ცერვიკალური ფორამინოტომია არის ქირურგიული მეთოდი, რომელიც გამოიყენება კისრის თიაქრის გამო ზურგის ტვინზე არსებული ზეწოლის მოსახსნელად. ოპერაციის დროს ზურგის ტვინის ნერვის გასასვლელი არხი ფართოვდება, რითაც მცირდება ზეწოლის ეფექტი. ეს მეთოდი განსაკუთრებით რეკომენდებულია იმ პაციენტებისთვის, რომლებსაც აწუხებთ მკლავის ტკივილი, დაბუჟება და ქრონიკული კისრის ტკივილი.
ამ სტატიაში თქვენ იპოვით პასუხებს კითხვებზე: რა არის ცერვიკალური ფორამინოტომია, რატომ კეთდება, ვისთვის არის განკუთვნილი, როგორ მიმდინარეობს ოპერაციის პროცესი და როგორია საავადმყოფოში დაყოვნების ხანგრძლივობა. ასევე, დეტალურად განვიხილავთ ოპერაციის რისკებსა და გამოჯანმრთელების პროცესს.
რა არის ცერვიკალური ფორამინოტომია?
ფორამინოტომია არის ქირურგიული პროცედურა, რომელიც შექმნილია ზურგის ტვინის ნერვების კომპრესიით გამოწვეული ჩივილების სამკურნალოდ. ტერმინი „ფორამინოტომია“ მომდინარეობს სიტყვიდან „ფორამენი“ (foramen), რაც აღნიშნავს ხერხემალში არსებულ ხვრელებს, საიდანაც ნერვული ფესვები გამოდის ზურგის ტვინიდან.
ცერვიკალური ფორამინოტომია კი კონკრეტულად კისრის მიდამოს ხერხემლის პრობლემებზეა ორიენტირებული. ამ პროცედურის დროს ქირურგი აფართოებს ფორამენს, რათა შეამსუბუქოს ნერვის კომპრესია. შედეგად, ტკივილი მცირდება და ფუნქცია უმჯობესდება.
ოპერაციის დროს კისრის უკანა ნაწილში კეთდება განაკვეთი და კისრის მიმდებარე კუნთები შორდება ერთმანეთს, რათა გამოჩნდეს ლამინა. შემდეგ, სპეციალური ძვლის საჭრელი ინსტრუმენტებით ხდება თიაქრიანი დისკის იმ ნაწილის მოცილება, რომელიც აწვება ნერვს, ასევე იწმინდება პათოლოგიურად გაზრდილი ძვლოვანი წანაზარდები.
ნერვის კომპრესია კისრის ხერხემალში
კისრის ხერხემალში ნერვის კომპრესია ხდება მაშინ, როდესაც ზურგის ტვინის მიმდებარე ქსოვილები ახდენენ ზეწოლას. ეს ზეწოლა ხელს უშლის ზურგის ტვინის ნორმალურ ფუნქციონირებას და გრძელვადიან პერსპექტივაში დიდია მუდმივი დაზიანების რისკი.
ნერვის კომპრესიის გამომწვევ მიზეზებს შორისაა თიაქრიანი დისკები, ძვლოვანი წანაზარდები და სპინალური სტენოზი. როდესაც ფორამენის ე.წ. ძვლოვანი არხების ზომა მცირდება, ნერვული ფესვებისთვის საკმარისი ადგილი აღარ რჩება. შედეგად, ამ სტრუქტურებზე ზეწოლა იზრდება.
ცერვიკალურ მიდამოში ნერვულ ფესვზე ზეწოლა, როგორც წესი, ვლინდება კისრის ან მკლავის ტკივილის, დაბუჟების, სისუსტისა და ჭიანჭველების ცოცვის შეგრძნების სახით. მკლავებში კუნთოვანი სისუსტე უარყოფითად მოქმედებს ყოველდღიურ აქტივობებსა და ცხოვრების ხარისხზე.
ოპერაციის მიზანი
ცერვიკალური ფორამინოტომიის ოპერაციის მთავარი მიზანია ზურგის ტვინსა და ნერვულ ფესვებზე არსებული ზეწოლის მოხსნა. ის მიზნად ისახავს ისეთი მდგომარეობების მკურნალობას, როგორიცაა თიაქრიანი დისკები, ძვლოვანი წანაზარდები ან სპინალური სტენოზი, რომლებიც იწვევენ ნერვული ფესვის კომპრესიას.
