კოჭის სახსარში წარმოქმნილმა ართროზმა და ტრავმულმა დაზიანებებმა შესაძლოა სერიოზული ტკივილი გამოიწვიოს. კოჭის ართროპლასტიკა ამ პრობლემების ერთ-ერთი თანამედროვე მკურნალობის მეთოდია. მაშ, რა არის კოჭის პროთეზი, ვის უკეთდება და რა შემთხვევებშია საჭირო? ამ სტატიაში თქვენ იპოვით ყველა დეტალს, რომელიც გაინტერესებთ კოჭის პროთეზირების ოპერაციის შესახებ.
რა არის კოჭის პროთეზი?
კოჭის პროთეზი არის ქირურგიული მკურნალობის მეთოდი, რომელიც გამოიყენება სახსრის სერიოზული დაზიანებისა და ართროზის დროს. ამ პროცედურის დროს დაზიანებული სახსრის ზედაპირები ამოიღება და მათ ადგილას ხელოვნური სახსრის იმპლანტი თავსდება. ეს პროცედურა, რომელიც ასევე ცნობილია როგორც კოჭის ართროპლასტიკა, მუშაობს მენჯ-ბარძაყისა და მუხლის პროთეზების მსგავსი პრინციპით.
პროთეზირების დროს იხსნება წვივის ძვლის ქვედა ზედაპირისა და ნავისებრი ანუ კოჭის ძვლის ზედა ზედაპირის დაზიანებული ხრტილი და ძვლოვანი ქსოვილის გარკვეული ნაწილი. მათ ნაცვლად თავსდება მეტალის შენადნობებისგან დამზადებული კომპონენტები და მათ შორის მაღალი სიმკვრივის პოლიეთილენის დეტალი, რომელიც უზრუნველყოფს გლუვ მოძრაობას.
კოჭის პროთეზირების ოპერაცია არის გამოსავალი იმ შემთხვევაში, როდესაც სხვა სახსრის შემхраნებელი მკურნალობის მეთოდებით შედეგი არ მიიღწევა. ამიტომ იგი ითვლება ბოლო არჩევანის მკურნალობის მეთოდად.
პროთეზის ფუნქცია და მნიშვნელობა
კოჭის პროთეზის ძირითადი მიზანია ართროზით გამოწვეული ძლიერი ტკივილის აღმოფხვრა. თუმცა, პროთეზი არა მხოლოდ აყუჩებს ტკივილს, არამედ ინარჩუნებს კოჭის ბუნებრივ ზევით-ქვევით მოძრაობას. ამ თვისების წყალობით პაციენტებს აქვთ თავისუფლად სიარულის შესაძლებლობა.
სახსრის დაზიანებისას ბუნებრივი ფუნქციები ვერ სრულდება. ეს იწვევს ტკივილს, შეშუპებას და მოძრაობის შეზღუდვას. კოჭის პროთეზი არის მეთოდი, რომელსაც ხშირად ამჯობინებენ ამ პრობლემების მოსაგვარებლად.
პროთეზი განსხვავდება კოჭის დაფიქსირების (არტროდეზის) ოპერაციისგან, რომელიც სრულად ფლაკონებს ანუ აჩერებს სახსრის მოძრაობას. მოძრაობის უნარის შენარჩუნების გამო პაციენტები უფრო ადვილად უბრუნდებიან ყოველდღიურ აქტივობებს. გარდა ამისა, ის აბრუნებს მოძრაობის თავისუფლებას, რაც პირდაპირ გავლენას ახდენს ცხოვრების ხარისხზე.
პროთეზის სხვადასხვა ტიპი შეირჩევა პაციენტის საჭიროებების მიხედვით. კოჭის სრული პროთეზი მოიცავს სახსრის მთლიანად შეცვლას. ნაწილობრივი პროთეზი გამოიყენება იმ შემთხვევებში, როდესაც მხოლოდ დაზიანებული ნაწილის შეცვლაა საჭირო. მოძრავი პროთეზი ინარჩუნებს კოჭის ბუნებრივი მოძრაობის უნარს და უპირატესობა ენიჭება აქტიური ცხოვრების წესის მქონე პირებს. ხოლო ფიქსირებული პროთეზი უზრუნველყოფს სტაბილურობას სახსრის მოძრაობის უნარის შეზღუდვით.
პროთეზის გამოყენების გავრცელება
კოჭის პროთეზი არის პროცედურა, რომელიც ტარდება დაახლოებით 25 წელია. მიუხედავად იმისა, რომ ის არ არის ისეთი გავრცელებული, როგორც მენჯ-ბარძაყისა და მუხლის პროთეზები, ბოლო წლების ტექნოლოგიურ მიღწევებთან ერთად წარმატების მაჩვენებელი საკმაოდ მაღალია.
