თეძოს მოტეხილობის მკურნალობის მეთოდები რა არის?

თეძოს მოტეხილობა

თეძოს მოტეხილობა არის სერიოზული ტრავმა, რომლის სიხშირეც ასაკთან ერთად იზრდება და რომელსაც სიცოცხლისთვის საშიში გართულებების გამოწვევა შეუძლია. ასაკის მატებასთან ერთად ძვლის სტრუქტურაში დასუსტებები ვითარდება, სხვა სიტყვებით, ოსტეოპოროზის განვითარება იზრდება და თეძოს მოტეხილობის რისკი მატებას იწყებს. გამოყენებული წამლები, სუსტი მხედველობა და წონასწორობის პრობლემები ხანდაზმული ადამიანების დაცემის ალბათობას ზრდის. დაცემის შემდეგ თეძოს მოტეხილობის პრობლემის წარმოქმნა ხშირია და ხანდაზმული ადამიანებისთვის რისკიანი მდგომარეობაა. თეძოს მოტეხილობა, როგორც წესი, ქირურგიულ აღდგენასა და ფიზიკურ თერაპიას მოითხოვს. ძვლის სიმკვრივის შენარჩუნებითა და დაცემების თავიდან აცილებისკენ მიმართული ზომების მიღებით შესაძლებელია თეძოს მოტეხილობისგან დაცვა.

რა არის თეძოს მოტეხილობა?

თეძოს ძვლის ნებისმიერ ადგილას მოტეხილობის მდგომარეობას თეძოს მოტეხილობა ეწოდება. თეძოს მოტეხილობა, როგორც წესი, ბარძაყის ძვლის (ფემურის) ზედა ნაწილის გატეხვის შედეგად ხდება. ხანდაზმულებში უფრო ხშირად გვხვდება თეძოს მოტეხილობა, რომელიც, უპირველეს ყოვლისა, ძლიერ ტკივილსა და სერიოზულ სიმპტომებს იწვევს. თუ პაციენტის ასაკობრივი მდგომარეობა იძლევა საშუალებას, თეძოს მოტეხილობა დაუყოვნებლივ ოპერაციას მოითხოვს. მოტეხილობის ადგილის მიხედვით, ქირურგიული ჩარევისას გამოყენებული მეთოდები შეიძლება განსხვავდებოდეს.

თეძოს მოტეხილობები სხვადასხვა ტიპისაა და შეიძლება სხვადასხვა არეში განვითარდეს. ზედა ბარძაყის ძვალში, რომელსაც სხვა სახელად ბარძაყის ძვლის სხვადასხვა არეც ეწოდება, მოტეხილობები შეიძლება წარმოიქმნას. მოტეხილობის ყველაზე გავრცელებულ ტიპებს შორის არის ბარძაყის ყელის მოტეხილობა და ინტერტროქანტერული მოტეხილობა. ბარძაყის ყელის მოტეხილობისას იტყდება ბარძაყის თავის ზუსტად ქვემოთ მდებარე ძვლოვანი უბანი. ინტერტროქანტერულ არეში მოტეხილობის წარმოქმნის შემთხვევაში კი მოტეხილობა ბარძაყის ყელსა და ბარძაყის გრძელ, სწორ ნაწილს შორის ხდება.

თეძოს მოტეხილობის წარმოქმნის შემთხვევაში ეს მდგომარეობა გადაუდებლად, დაუყოვნებლივ უნდა იქნას მიმართული ჯანმრთელობის დაწესებულებაში. საავადმყოფოში გადაყვანისას, რომ არსებული მდგომარეობა არ გართულდეს, რეკომენდირებულია პაციენტების სასწრაფო დახმარების მანქანით, პროფესიონალური ჯგუფის თანხლებით გადაყვანა. Hisar Hospital Intercontinental თეძოს მოტეხილობის სფეროში სპეციალიზებულ მრავალ ექიმთან ერთად მუშაობს. ამ გადაუდებელ მდგომარეობაში პაციენტებს Hisar-ის საავადმყოფოებში პროფესიონალური მხარდაჭერის მიღება შეუძლიათ.

თეძოს მოტეხილობის მიზეზები და რისკფაქტორები რა არის?

