдікте тұруынан бастап, кез келген жарақат кезінде бастың кенеттен реакция бере алуына дейінгі көптеген жағдайлар үшін қажет.

Мойын түзуленуінің белгілері қандай?

Мойын түзуленуінің өзіне тән сипаттамалық белгілері болады. Бұл белгілер көбінесе мойын, иықтар, арқа және бас бөлігінде сезіледі. Ең жиі кездесетін моййын түзуленуінің белгілері мыналар:

Мойындағы ауырсыну,

Мойын қозғалысының шектелуі,

Мойында сезілетін қатайышу,

Иықтарда сезілетін ауырлық,

Желкенің ауыруы,

Қозғалыстардың шектелуі,

Жүру барысындағы тепе-теңдіктің бұзылуы,

Мойын түзуленуі,

Қолдар мен саусақтардың ұюы

Мойын түзуленуінің алғашқы және ең маңызды белгілерінің бірі – мойындағы ауырсыну. Бұдан басқа, моййын түзуленуі бас ауруы арқылы да өзін көрсетуі мүмкін. Кейде мойындағы ауырсыну бас ауруы ретінде де сезіледі.

Мойын түзуленуі неліктен пайда болады?

Мойынның табиғи қисықтығы болады. Бұл қисықтық жоғарғы арқа және мойын аймағында ішке қарай табиғи C пішінінде болады. Осы табиғи пішін бұзылған жағдайда моййын түзуленуі орын алады. Мойын түзуленуінің себептері қатарына мыналар кіреді:

Қозғалыссыз өмір салты,

Күн ішінде ұзақ уақыт компьютер алдында жұмыс істеу,

Мүсін бұзылыстары (бүкірейіп отыру т.б.),

Мойын бұлшықеттерінің шамадан тыс жүктелуі,

Ауыр сөмке қолдану,

Жастың ұлғаюына байланысты деформация,

Бұлардан басқа, дегенеративті диск ауруы, мойын аймағына алынған кез келген жарақат, омыртқаға әсер етуі мүмкін кез келген хирургиялық операциядан кейін пайда болуы мүмкін асқынулар және тағы да мойын аймағында жүйке қысылуына әкелуі мүмкін ісік немесе грыжаның болуы да моййын түзуленуіне себеп болуы мүмкін.

Мойын түзуленуі қалай анықталады?

Мойын түзуленуі ауруында ерте диагноз қою өте маңызды. Ауру асқынған жағдайда табиғи C формасының түзуленуі ушығып, кері бағытта қисыя бастауы мүмкін. Бұл жағдай мойын омыртқасының дөңестенуі деп аталатын жағдайға әкеп соғуы мүмкін. Сондықтан да ауру асқынбай тұрып диагноз қою қажет.

Мойын түзуленуіне диагноз қою кезінде алдымен дәрігер тарапынан физикалық тексеру жүргізіледі. Бұл тексеруде адамның мойын аймағындағы бұлшықет кернеуі, қозғалыс ауқымы және жалпы омыртқа тұрысы бағаланады. Тексеру кезінде науқастың мүсінін бағалау үшін мүсін (постур) анализі жасалады. Сонымен қатар мойын қозғалыстарын зерттеу үшін науқастан басын алға, артқа және жақтарға қисайту сұралады. Мойын бұлшықеттерінің қатайғаны не қатаймағаны тексерілгеннен кейін соңында жүйке тесттері арқылы жүйкелерде қысылудың бар-жоғы бағаланады.

Диагностика кезінде бейнелеу әдістері де қолданылады. Мойын түзуленуі рентген арқылы анықталуы мүмкін. Рентген арқылы мойын омыртқасының сүйек құрылымы мен қисықтық дәрежесі көрсетіледі. Егер мойын омыртқасының табиғи ішкі ойыс C формасы көрінбесе, түзелген болса немесе кері қисықтық пайда болған болса, бұл жағдай рентгенмен оңай көрінеді.

Мойын түзуленуі МРТ арқылы да анықталуы мүмкін. МРТ әдісімен жүйке тіндерінің, омыртқаның және дискілердің егжей-тегжейлі кескіні алынатындықтан, бұл бейнелеу арқылы моййын түзуленуіне байланысты жүйке қысылуының немесе диск проблемаларының бар-жоғы анықталуы мүмкін. Мойын түзуленуінде МРТ түсіру әсіресе созылмалы ауырсыну, күштің жоғалуы, қолдар мен саусақтардың ұюы сияқты неврологиялық белгілер болған жағдайда ұсынылады.

Мойын түзуленуі диагнозында компьютерлік томография (КТ) және динамикалық рентген сияқты басқа да бейнелеу әдістері қолданылуы мүмкін.

Мойын түзуленуі қалай емделеді?

Мойын түзуленуін емдеу үшін қандай әдіс қолданылатыны жүргізілген тексерулердің нәтижесіне қарай анықталады. Сондай-ақ емдеу кезеңінде дәрігер ұсынған моййын түзуленуі жаттығулары арқылы мойынды босаңсыту, компьютер мен телефонды ұзақ уақыт қолдануды тоқтату, жастықты дұрыс таңдау сияқты күнделікті өмір салтын өзгерту науқастан жасауы күтілетін емдеуді қолдаушы қадамдар болып табылады.

Мойын түзуленуін емдеудегі алғашқы кезең – физиотерапия әдістері. Мойын түзуленуіне арналған қозғалыстар, мүсін жаттығулары және массаждар бұл кезеңде өте пайдалы. Осы қадамдардың барлығы моййын бұлшықеттерін нығайту, омыртқадағы қысым белгілерін азайту және омыртқа құрылымын реттеу тұрғысынан өте тиімді.