მიმდინარე კვლევები აჩვენებს პაციენტთა კმაყოფილების დაახლოებით 90%-იან მაჩვენებელს ოპერაციიდან პირველი ოთხი წლის განმავლობაში. ეს მონაცემები აჩვენებს, რომ პროთეზი მკურნალობის ეფექტური ვარიანტია.
სწორი ტექნიკით ჩატარებული და რეაბილიტაციის პროცესი წარმატებით დასრულებული პროთეზების საშუალო სიცოცხლის ხანგრძლივობა შეადგენს დაახლოებით 15-20 წელს. თანამედროვე მედიცინის ტექნოლოგიებისა და ახალი თაობის მასალების წყალობით ეს პერიოდი დღესდღეობით მნიშვნელოვნად გახანგრძლივდა. სამეცნიერო კვლევები აჩვენებს, რომ სათანადო გამოყენებისას პროთეზები უპრობლემოდ ემსახურება 10-დან 15 წლამდე ან თუნდაც უფრო დიდხანს.
პროთეზების წარმატება დამოკიდებულია როგორც იმპლანტის ხარისხზე, ისე ქირურგიულ ტექნიკაზე. გამოიყენება საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისად დაპროექტებული ბიოთავსებადი მასალებისგან დამზადებული იმპლანტები. პაციენტის ასაკი და გამოყენების პირობები ასევე იმ ფაქტორებს შორისაა, რომლებიც გავლენას ახდენენ პროთეზის ხანგრძლივობაზე.
ვის უკეთდება კოჭის პროთეზი?
პაციენტის შერჩევა კოჭის პროთეზირების ოპერაციის წარმატების ყველაზე მნიშვნელოვანი გასაღებია. ართროზის ყველა შემთხვევა არ მოითხოვს პროთეზს. წარმატებული შედეგებისთვის გათვალისწინებულია გარკვეული კრიტერიუმები.
პაციენტები, რომლებსაც აღენიშნებათ მძიმე ხარისხის ართროზი
ადამიანები, რომლებსაც აქვთ სახსრის მძიმე ხარისხის ართროზი, წარმოადგენენ კოჭის ართროპლასტიკის ყველაზე გავრცელებულ პაციენტთა ჯგუფს. შემთხვევები, სადაც ხრტილოვანი ქსოვილი სრულად არის ცვეთილი და ძვალი ძვალს ეხახუნება, მიჩნეულია პროთეზის დასადებად შესაფერისად.
ოსტეოართრიტმა, რევმატოიდულმა ართრიტმა ან სხვა ანთებითმა სახსრის დაავადებებმა შეიძლება გამოიצვიოს ფუნქციის სერიოზული დაკარგვა. ეს დაავადებები იწვევს სახსრების მუდმივ დაზიანებას. კონსერვატიული მკურნალობისადმი რეზისტენტული ძლიერი ტკივილისა და მოძრაობის შეზღუდვის შემთხვევაში განიხილება ქირურგიული ჩარევა.
რევმატიული დაავადებები არის სისტემური დარღვევები, რომლებიც ანადგურებს სახსრებს. კერძოდ, ისეთი მდგომარეობები, როგორიცაა რევმატოიდული ართრიტი, სწრაფად აუარესებს სახსრის სტრუქტურას. ამიტომ ამ პაციენტთა ჯგუფში ხშირად განიხილება პროთეზის გამოყენება.
ტრავმული დაზიანების მქონე პაციენტები
წარსულში განცდილმა სერიოზულმა მოტეხილობებმა ან ამოვარდნილობებმა შეიძლება გამოიწვიოს სახსრის სწრაფი დეგრადაცია. ავარიების, ვარდნების ან სპორტული ტრავმების შედეგად კოჭმა შესაძლოა განიცადოს შეკეთებას დაქვემდებარებული მძიმე დაზიანება.
ტრავმის შემდგომი სახსრის დეფექტები იმ მდგომარეობათა შორისაა, რომლებიც მოითხოვს პროთეზს. სახსარში გავრცელებული ნამსხვრევიანი მოტეხილობები დროთა განმავლობაში იწვევს ართროზს. გარდა ამისა, ხშირად განმეორებადი ტრავმები იწვევს სახსრის ზედაპირების მუდმივ დაზიანებას.