თეძოს მოტეხილობა ცხოვრების ყველა პერიოდში შეიძლება შეგვხვდეს პრობლემებს შორის ერთ-ერთია. თუმცა, ასაკობრივი ჯგუფის მიხედვით, თეძოს მოტეხილობის გამომწვევი რისკფაქტორები შეიძლება განსხვავდებოდეს. მანქანის ავარიის მსგავსი ძლიერი დარტყმის მიღებისას ნებისმიერი ასაკის ადამიანში შეიძლება განვითარდეს თეძოს მოტეხილობა. ხანდაზმულებში სიმაღლიდან დაცემის შედეგადაც შეიძლება განვითარდეს თეძოს მოტეხილობა. ძვლის მძიმე დაკარგვით (დაშლით) დაავადებულ ადამიანებში ფეხზე დგომისას მცირე გადახრის შედეგადაც შეიძლება წარმოიქმნას თეძოს მოტეხილობა.

თეძოს მოტეხილობის გამომწვევი სამედიცინო მდგომარეობები შემდეგნაირად შეიძლება დავალაგოთ.

ოსტეოპოროზი: ხალხში ძვლის დაშლის სახელითაც ცნობილი ეს დაავადება ძვლების დასუსტებას და მოტეხილობის ალბათობის გაზრდას იწვევს.

ფარისებრი ჯირკვლის პრობლემები: მედიცინაში ჰიპერთირეოზად წოდებული მდგომარეობა, რომელიც ფარისებრი ჯირკვლების ნორმაზე უფრო ინტენსიურად მუშაობას აღწერს, მყიფე ძვლებამდე შეიძლება მიგვიყვანოს.

ნაწლავის დარღვევები: ნაწლავის დარღვევების გამო, რომლებიც D ვიტამინისა და კალციუმის შეწოვას შეამცირებს, ძვლები შეიძლება დასუსტდეს და ეს მდგომარეობა თან მოიტანს თეძოს მოტეხილობას.

წონასწორობასთან დაკავშირებული პრობლემები: პარკინსონის დაავადება, ინსულტი და პერიფერიული ნეიროპათია მსგავსი დაავადებები დაცემის რისკს შეიძლება გაზრდიდეს.

თეძოს მოტეხილობის გამომწვევ სხვა ფაქტორებს შორის არიან: ხანგრძლივად გამოყენებული კორტიზონის პრეპარატები, თავბრუსხვევის გამომწვევი პრეპარატები, საძინებელი აბები და დამამშვიდებლები. ბავშვობისა და მოზარდობის პერიოდიდან კალციუმისა და D ვიტამინის საკმარისი რაოდენობით მიუღებლობა და ასეთი ვიტამინებისა და მინერალების მუდმივი დეფიციტი ძვლის მასის შემცირებას შეიძლება იწვევდეს. ახალგაზრდობის პერიოდში დაშვებულმა კვების შეცდომებმა წლების შემდეგ ძვლის დაკარგვა შეიძლება გამოიწვიოს, რაც თეძოს მოტეხილობის განვითარების რისკს გაზრდის. კვების პრობლემების მსგავსად, მოძრაობის გარეშე ცხოვრებაც ხელს უწყობს ძვლებისა და კუნთების დასუსტებას, რაც დაცემისა და მოტეხილობის ალბათობას ზრდის.

თეძოს მოტეხილობის რისკფაქტორების მქონე პირებმა ამ საკითხთან დაკავშირებით ინფორმირებულები უნდა იყვნენ და პრევენციული ხასიათის ცხოვრების ცვლილებები გაატარონ. დაინტერესებულ პირებს Hisar Hospital Intercontinental-ში მიმართვით შეუძლიათ მიიღონ ინფორმაცია იმის შესახებ, თუ რა სახის ზომები უნდა მიიღონ თეძოს მოტეხილობის თავიდან ასაცილებლად.

თეძოს მოტეხილობის სიმპტომები და დიაგნოსტიკის მეთოდები რა არის?

თეძოს მოტეხილობის წარმოქმნისას გამოვლენილი სიმპტომები საკმარისად ძლიერია, რომ შესამჩნევი იყოს. ეს სიმპტომებია შემდეგნაირი.