ოპერაცია მიზნად ისახავს ცხოვრების ხარისხის გაუმჯობესებას ტკივილის შემსუბუქებითა და ფუნქციის აღდგენით. ასევე, ნევროლოგიური სიმპტომების გამოსწორება ან მათი პროგრესირების პრევენცია ამ ოპერაციის მნიშვნელოვანი მიზნებია.
განსაკუთრებით რეკომენდებულია იმ პაციენტებისთვის, რომლებსაც აწუხებთ მკლავის ტკივილი და აქვთ ნაკლებად გამოხატული კისრის ტკივილი. ამ ოპერაციის მთავარი უპირატესობა ისაა, რომ არ საჭიროებს კისრის ფიქსაციას (შერწყმას), რითაც მაქსიმალურად ნარჩუნდება მოძრაობის დიაპაზონი.
ცერვიკალური ფორამინოტომია არის შესაფერისი ვარიანტი იმ პაციენტებისთვის, რომლებსაც აქვთ ნერვის კომპრესიის მნიშვნელოვანი სიმპტომები და არ რეაგირებენ კონსერვატიულ მკურნალობაზე. ზოგიერთ შემთხვევაში, ის შეიძლება ჩატარდეს ხერხემლის სხვა ქირურგიულ მეთოდებთან ერთად, როგორიცაა ცერვიკალური ლამინექტომია.
რა შემთხვევებში ტარდება ცერვიკალური ფორამინოტომია?
კისრის თიაქარი და ნერვის კომპრესია
როდესაც კისრის ხერხემალში დისკები ცვდება ან ხდება თიაქარი, მათ შეუძლიათ ზეწოლა მოახდინონ ნერვულ ფესვებზე. ამ შემთხვევაში, ზურგის ტვინზე არსებული ზეწოლის მოსახსნელად გამოიყენება ცერვიკალური ფორამინოტომია. ვინაიდან თიაქრიანი დისკი აწვება მგრძნობიარე ნერვებს, დაზიანებული ნერვის მიხედვით შეიძლება აღინიშნებოდეს ტკივილი კისრის, მხრის, მკლავისა და ზურგის არეში.
პაციენტებში, რომლებსაც აქვთ ნერვულ ფესვზე ზეწოლა, ოპერაციის შესახებ გადაწყვეტილების მიღებისას აუცილებელია იმის გარჩევა, გამოწვეულია თუ არა ეს ზეწოლა რბილი თიაქრის ქსოვილით თუ მყარი ძვლოვანი წარმონაქმნით. თუ ტკივილს იწვევს ძვლოვან ქსოვილში არსებული ოსტეოფიტი, ქირურგიული ვარიანტი შეიძლება უფრო პრიორიტეტული გახდეს.
წინა ცერვიკალური ფორამინოტომია ძირითადად დაკავშირებულია ცერვიკალურ რადიკულოპათიასთან. ეს მდგომარეობა დაკავშირებულია ცერვიკალურ ხერხემალში ნერვული ფესვის კომპრესიით გამოწვეულ მეორად დაზიანებასთან. ოპერაცია ნაჩვენებია ცალმხრივი რადიკულოპათიის შემთხვევებში, რომლებიც განვითარდა პოსტეროლატერალური ოსტეოფიტური წანაზარდების ან დისკის ფრაგმენტის გამო.
ქრონიკული კისრის ტკივილი
როდესაც საუბარია ქრონიკულ კისრის ტკივილზე, პირველი, რაც გვახსენდება, არის კისრის თიაქარი. ტკივილი, რომლის კონტროლიც შეუძლებელია ფიზიოთერაპიითა და მედიკამენტებით და რომელიც გავლენას ახდენს ცხოვრების ხარისხზე, შესაძლოა საჭიროებდეს ქირურგიულ ჩარევას.
თუ მუდმივი ტკივილი და სისუსტე გავლენას ახდენს ყოველდღიურ აქტივობაზე და კონსერვატიული მკურნალობის მიუხედავად ტკივილი არ მცირდება, რეკომენდებულია ქირურგიული ვარიანტები. პაციენტს ეწყება ტკივილი, სისუსტე, ჭიანჭველების ცოცვის შეგრძნება და დაბუჟება. დროთა განმავლობაში, ამ ტკივილმა და სიმპტომებმა შესაძლოა გავლენა მოახდინოს სხეულის სხვა ნაწილებზეც, მაგალითად, თეძოებზე.