თანდაყოლილი სახსრის პრობლემების მქონე პაციენტები
ზოგ ადამიანს თანდაყოლილი აქვს სტრუქტურული დარღვევები კოჭის სახსარში. ამ ანომალიებმა შეიძლება გამოიწვიოს ფუნქციის სერიოზული დაკარგვა ასაკის მატებასთან ერთად. მაგალითად, სახსრის განვითარების დარღვევები ართულებს ნორმალურ სიარულს.
მიუხედავად იმისა, რომ თანდაყოლილი პრობლემები იწყება ახალგაზრდა ასაკში, პროთეზის გამოსაყენებლად ზრდა დასრულებული უნდა იყოს. პროცედურა ტარდება პაციენტებზე, რომლებსაც დასრულებული აქვთ განვითარება.
პაციენტები განმეორებითი კოჭის მოტეხილობით
პროთეზი მიჩნეულია შესაფერისად იმ პირებისთვის, რომლებსაც აქვთ რამდენჯერმე განმეორებული კოჭის მოტეხილობა. შეუხორცებელი ან განმეორებითი მოტეხილობები გამოუსწორებლად აზიანებს სახსრის სტრუქტურას.
დაზიანების შეკეთების შეუძლებლობის შედეგად წარმოქმნილი სახსრის ართროზი წარმოშობს პროთეზის საჭიროებას. ჭარბწონიან პირებში ხშირი გადაბრუნებისა და მოტეხილობის რისკი უფრო მაღალია. სიმსუქნესთან დაკავშირებული ხშირი გადაბრუნების შედეგად შეიძლება განვითარდეს სახსრის დაზიანება.
პაციენტები, რომლებსაც არ უშველა სხვა სამკურნალო მეთოდებმა
როგორ წესი, კოჭის პროთეზი უტარდებათ პაციენტებს, რომლებზეც უკვე სცადეს ყველა სამკურნალო ვარიანტი და შედეგი ვერ მიიღეს. ძლიერი ტკივილი, რომელზეც ტკივილგამაყუჩებლები და ფიზიოთერაპია აღარ რეაგირებს, აძლიერებს პროთეზირების ჩვენებას.
მძიმე შემთხვევებში, სადაც მედიკამენტებითა და ფიზიოთერაპიით შედეგი არ მიიღწევა, შეიძლება განიხილებოდეს პროთეზი. თუმცა, 55 წლამდე ასაკის პაციენტებში იგი არ უნდა იქნას გამოყენებული, გარდა ძალიან გამონაკლისი შემთხვევებისა. პირები, რომლებსაც აქვთ აქტიური ინფექცია კოჭში, შაქრიანი დიაბეტი და ძვლების დეფორმაციები, არ არიან შესაფერისი კანდიდატები ამ ოპერაციისთვის.
რა სიტუაციებში გამოიყენება კოჭის პროთეზი?
პროთეზის გამოყენება დღის წესრიგში დგება გარკვეულ პირობებში. სახსრის დაზიანების მასშტაბი და მკურნალობაზე რეაქცია გავლენას ახდენს ამ გადაწყვეტილებაზე. პასუხი კითხვაზე, თუ რა სიტუაციებში და რატომ გამოიყენება კოჭის პროთეზი, პირდაპირ კავშირშია სახსრის ფუნქციების დარღვევის ხარისხთან.
სახსრის ფუნქციების სრულად დაკარგვა
ხრტილოვანი ქსოვილის სრული ცვეთა ხელს უშლის სახსარს თავისი ძირითადი ამოცანების შესრულებაში. ხრტილი არ არის ქსოვილი, რომელსაც შეუძლია თავისით აღდგენა. ამიტომ ერთხელ დაკარგვის შემდეგ უკუგება არ არის შესაძლებელი.
სახსარში გავრცელებული ნამსხვრევიანი მოტეხილობები დროთა განმავლობაში იწვევს სერიოზულ დეგრადაციას. წარსულში განცდილი ასეთი ტრავმები მომავალში იწვევს ართროზს. როდესაც ძვლოვანი ზედაპირები ერთმანეთის ხახუნს იწყებს, ტკივილი აუტანელი ხდება.
პროთეზის საჭიროების მქონე პირებში სახსრის ზედაპირების სიგლუვე დაკარგულია. დაზიანებული ხრტილი აუქმებს მოძრაობის ნორმალურ უნარს. სწორედ ამიტომ საჭირო ხდება ხელოვნური სახსრის ზედაპირები.
მოძრაობის შეზღუდვა და ძლიერი ტკივილი
პაციენტებს, რომლებსაც ესაჭიროებათ კოჭის ართროპლასტიკა, აქვთ მუდმივი ტკივილი. შეშუპება და დილის შებოჭილობა ართულებს ყოველდღიურ ცხოვრებას. გარდა ამისა, მოძრაობის დაკარგვა მატულობს.