დაცემის ადგილიდან ადგომის ან სიარულის შეუძლებლობა

თეძოსა და ლავიწში ძლიერი ტკივილის განვითარება

დაზიანებული თეძოს მხარეს ფეხზე დატვირთვის შეუძლებლობა

თეძოს არეში და მის გარშემო სისხლჩაქცევისა და შეშუპების განვითარება

დაზიანებული თეძოს მხარეს ფეხის უფრო მოკლე დარჩენა

დაზიანებული თეძოს მხარეს ფეხის გარეთ მობრუნება

თეძოს მოტეხილობის სიმპტომებიდან ერთის მაინც არსებობისას უახლოეს ჯანმრთელობის დაწესებულებას უნდა მიმართოთ. უნდა ჩატარდეს საჭირო გამოკვლევები იმის დასადგენად, არის თუ არა თეძოს მოტეხილობა, და უნდა განხორციელდეს საჭირო ჩარევები. თეძოს მოტეხილობის ეჭვის შემთხვევაში, უპირველეს ყოვლისა, ექიმი ფიზიკურ გასინჯვას ატარებს. ექიმი ამოწმებს მოძრაობის შეზღუდვას, არეში შეშუპებას თუ ფეხის მდგომარეობაში განსხვავებებს. საჭირო გამოკვლევების შემდეგ, როდესაც თეძოს მოტეხილობა მკაფიოდ დადგინდება, კეთდება რენტგენი და კომპიუტერული ტომოგრაფიის სკანირება. მიღებული სურათებით შეიძლება დაისვას თეძოს მოტეხილობის დიაგნოზი.

თეძოს მოტეხილობის მკურნალობის არჩევანი რა არის?

თეძოს მოტეხილობის მკურნალობა დამოკიდებულია პაციენტის ასაკზე, ზოგად ჯანმრთელობაზე და დაზიანების ტიპზე. თეძოს მოტეხილობების უმეტესობა წარმოქმნიდან ერთი ან ორი დღის განმავლობაში ოპერაციას მოითხოვს. თუმცა, ზოგიერთ პირში მათი ასაკისა და სხვა ჯანმრთელობის პრობლემების გამო ოპერაცია შეუძლებელი შეიძლება იყოს. თეძოს მოტეხილობისთვის ჩატარებული გამოკვლევების შემდეგ ექიმი პაციენტისთვის იდეალურ მკურნალობის მეთოდს წყვეტს. ამ ეტაპზე მკურნალობა შემდეგნაირად განსხვავდება.

ქირურგიული ჩარევები: თეძოს მოტეხილობების უმეტესობა ქირურგიულ ჩარევას მოითხოვს. არსებობს თეძოს მოტეხილობის ოპერაციის სხვადასხვა ტექნიკა და ოპერაციების დროს ძვლების დასამაგრებლად და ადგილზე დასაფიქსირებლად შეიძლება გამოყენებულ იქნას ლითონის ხრახნები, ლურსმნები ან ფირფიტები. ამგვარად, ათელების (სპლინტების) საშუალებით იმობილიზაცია უზრუნველყოფილი იქნება და ტარდება კონსერვატიული მკურნალობა.

თეძოს პროთეზი: დაზიანების ფორმის მიხედვით შეიძლება საჭირო გახდეს ნაწილობრივი ან სრული თეძოს პროთეზი. თეძოს პროთეზის ოპერაციის შემდეგ სავალდებულოა რეაბილიტაციის ცენტრში ფიზიკური თერაპიის გავლა.

ფიზიკური თერაპია: ფიზიკური თერაპიის დროს ფიზიოთერაპევტი პაციენტს მოძრაობის, მოქნილობისა და ძალის აღდგენაზე ორიენტირებულ ფიზიოთერაპიულ სეანსებს ატარებს. განსაკუთრებით თეძოს პროთეზის ოპერაციის შემდეგ ფიზიოთერაპევტის თანხლებით სპეციალური ვარჯიშების შესრულება აუცილებელია.

წამლები: თეძოს მოტეხილობის მკურნალობისას საჭიროა როგორც რეცეპტის გარეშე, ისე რეცეპტით გაცემული წამლებიც. უპირველეს ყოვლისა, ტკივილის სიმპტომის შესამცირებლად გამოიყენება ტკივილგამაყუჩებელი წამლები. როგორც ტკივილის მართვაში, ისე არეში ანთების შემცირებაში ეფექტური წამლების წყალობით ოპერაციის შემდგომი პროცესიც შეიძლება დაეხმაროს.