მკლავის ტკივილი და დაბუჟება
კისრის ტკივილთან ერთად მკლავის ტკივილი კისრის თიაქარზე მიუთითებს. როგორც წესი, ეს ვლინდება კისრის ან მკლავის ტკივილის, დაბუჟების, სისუსტისა და ჭიანჭველების ცოცვის შეგრძნების სახით. კისრიდან მკლავისკენ გავრცელებული ტკივილი ჩნდება კისრის მიდამოში არსებული დისკების მიერ ნერვულ ფესვებზე ზეწოლის გამო.
აღინიშნება ისეთი სიმპტომები, როგორიცაა მკლავისა და ხელის დაბუჟება ან ჭიანჭველების ცოცვის შეგრძნება, მკლავის კუნთებში ძალის დაკარგვა. ასეთი ტკივილის დროს პაციენტს შეიძლება გაუჭირდეს მკლავის აწევა. კისრის მოწინავე თიაქრის მქონე პაციენტებს შეიძლება ჰქონდეთ ხელების დაბუჟება და ძალის დაკარგვა.
კისრის მოძრაობისას გაძლიერებული ტკივილი, თითებსა და მკლავებში შეგრძნებული დაბუჟება, განსაკუთრებით ხელებსა და თითებში სისუსტე არის მნიშვნელოვანი ფაქტორები ოპერაციის შესახებ გადაწყვეტილების მიღებისას. ასევე მნიშვნელოვანია ისეთი სიმპტომები, როგორიცაა საგნების დაჭერის გაძნელება, მკლავებში რეფლექსების დაკარგვა და საგნების უნებლიედ დავარდნა.
კონსერვატიული მკურნალობის არაეფექტურობა
მნიშვნელოვანია ვიცოდეთ, რომ ცერვიკალური რადიკულოპათიის ბუნებრივი მიმდინარეობა საკმაოდ კეთილთვისებიანია. პაციენტების უმრავლესობა (75-90%) დროთა განმავლობაში სრულად იკურნება არაქირურგიული მკურნალობის მეთოდებით. ამიტომ, ოპერაცია განიხილება მხოლოდ როგორც უკანასკნელი საშუალება გარკვეულ და აუცილებელ შემთხვევებში.
ოპერაციის ჩვენებებს შორისაა აუტანელი მკლავის ტკივილი, რომელიც არ რეაგირებს მინიმუმ 6-12 კვირიან ძლიერ კონსერვატიულ მკურნალობაზე. სამედიცინო მკურნალობისადმი რეზისტენტული მკლავის ტკივილისა და ძალის დაკარგვის შემთხვევაში მიიღება გადაწყვეტილება დახურული კისრის თიაქრის ოპერაციის შესახებ.
პაციენტები პროგრესირებადი ან გამოხატული მოტორული ძალის დაკარგვით და ზურგის ტვინის კომპრესიის ნიშნებით (მიელორადიკულოპათია) საჭიროებენ ქირურგიულ შეფასებას. თუ არსებობს ნევროლოგიური დეფიციტი, ოპერაცია შეიძლება საჭირო გახდეს კონსერვატიული მკურნალობის მოლოდინის გარეშე.
ვისთვის ტარდება ცერვიკალური ფორამინოტომია?
პაციენტები ნერვულ ფესვზე ზეწოლით
პაციენტის სწორი შერჩევა ცერვიკალური ფორამინოტომიის ოპერაციის წარმატების განმსაზღვრელი ფაქტორია. ეს მეთოდი განსაკუთრებით ეფექტურია იმ პაციენტებისთვის, რომლებსაც აქვთ ცალმხრივი ჩივილები და ერთი ან ორი დონის ფესვის კომპრესია. პაციენტის ჩივილები უნდა შეფასდეს ოპერაციამდელ ვიზუალიზაციის კვლევებთან ერთად და დადასტურდეს ნერვული ფესვის კომპრესია ლატერალურ არხში ან ფორამენში.