Мойын түзуленуіне арналған жаттығулар жасау және физиотерапия әдістерінен басқа, ауырсынуды басатын дәрілер, бұлшықет босаңсытқыштар, кинезио тейпинг, құрғақ инемен емдеу және невральді терапия әдістері де емдеу жоспарына енгізілуі мүмкін.

Мойын түзуленуін емдеуде өте сирек болса да хирургиялық әдістер қолданылуы мүмкін. Омыртқа хирургиясы өте ауыр жағдайларда және астарында жатқан басқа бір ауруға байланысты жүзеге асырылуы мүмкін. Операциядан кейін де әлсіреген бұлшықеттерді нығайту және дұрыс мойын тұрысын қамтамасыз ету үшін физиотерапия қайтадан қолданылады.

Жиі қойылатын сұрақтар

Мойын түзуленуі; ұзақ сағаттар компьютер алдында отыру немесе бір қалыпта үнемі телефон экранына қарау, мүсіннің бұзылуы, қозғалыссыз өмір салты, моййын бұлшықеттерінің шамадан тыс жүктелуі, ауыр арқа сөмкесін қолдану, бір жақты салмақ көтеру сияқты көптеген себептерге байланысты пайда болуы мүмкін. Жасөспірімдік кезеңінде қыздардың денелерін жасыру үшін бүкірейіп жүруі де моййын түзуленуінің себептерінің бірі болып табылады. Сонымен қатар қарттыққа байланысты деформациялар, стресс сияқты факторлар да моййын түзуленуінің себептері қатарына кіреді. Мойын түзуленуі көбінесе желке тұсында, мойында және иықтарда жиі ауырсыну тудыруы мүмкін. Кейбір науқастарда моййын түзуленуі бас ауруына да әкеп соғады. Бұл ауырсыну көбінесе мойындағы ауырсынудың басқа берілуі болып табылады. Мойын түзуленуі; дәрігер жасаған физикалық тексеру және рентген, МРТ, компьютерлік томография сияқты бейнелеу әдістерін қолдану арқылы анықталады. Адам моййын түзуленуінің белгілеріне тап болған кезде уақыт жоғалтпай дәрігерге көрініп, дұрыс диагноз алуы тиіс. Мойын түзуленуі емделмеген кезде адамның өмір сүру сапасы күрт төмендеуі мүмкін. Әсіресе мойын, иық, арқа және қолдарда кетпейтін ауырсынулар, жүйкелерге қысым түскен жағдайда қол және саусақтардың ұюы / күштің жоғалуы, бас ауруы және ұйқы сапасының төмендеуі сияқты жағдайлар орын алуы мүмкін. Жүйкелерге қысым түсуі нәтижесінде құлақтың шуылдауы, бас айналуы сияқты симптомдар пайда болады. Анағұрлым асқынған жағдайларда мойын омыртқасының дөңестенуі деп аталатын, мойынның табиғи C қисығының кері бағытқа қарай қисаю жағдайы да қалыптасуы мүмкін. Мойын түзуленуін емдеуде жаттығулар өте пайдалы. Барлық жасалатын жаттығулардың науқастың жағдайына қарай дәрігер тарапынан ұсынылуы өте маңызды. Мойын түзуленуі үшін ең жиі ұсынылатын жаттығулар қатарына; иекті тарту жаттығуы, жауырынды қысу, жақтарға мойынды созу, мойын ротациясы, көпір жаттығуы, планк және кобра позасы сияқты жаттығулар кіреді. Естен шығармау керек жайт – бұл жаттығулардың барлығы дәрігердің кеңесімен қолданылуы тиіс. Мойын түзуленуін емдеуде сирек болса да хирургиялық араласу қажет болуы мүмкін. Әсіресе моййын түзуленуі тым асқынған жағдайларда немесе түзуленуге себеп болатын астарында басқа бір бөлек себеп бар болған жағдайда хирургиялық операция қолданылуы мүмкін. Мойын түзуленуі мүсін бұзылыстарының жалғасуы, стресс, ұзақ уақыт компьютер қолдану немесе ауыр сөмке көтеру сияқты қоздырушы факторлардың жалғасуы жағдайында қайталануы мүмкін. Сонымен қатар жаттығуларды елемеу немесе физиотерапияны елемеу де моййын түзуленуінің қайта пайда болуына әкеп соғады. Мойын түзуленуі – мойын омыртқасының табиғи C формасының физиологиялық тұрғыдан өзгеруі және формасын жоғалтуы. Ал мойын грыжасы – мойын омыртқаларындағы жүйкелердің қысым көруі нәтижесінде өз қызметін жоғалтуы. Мойын грыжасында омыртқалар арасындағы дискілердің сыртқы қабаты қысым нәтижесінде жыртылып, ішіндегі гель тәрізді зат сыртқа ағады. Мойын түзуленуі үшін ортопедия және травматология, бас миы және жүйке хирургиясы немесе физиотерапия және оңалту бөлімінің дәрігерлеріне жүгінуге болады. Мойын түзуленуін жүйелі түрде жаттығу жасау, мүсінді түзу ұстау және эргономикалық шаралар қабылдау арқылы алдын алуға болады. Сондықтан ерте диагноз қою моййын түзуленуінің алдын алу үшін қажетті шараларды қабылдау тұрғысынан да өте маңызды.

Мойын, иық және арқа ауырсынуларыңыздың себебі моййын түзуленуі болуы мүмкін.

Ерте диагноз және дұрыс ем үшін Hisar Hospital Физиотерапия және оңалту бөліміне бірден жазылыңыз.