თეძოს მოტეხილობის ოპერაციის შემდგომი განკურნება და რეაბილიტაცია

თეძოს მოტეხილობის ოპერაციის შემდეგ პაციენტები, როგორც წესი, 4-დან 7 დღემდე რჩებიან საავადმყოფოში. ამ დროის განმავლობაში ტკივილის მართვის უზრუნველსაყოფად ექიმი სხვადასხვა ტკივილგამაყუჩებელ წამალს დანიშნავს. საავადმყოფოში ყოფნის პერიოდიდან დაწყებული, ძვლისა და კუნთის ძალის მხარდასაჭერად ფიზიკური თერაპიის პროცესი იწყება. პირველი 6 კვირის განმავლობაში ინტენსიური ფიზიკური თერაპიის პროგრამა მიმდინარეობს და პაციენტები, ყოველდღიური საქმიანობის შესრულების შესაძლებლობის მიხედვით, მხარდაჭერას საჭიროებენ. ამ პროცესში განკურნება ნელი და კონტროლირებადი მოძრაობებით უნდა მიმდინარეობდეს. ექიმების დანიშნულებიდან გადახვევა და მძიმე ვარჯიშების დაწყება არსებულ თეძოს ჯანმრთელობაზე უარყოფითად შეიძლება იმოქმედოს. ოპერაციის შემდგომი სიარულის უნარის განვითარებასთან ერთად ფიზიკური თერაპიის პროცესში განახლებები შეიძლება განხორციელდეს. თუმცა, ოპერაციის შემდგომ პირველ 3 თვეში, როგორც წესი, ფიზიკური თერაპია რეგულარულად ტარდება.

თეძოს მოტეხილობის გრძელვადიანი შედეგები და ცხოვრების წესზე ზემოქმედება

თეძოს მოტეხილობის ისტორიის მქონე პირმა თავისი სიცოცხლის დარჩენილ პერიოდში უფრო ფრთხილად უნდა მოიქცეს. თეძოს მოტეხილობები შეიძლება განმეორდეს. პროფესიონალური ოპერაციის ჩატარების შემთხვევაში ეს რისკი მინიმუმამდე შეიძლება დავიყვანოთ. ოპერაციისას პროთეზის გამოყენების შემთხვევაში, პროთეზის გამძლეობა 10-დან 20 წლამდე მერყეობს. პაციენტის ცხოვრების წესის მიხედვით ეს ვადა შეიძლება გაიზარდოს. მოტეხილობამდელი ყოველდღიური საქმიანობის შესრულების უნარის მისაღწევად პაციენტებს ფიზიკური რეაბილიტაცია სჭირდებათ. როგორც წესი, ოპერაციის შემდგომ 3 თვეში ფიზიკური თერაპიის გავლა რეკომენდირებულია. ამგვარად, პაციენტის ცხოვრების ხარისხი შეიძლება გაუმჯობესდეს. ოპერაციის შემდეგ ჩვეულებრივი აქტივობების დაბრუნება დაახლოებით 6-კვირიან პერიოდს მოითხოვს. ამ პერიოდში პაციენტებს ყოველდღიური აქტივობებისთვის გარედან დახმარება შეიძლება დასჭირდეთ. ექვსი კვირის ბოლოს კი დამოუკიდებლობის მოპოვებას იწყებენ და ყოველდღიურ საჭიროებებს თავად დააკმაყოფილებენ.

თეძოს მოტეხილობა სერიოზული ჯანმრთელობის პრობლემაა. თუ ოპერაცია ტარდება, იგი ოპერაციის სფეროში მომუშავე ექსპერტმა ორთოპედმა ქირურგმა უნდა განახორციელოს. Hisar Hospital Intercontinental-ის ფარგლებში მომსახურე ორთოპედი ქირურგები პაციენტების წინანდელ ცხოვრებაში დაბრუნებისთვის პროფესიონალურ მიდგომას იჩენენ.