ლატერალურად განლაგებული დისკის თიაქრისა და იზოლირებული ფორამინალური შევიწროების დროს პოსტერიორული ცერვიკალური ფორამინოტომია არის სასურველი მიდგომა. ახალგაზრდა პაციენტებში ლატერალურად განლაგებული რბილი დისკის ფრაგმენტის არსებობისას პოსტერიორული ჩარევის წარმატების მაჩვენებელი უფრო მაღალია, ვიდრე ანტერიორული დისკექტომიის დროს. პაციენტის ასაკის მატებასთან და ფორამინალური ძვლოვანი სტენოზის გაზრდასთან ერთად ქირურგიული წარმატება მცირდება.
ეს მეთოდი შეიძლება გამოყენებულ იქნას მრავალდონიანი ფორამინალური შევიწროების დროს, ცენტრალური არხის შევიწროების გარეშე. ასევე, მისი განხილვა შესაძლებელია ანტერიორული დისკექტომიისა და ფიქსაციის ოპერაციის შემდეგ დარჩენილი ფესვის სიმპტომების დროს. სწორად შერჩეულ პაციენტებში სიმპტომური გაუმჯობესება მიიღწევა 91-97%-მდე შემთხვევებში.
ცერვიკალური რადიკულოპათიის მქონე პაციენტები
ცერვიკალური რადიკულოპათიის მქონე პაციენტები ამ ოპერაციის მთავარი სამიზნე ჯგუფია. მთავარი ჩვენებებია მუდმივი რადიკულური ტკივილი და პროგრესირებადი ნევროლოგიური დეფიციტი, რომლებიც არ რეაგირებდნენ არცერთ დამხმარე მკურნალობაზე. ფორამინალურ კომპრესიასთან დაკავშირებული რადიკულური სიმპტომების არსებობისას დეკომპრესია იძლევა წარმატებულ შედეგებს.
შესაძლებელია რბილი ფორამინალური დისკის თიაქრის მოცილება და დეკომპრესიის უზრუნველყოფა ოსტეოფიტის ან ფასეტური ართროპათიის გამო განვითარებული ფორამინალური სტენოზის დროს. მწვავე რბილი ფორამინალური დისკის თიაქრისთვის სიმპტომების უეცარი გამოვლენა ტიპური ნიშანია. ამიტომ, ოპერაციის ჩატარებამდე აუცილებელია კონსერვატიული მკურნალობის მეთოდების მოსინჯვა, როგორიცაა ანთების საწინააღმდეგო მკურნალობა, ფიზიოთერაპია, ეპიდურული ინექციები ან ფესვის ბლოკადები.
მდგომარეობები, რომელთა დროსაც ოპერაცია არ არის შესაფერისი
ამის საპირისპიროდ, ზოგიერთ შემთხვევაში ცერვიკალური ფორამინოტომია არ არის შესაფერისი. ეს მეთოდი უკუნაჩვენებია ანტერიორული ცენტრალური კომპრესიით გამოწვეული მიელოპათიის შემთხვევებში. ცერვიკალური დეფორმაციისა და არასტაბილურობის არსებობისას პოსტერიორული ლამინაფორამინოტომია არ არის რეკომენდებული.
უკუჩვენებებია ტრაქეოსტომიის არსებობა, გადატანილი ცერვიკალური რადიოთერაპია და ცერვიკოთორაკალური შეერთების დისკის თიაქარი. პაციენტები მნიშვნელოვანი სამედიცინო თანმხლები დაავადებებით, რომლებიც ზრდის ქირურგიული, ანესთეზიოლოგიური ან გართულებების რისკს, შეიძლება არ იყვნენ შესაფერისი კანდიდატები. ბილატერალური (ორმხრივი) სიმპტომების მქონე პაციენტებმა შესაძლოა მხოლოდ ამ ოპერაციით ვერ მიიღონ სარგებელი.
არ არის რეკომენდებული პაციენტებისთვის, რომლებსაც აქვთ ექსტრუდირებული ან მიგრირებული დისკის თიაქარი, სპონდილოლიზთეზი, ხერხემლის არხის შევიწროება. ასევე არ უნდა ჩატარდეს იმ პაციენტებში, რომლებსაც დისკის სიმაღლე 50%-ზე მეტად აქვთ შემცირებული, აქვთ იგივე დონეზე ოპერაციის გადატანის ისტორია და სისხლდენის დიათეზი.
როგორ ტარდება ცერვიკალური ფორამინოტომიის ოპერაცია?