ხანგრძლივი სიარულისას ტკივილი შესამჩნევად ძლიერდება. სახსარში ჩნდება ხახუნის შეგრძნება და ამას კრეპიტაცია ეწოდება. პაციენტებს ყოველი ნაბიჯის გადადგმისას დისკომფორტი აქვთ.
მძიმე, ბოლო სტადიის კოჭის ართრიტი იწვევს ფუნქციის დაკარგვას. კონსერვატიული მკურნალობისადმი რეზისტენტული ძლიერი ტკივილი მოითხოვს ქირურგიულ ჩარევას. როდესაც ტკივილგამაყუჩებლები აღარ არის ეფექტური, იძებნება ალტერნატიული გადაწყვეტილებები.
ყოველდღიური აქტივობების სერიოზული შეფერხება
ცხოვრების დაბალი ხარისხი არის კოჭის პროთეზირების ოპერაციის მნიშვნელოვანი მაჩვენებელი. პაციენტის ყოველდღიური აქტივობები იზღუდება. მარტივი მოძრაობებიც კი სირთულეს ქმნის.
სიარულის გაძნელება უარყოფითად მოქმედებს დამოუკიდებელ ცხოვრებაზე. კიბეებზე ასვლა, შოპინგი ან თუნდაც მოკლე მანძილზე სიარული პრობლემად იქცევა. შესაბამისად, პაციენტის მოძრაობის თავისუფლება დიდწილად მცირდება.
ტკივილისა და მოძრაობის შეზღუდვის გამო პაციენტი ემიჯნება სოციალურ აქტივობებს. ეს მდგომარეობა უარყოფითად მოქმედებს ფსიქიკურ ჯანმრთელობაზეც. პროთეზის ოპერაცია გვთავაზობს გამოსავალს იმ ჯანმრთელობის პრობლემებისთვის, რომლებიც სერიოზულად აქვეითებს ცხოვრების ხარისხს.
კონსერვატიული მკურნალობის უშედეგობა
ისეთი კონსერვატიული მეთოდების უშედეგობა, როგორიცაა მედიკამენტები, ინექციები და ფიზიოთერაპია, აძლიერებს პროთეზის შესახებ მიღებულ გადაწყვეტილებას. პირველ რიგში, ცდილობენ ოპერაციის გარეშე მკურნალობის ვარიანტებს. თუმცა, როდესაც ისინი წარუმატებელია, დღის წესრიგში დგება ქირურგიული ჩარევა.
შემთხვევები, სადაც ტკივილგამაყუჩებლები და ფიზიოთერაპია აღარ იძლევა პასუხს, წარმოადგენს პროთეზირების ჩვენებას. ეს გადაწყვეტილება მიღებული უნდა იქნას დეტალური შეფასების შედეგად. შეფასება უნდა ჩაატაროს ორთოპედმა, რომელიც სპეციალიზებულია ფეხისა და კოჭის ქირურგიაში.
კოჭის პროთეზი უტარდებათ პაციენტებს, რომლებზეც ყველა სამკურნალო ვარიანტი უკვე სცადა და შედეგი ვერ გამოიღო. ეს პროცედურა არის მკურნალობის ბოლო არჩეული მეთოდი. თუ არაოპერაციული მკურნალობით წარმატება არ მიიღწევა, დგება ქირურგიული ჩარევის საკითხი.
გადაწყვეტილების მიღების პროცესში გათვალისწინებულია ისეთი ფაქტორები, როგორიცაა პაციენტის ასაკი, ზოგადი ჯანმრთელობის მდგომარეობა და ცხოვრების წესი. პროთეზი წარმატებული ვარიანტია სახსრის ფუნქციების გასაუმჯობესებლად და ტკივილისგან გასათავისუფლებლად.
როგორ ტარდება კოჭის პროთეზირების ოპერაცია?
ოპერაციის პროცესის გაგება ამცირებს პაციენტების შიშებს. იმის ცოდნა, თუ რა მოხდება თითოეულ ეტაპზე, საშუალებას გაძლევთ უფრო კონტროლირებად წარმართოთ პროცესი. კოჭის პროთეზის ოპერაცია არის დაგეგმილი პროცედურა და წარმატებისთვის აუცილებელია სწორი მომზადება.