ხშირად დასმული კითხვები

თეძოს მოტეხილობის ოპერაცია ზოგადი ანესთეზიის ქვეშ ტარდება. ამით პაციენტი ოპერაციის დროს არანაირ ტკივილს ან მტკივნეულობას არ განიცდის. ოპერაციის დროს თეძოს არეში ჭრილობა კეთდება. ჭრილობის ზომა მოტეხილობის ზომის მიხედვით შეიძლება განსხვავდებოდეს. მოტეხილობის სტრუქტურის მიხედვით, საჭირო შემთხვევებში, ხრახნების, პროთეზების, ფირფიტების ან ლურსმნების საშუალებით ხდება ძვლის გასწორება. ძვალზე ჩატარებული მანიპულაციების შემდეგ ჭრილობა იხურება და ოპერაცია სრულდება. თეძოს მოტეხილობის ოპერაციის შემდეგ საავადმყოფოში ყოფნის ხანგრძლივობა პაციენტის ჯანმრთელობის მდგომარეობის მიხედვით განსხვავდება. როგორც წესი, პაციენტები ოპერაციის შემდეგ 4-დან 7 დღემდე რჩებიან საავადმყოფოში. თეძოს მოტეხილობის ოპერაციის შემდეგ ტკივილის კონტროლის მიზნით ექიმი სხვადასხვა ტკივილგამაყუჩებელ წამალს დანიშნავს. წამლით მკურნალობაში, როგორც წესი, ერთად გამოიყენება შეშუპების შემამცირებელი წამლები და ოპერაციის არეს დამაბუჭებელი ადგილობრივი ანესთეტიკები. ზოგიერთ პაციენტში შეიძლება ჩატარდეს სისხლის შედედების თავიდან ასაცილებლად მიმართული მკურნალობაც. თეძოს მოტეხილობის ოპერაციის შემდეგ პაციენტები გარკვეული დროით რეაბილიტაციის პროცესში შედიან. ამ პროცესის ფარგლებში ფიზიოთერაპიული პროგრამები ტარდება, რათა მიზნად დაისახოს კუნთების გაძლიერება, მოძრაობის დიაპაზონის გაზრდა და სიარულის უნარის დაბრუნება. პაციენტის განკურნების მდგომარეობისა და მოძრაობის უნარის გაზრდის პროპორციულად განისაზღვრება რეაბილიტაციის პროცესის მიმდინარეობა. თუმცა, როგორც წესი, თეძოს მოტეხილობის ოპერაციის შემდეგ პაციენტები პირველ თვეში ინტენსიურ რეაბილიტაციის პროცესში ექცევიან. თეძოს მოტეხილობის ოპერაციის შემდეგ პაციენტებს თავდაპირველად საკმაოდ შეზღუდული მოძრაობის უნარი აქვთ. ჩასატარებელი ფიზიოთერაპიის სეანსებით მიზნად ისახება კუნთებისა და ძვლების გაძლიერება და მათი მოძრაობის უზრუნველყოფა. როგორც წესი, პაციენტები ოპერაციის შემდეგ მე-6 კვირის განმავლობაში შეიძლება დაიწყონ მსუბუქი ყოველდღიური აქტივობები. აქტივობების ინტენსივობის გაზრდისას ფრთხილად უნდა მოიქცეთ და ექიმის რჩევები უნდა შეასრულოთ. თეძოს მოტეხილობის ასაკისა და პაციენტის ჯანმრთელობის პირობების მიხედვით ცხოვრების ხარისხზე ზემოქმედების ფორმაც განსხვავდება. თუმცა, განსაკუთრებით პირველი 6 კვირის განმავლობაში, პაციენტებს საკუთარი მოვლისა და ყოველდღიური აქტივობებისთვის დახმარება სჭირდებათ. პაციენტების ყოველდღიურ აქტივობებსა და მოძრაობის დროს შეიძლება შეზღუდვები და ლიმიტაციები დაწესდეს. თეძოს მოტეხილობის ოპერაციის შემდეგ პაციენტები, როგორც მანქანის მართვისას, ისე ფიზიკური აქტივობების დროს, ოპერაციამდელ სტანდარტებთან შედარებით შემცირებას აღნიშნავენ. თეძოს მოტეხილობის რისკის შესამცირებლად სხვადასხვა ზომის მიღება შეიძლება. პირველ რიგში, ადამიანებს შეუძლიათ აქტიური ცხოვრებით, ჩასატარებელი ვარჯიშებით გაზარდონ კუნთების ძალა და თავიდან აიცილონ ძვლის დაკარგვა. სწორი კვებით, D ვიტამინისა და კალციუმის საკმარისი რაოდენობით მიღებით შეუძლიათ ძვლების გაძლიერება. რეგულარული ექიმის კონტროლის წყალობით ძვლის სიმკვრივე ახლოდან შეიძლება იყოს მონიტორინგზე, ხოლო ოსტეოპოროზის დასაწყისის მსგავსი დიაგნოზის დასმის შემთხვევაში შეიძლება გამოყენებულ იქნას ძვლის დაკარგვას შემანელებელი და ძვლებს გამაძლიერებელი სხვადასხვა წამალი. პაციენტებმა სასურველია ჯანმრთელ წონაზე იყვნენ და თავი აარიდონ სიგარეტისა და ალკოჰოლის მოხმარებას. თეძოს მოტეხილობის მქონე პირებმა ეს პრობლემები უყურადღებოდ არ უნდა დატოვონ და დაუყოვნებლივ მიმართონ ჯანმრთელობის დაწესებულებას. ოპერაციის ჩატარების შემთხვევაში, ოპერაციის შემდეგ საჭირო ყურადღება მკაცრად უნდა იქნას დაცული. განკურნების პროცესში საჭირო ფიზიოთერაპიული მხარდაჭერა უნდა იქნას მიღებული და წამლით მკურნალობა არ უნდა შეწყდეს. ექიმის რჩევების შესაბამისად ვარჯიშების დამატებით უნდა მოხდეს არეში კუნთებისა და ძვლების ძალის აღდგენაზე მუშაობა.