ოპერაციამდელი მომზადება
ოპერაციის შესახებ გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ პაციენტი გადის მომზადების დეტალურ პროცესს. ქირურგთან შეხვედრისას განიხილება სამედიცინო ისტორია, გამოყენებული მედიკამენტები და ოპერაციასთან დაკავშირებული შიშები. ამ ეტაპზე პაციენტი გადის ყოვლისმომცველ სამედიცინო შეფასებას, მათ შორის ფიზიკურ გასინჯვას და ვიზუალიზაციის კვლევებს, როგორიცაა MRI ან CT სკანირება.
ტარდება სისხლის ანალიზები, რათა შემოწმდეს ისეთი ფარული ჯანმრთელობის პრობლემები, როგორიცაა ანემია ან სისხლის შედედების დარღვევები, რამაც შეიძლება გავლენა მოახდინოს ოპერაციასა და გამოჯანმრთელებაზე. უკიდურესად მნიშვნელოვანია ყველა მედიკამენტის სრული სიის მიწოდება, მათ შორის ურეცეპტო წამლებისა და დანამატების. პაციენტებს ეძლევათ მითითება, რომ ოპერაციამდე გარკვეული პერიოდის განმავლობაში, როგორც წესი, წინა ღამის შუაღამის შემდეგ, არ მიიღონ საკვები ან სასმელი.
ვინაიდან ცერვიკალური ფორამინოტომია ჩვეულებრივ ტარდება ზოგადი ანესთეზიის ქვეშ, პაციენტებმა უნდა უზრუნველყონ ვინმეს თანხლება სახლში დასაბრუნებლად. ოპერაციის შემდეგ მინიმუმ 24 საათის განმავლობაში არ შეიძლება ავტომობილის მართვა ან მძიმე ტექნიკით მუშაობა. ასევე, მომზადების პროცესის ნაწილია სახლში კომფორტული დასასვენებელი ადგილის მოწყობა, საჭირო ნივთებზე მარტივი წვდომის უზრუნველყოფა და ისეთი დაბრკოლებების აღმოფხვრა, რამაც შეიძლება წაბორძიკება გამოიწვიოს.
ოპერაციის პროცესი
პროცედურის დღეს პაციენტი მიდის ქირურგიულ ცენტრში ან საავადმყოფოში და ასრულებს რეგისტრაციის პროცედურებს. ექთანი ატარებს ბოლო შეფასებას, ამოწმებს სასიცოცხლო ნიშნებს და ადასტურებს პროცედურას. საოპერაციო ოთახში შესვლის შემდეგ ანესთეზიოლოგი ატარებს ზოგად ანესთეზიას. პაციენტი საოპერაციო მაგიდაზე, როგორც წესი, წევს მუცელზე, რადგან ეს პოზიცია ქირურგს აძლევს ხერხემალთან ყველაზე მოსახერხებელ წვდომას.
ქირურგი აკეთებს განაკვეთს კისრის უკანა ნაწილში. განაკვეთი, პროცედურის ადგილმდებარეობისა და მოცულობის მიხედვით, ჩვეულებრივ 1-2 სმ სიგრძისაა. შემდეგ ქირურგი ფრთხილად აშორებს კუნთებსა და ქსოვილებს, რათა მიაღწიოს ფორამენის ხვრელს, საიდანაც ნერვები გამოდის ზურგის ტვინიდან. კისრის მიმდებარე კუნთები შორდება ორივე მხარეს, რათა გამოჩნდეს ხერხემლის დამცავი ძვლის უკანა ნაწილი, რომელსაც ლამინა ეწოდება.
შემდეგ, სპეციალური ძვლის საჭრელი ინსტრუმენტებით იწმინდება თიაქრიანი დისკის ის ნაწილი, რომელიც აწვება ნერვს, და პათოლოგიურად გაზრდილი ძვლოვანი წანაზარდები. ქირურგი ათავისუფლებს დაზიანებულ ნერვს ზეწოლისგან, აშორებს რა ძვლოვან წანაზარდებს, თიაქრიანი დისკის მასალას ან სხვა დაბრკოლებებს, რომლებიც იწვევენ ნერვის კომპრესიას. ნერვზე ზეწოლის მოხსნის შემდეგ განაკვეთი იკერება ნაკერების ან სამაგრების გამოყენებით და ოპერაციის ადგილის დასაცავად ადებენ სტერილურ ნახვევს.
ოპერაციის შემდგომი პირველი საათები
პროცედურის დასრულებისთანავე პაციენტი გადაჰყავთ გამოჯანმრთელების პალატაში. აქ ის იმყოფება მეთვალყურეობის ქვეშ, სანამ ანესთეზიის ეფექტი გაივლის და რეგულარულად მოწმდება სასიცოცხლო ნიშნები. ოპერაციის შემდგომი ტკივილი ნორმალურია და კონტროლდება ვენაში ან პერორალურად მიცემული ტკივილგამაყუჩებლებით.
კისრის მიდამოში განაკვეთისა და ხერხემლის სტაბილურობის შესანარჩუნებლად, როგორც წესი, რეკომენდებულია კისრის საყელოს გამოყენება. ამგვარად, კისრის მოძრაობები იზღუდება, რაც ხელს უწყობს გამოჯანმრთელებას. ოპერაციიდან რამდენიმე საათის შემდეგ იწყება თხევადი საკვების მიღება და ტოლერანტობის მიხედვით გადადიან მყარ საკვებზე. სისხლის შედედების რისკის შესამცირებლად და ნაწლავების მოძრაობის დასარეგულირებლად, როგორც წესი, ოპერაციიდან რამდენიმე საათის შემდეგ ან მეორე დღეს, ექთნის ან ფიზიოთერაპევტის თანხლებით, წახალისებულია საწოლში მცირე მოძრაობების გაკეთება და მოკლე სეირნობის დაწყება.
ცერვიკალური ფორამინოტომიის შემდეგ საავადმყოფოში დაყოვნება
საავადმყოფოში დაყოვნების ხანგრძლივობა ჩვეულებრივ მერყეობს 1-დან 3 დღემდე. პაციენტების უმრავლესობას შეუძლია სახლში წავიდეს ოპერაციის დღესვე, თუმცა ზოგიერთს შესაძლოა დასჭირდეს საავადმყოფოში ერთი ღამით დარჩენა მეთვალყურეობის მიზნით. საავადმყოფოში დაყოვნება ასევე შეიძლება განისაზღვროს 1-2 დღით.
ექიმები პაციენტს წერენ სახლში მას შემდეგ, რაც დარწმუნდებიან, რომ ტკივილის კონტროლი უზრუნველყოფილია, პაციენტს შეუძლია დამოუკიდებლად შეასრულოს ძირითადი მოძრაობები და არ არსებობს გართულებების რისკი. პაციენტებს სახლში დაბრუნებისას სჭირდებათ ვინმე, ვინც გაჰყვება და დაეხმარება გამოჯანმრთელების პირველ პერიოდში.
ოპერაციის რისკები და გართულებები
როგორც ნებისმიერ ქირურგიულ პროცედურას, ცერვიკალურ ფორამინოტომიასაც აქვს გარკვეული რისკები. მიუხედავად იმისა, რომ პაციენტების 90%-ზე მეტი გართულებების გარეშე გამოჯანმრთელდება, მნიშვნელოვანია ვიცოდეთ შესაძლო რისკების შესახებ. მცირე გართულებების სიხშირე დაახლოებით 3-4%-ია, ხოლო სერიოზული გართულებების რისკი 1-2%-ია.
ოპერაციის დროს შესაძლო რისკები
ოპერაციის დროს შეიძლება წარმოიშვას ისეთი მდგომარეობები, როგორიცაა ნერვის დაზიანება, ჭარბი სისხლდენა და ზურგის ტვინის სითხის გაჟონვა. ნერვული ფესვის დაზიანება იწვევს მკლავის ტკივილს, კუნთების ჯგუფებში სისუსტეს და მგრძნობელობის დარღვევებს. ხერხემლის არტერიის დაზიანება იშვიათი, მაგრამ სერიოზული გართულებაა.
ზურგის ტვინის სითხის გაჟონვა შეიძლება მოხდეს ოპერაციის შემდეგ ჭრილობის ადგილიდან. ამ შემთხვევაში შესაძლოა საჭირო გახდეს დამატებითი ჩარევა სპინალური კათეტერით ან ჭრილობის ადგილის შეკეთება. მიუხედავად იმისა, რომ სისხლდენის რისკი დაბალია, ანთების საწინააღმდეგო მედიკამენტების გამოყენებამ შეიძლება გაზარდოს ეს რისკი.
ზურგის ტვინის დაზიანება იშვიათია, მაგრამ შეიძლება გამოიწვიოს დამბლა. განსაკუთრებით ჭარბწონიან პაციენტებში, მუცელზე წოლის პოზიციაში შეიძლება მოხდეს სისხლის ჭარბი დაკარგვა. ჰაერის ემბოლია და ჰიპოტენზიით გამოწვეული ზურგის ტვინის იშემია ასევე მჯდომარე პოზიციის საშიშროებაა.
ოპერაციის შემდგომი გართულებები
ოპერაციიდან 6 კვირის შემდეგ პაციენტების 18%-ს აღენიშნება კისრის გაღიზიანება. პირველი 30 დღის განმავლობაში პაციენტების 8%-ს უგრძელდება ნარჩენი რადიკულური ტკივილი და შესაძლოა საჭირო გახდეს ქირურგიული რევიზია. ახალი ნევროლოგიური დეფიციტის განვითარება იშვიათი შემთხვევაა.
ინფექცია შეიძლება განვითარდეს კანის განაკვეთის არეში, ოპერაციის ადგილას ან ძვალში. ასევე არსებობს სერიოზული ინფექციების რისკი, როგორიცაა მენინგიტი და აბსცესის წარმოქმნა. ოპერაციის შემდეგ შეიძლება განვითარდეს კისრის დეფორმაცია და შესაძლოა საჭირო გახდეს დამატებითი ქირურგიული ჩარევა ცერვიკალური ხერხემლის არასტაბილურობის მიმართულებით.
დროებითი ნერვული ფესვის დამბლა ყველაზე ხშირი ნევროლოგიური გართულებაა. ისინი, როგორც წესი, ქრება 6 დღის განმავლობაში. ყველაზე გრძელი ფესვი, C5, ყველაზე მეტად ზიანდება. სუნთქვის გაძნელება ან პნევმონია ჩვეულებრივ დროებითია.
რისკ-ფაქტორები
ოპერაციამდელი რადიკულური ტკივილის ხანგრძლივობა განსაზღვრულია, როგორც უარყოფითი შედეგის რისკ-ფაქტორი. თანმხლები სპონდილოლიზთეზი ან მედიოლატერალური დისკის პროტრუზია ზრდის ქირურგიული წარუმატებლობისა და გართულებების რისკს. ფასეტური სახსრის აგრესიული რეზექციის გამო შეიძლება განვითარდეს ცერვიკალური სპინალური არასტაბილურობა.
ხშირად დასმული კითხვები
რამდენ ხანს გრძელდება ოპერაცია?
პაციენტებს ოპერაციამდე ყველაზე მეტად აინტერესებთ, თუ რამდენ ხანს გაგრძელდება ოპერაცია. ცერვიკალური ფორამინოტომიის ოპერაცია ჩვეულებრივ სრულდება რამდენიმე საათში. ხანგრძლივობა დამოკიდებულია იმაზე, თუ რამდენი დონე უნდა იქნას ნამკურნალები და ოპერაციის სირთულეზე.
ერთდონიანი ჩარევა უფრო ხანმოკლეა, ხოლო მრავალდონიანი ოპერაციები ბუნებრივია უფრო მეტ დროს მოითხოვს. ქირურგის გამოცდილება და გამოყენებული ტექნიკაც მოქმედებს ხანგრძლივობაზე. პაციენტების საოპერაციოში შესვლისა და ანესთეზიის მომზადებისთვის საჭირო დამატებითი დრო უნდა იქნას გათვალისწინებული.
როგორ მიმდინარეობს გამოჯანმრთელების პროცესი?
გამოჯანმრთელების პროცესი დამოკიდებულია ჩატარებული ოპერაციის ტიპზე. პაციენტები, როგორც წესი, გამოჯანმრთელებას აჩვენებენ რამდენიმე კვირიდან რამდენიმე თვემდე პერიოდში. პირველ დღეებში ოპერაციის ადგილას შეშუპება და დისკომფორტი ნორმალურია.
პირველი კვირის განმავლობაში ყურადღება უნდა გაამახვილოთ დასვენებაზე და თანდათანობით გაზარდოთ აქტივობის დონე. სისხლის მიმოქცევის მხარდასაჭერად რეკომენდებულია მსუბუქი სეირნობა, თუმცა მოერიდეთ მძიმე საგნების აწევას ან დამღლელ აქტივობებს. მეორე კვირის დადგომისას, ბევრი პაციენტი იწყებს ტკივილისა და დისკომფორტის მნიშვნელოვან შემცირებას.
ოპერაციის შემდგომ გამოჯანმრთელების პროცესში რეკომენდებულია ფიზიოთერაპია და რეგულარული კონტროლი. ამგვარად შესაძლებელია ხერხემლის მიმდებარე კუნთების გაძლიერება და მობილობის გაზრდა.
იქნება თუ არა ტკივილი ოპერაციის შემდეგ?
ოპერაციის შემდგომი ტკივილი ნორმალურია და კონტროლდება ექიმის მიერ დანიშნული ტკივილგამაყუჩებლებით. როგორც წესი, მისი კონტროლი შესაძლებელია რეცეპტით გაცემული მედიკამენტებით. ოპერაციის ადგილას შეიძლება იგრძნოთ დისკომფორტი, ეს მდგომარეობა დროთა განმავლობაში თანდათან შემცირდება.
ოპერაციის შემდეგ დასვენება და საკმარისი ძილი მხარს უჭერს ორგანიზმის გამოჯანმრთელების პროცესს. დასვენება ეხმარება ტკივილის შემცირებასა და გამოჯანმრთელების დაჩქარებას. ჯანსაღი კვება და საკმარისი სითხის მიღება ასევე მნიშვნელოვანი ფაქტორებია, რომლებიც მხარს უჭერენ გამოჯანმრთელების პროცესს.
როდის შეიძლება ნორმალურ აქტივობებზე დაბრუნება?
სამსახურში დაბრუნების დრო განსხვავებულია. საოფისე სამუშაოზე მომუშავეებისთვის ჩვეულებრივ გაიცემა 2-4 კვირიანი, ხოლო ფიზიკური სამუშაოს შემსრულებლებისთვის 6-12 კვირიანი ცნობა. ბევრი პაციენტი 1-2 კვირაში უბრუნდება მსუბუქ სამუშაოს, ხოლო ფიზიკურად დამღლელ სამუშაოზე მომუშავეებს შესაძლოა დასჭირდეთ 4-6 კვირა ან მეტი დრო.
ოპერაციიდან 2-4 კვირის შემდეგ შეიძლება დაიწყოს კომპიუტერით ხანმოკლე მუშაობა. მსუბუქი აქტივობები, როგორიცაა სეირნობა, შეიძლება დაიწყოს 2-4 კვირის შემდეგ. ცურვა შეიძლება იყოს შესაფერისი 6-8 კვირის შემდეგ. წონის აწევისთვის, სირბილისთვის და კონტაქტური სპორტისთვის ჩვეულებრივ საჭიროა 3-6 თვის ლოდინი.
ავტომობილის მართვისთვის ჩვეულებრივ რეკომენდებულია მინიმუმ 2-4 კვირის ლოდინი. აუცილებელია ქირურგის თანხმობის მიღება.
შეჯამება: ცერვიკალური ფორამინოტომია
ცერვიკალური ფორამინოტომია არის ეფექტური გადაწყვეტა კისრის მიზეზით გამოწვეული ნერვის კომპრესიისთვის, რომელიც არ რეაგირებს კონსერვატიულ მკურნალობაზე. უდავოდ, ოპერაციის შესახებ გადაწყვეტილების მიღებამდე აუცილებელია მინიმუმ 6-12 კვირიანი დამხმარე მკურნალობის მოსინჯვა. სწორად შერჩეულ პაციენტებში წარმატების მაჩვენებელი საკმაოდ მაღალია.
გამოჯანმრთელების პროცესი ინდივიდუალურია, თუმცა პაციენტების უმრავლესობა რამდენიმე კვირაში გრძნობს მნიშვნელოვან გაუმჯობესებას. თუ მუშაობთ საოფისე სამუშაოზე, შეგიძლიათ სამსახურს დაუბრუნდეთ 2-4 კვირის შემდეგ. თუ ასრულებთ ფიზიკურ სამუშაოს, ეს დრო შეიძლება გაგრძელდეს 6-12 კვირამდე.
თქვენი ექიმის რეკომენდაციების დაცვა, რეგულარულ კონტროლზე სიარული და ფიზიოთერაპიის პროგრამის სრულად დასრულება კრიტიკულად მნიშვნელოვანია წარმატებული შედეგისთვის.