ოპერაციამდელი მოსამზადებელი პროცესი
ოპერაციის შესახებ გადაწყვეტილების მიღებამდე ტარდება ყოვლისმომცველი შეფასება. იკითხება ტკივილის ინტენსივობა, ხანგრძლივობა და თქვენი მოლოდინები. შესწავლილია წარსული მკურნალობა და თანმხლები დაავადებები.
ფიზიკური გასინჯვისას გულდასმით იზომება კოჭის მოძრაობის ამპლიტუდა. მოწმდება დეფორმაციის არსებობა, იოგების სიმტკიცე და კანის მდგომარეობა. ფასდება პულსი და ნერვული ფუნქციები.
ვიზუალიზაციის მეთოდებს სასიცოცხლო მნიშვნელობა აქვს. ფეხზე დგომით გადაღებული რენტგენოგრაფია აჩვენებს ართროზის სიმძიმეს. კომპიუტერული ტომოგრაფია სამგანზომილებიანად აფასებს ძვლოვან მარაგს და გამოიყენება პროთეზის ზომის დასაგეგმავად. რბილი ქსოვილების მდგომარეობის შესასწავლად შეიძლება მოითხოვონ მაგნიტურ-რეზონანსული ტომოგრაფია.
ოპერაციამდე ტარდება ისეთი ტესტები, როგორიცაა სისხლის ანალიზი, ეკგ და ფილტვების რენტგენი. ტარდება კონსულტაცია ანესთეზიოლოგთან. კონტროლქვეშ უნდა იქნას აყვანილი ქრონიკული დაავადებები, როგორიცაა შაქრიანი დიაბეტი და არტერიული წნევა. მიიღება თქვენი წერილობითი თანხმობა და ინიშნება საავადმყოფოს ვიზიტი.
ანესთეზია და ქირურგიული ჩარევის ეტაპები
ოპერაციის დროს გამოიყენება ზოგადი ან სპინალური ანესთეზია. პროცედურა ჩვეულებრივ ტარდება წელის ქვემოთ ანესთეზიის მიცემით. სისხლდენის შესამცირებლად ფეხზე მაკორეგირებელი ტურნიკეტი მაგრდება.
ქირურგიული ჩარევა ტარდება შემდეგი ეტაპებით:
სახსართან მიღწევა ხდება კოჭის წინა ზედაპირიდან გაკეთებული ჭრილობით
იწმინდება დაზიანებული ხრტილი და ძვლოვანი ფენა
წვივისა და კოჭის ძვლის ზედაპირები მზადდება სპეციალური ჭრილობებით
მეტალის პროთეზის კომპონენტები თავსდება ძვლოვან ზედაპირებზე
მათ შორის იდება პლასტმასის შუადები დეტალი
მოძრაობის ამპლიტუდის შემოწმებით ოპერაცია სრულდება
ოპერაციის დროს გულდასმით ინახება ნერვები, სისხლძარღვები და მყესები. პროთეზები ძვალზე მაგრდება ცემენტით ან ცემენტის გარეშე. ქირურგიული პროცედურა ჩვეულებრივ გრძელდება 1-2 საათის განმავლობაში.
ოპერაციის შემდგომი გამოჯანმრთელების პროცესი
საავადმყოფოში ყოფნის ხანგრძლივობა არის 1-2 დღე. პირველ დღეებში არ უნდა დაადგათ მთელი წონით ოპერირებულ ფეხს. განსაკუთრებით კრიტიკული მნიშვნელობა აქვს პირველ 3 კვირას, როდესაც ხდება პროთეზის შეხორცება.
პირველი 4 კვირის განმავლობაში თქვენი ფეხი დაცულია თაბაშირში ან სპეციალურ სასიარულო ჩექმაში. ამ პროცესში ფეხი უნდა გეჭიროთ გულის დონესთან შედარებით მაღლა. ეს მნიშვნელოვანია შეშუპების შესამცირებლად და ჭრილობის შეხორცების დასაჩქარებლად.
ოთხი კვირის შემდეგ იწყებთ სიარულს დამცავი ჩექმით. რვა კვირაში პაციენტების უმეტესობას შეუძლია ჩაიცვას ჩვეულებრივი ფეხსაცმელი. სამ თვეში შეგიძლიათ სრულად დაადგათ ფეხი და დაუბრუნდეთ ჩვეულებრივ ცხოვრებას. ყოველდღიურ ნორმალურ აქტივობებს დაბრუნება ჩვეულებრივ გრძელდება 3-6 თვე. სრული გამოჯანმრთელების პროცესი მთავრდება 6-12 თვის შუალედში.
ფიზიოთერაპია და ვარჯიშის პროგრამა
ფიზიოთერაპია ძალზე მნიშვნელოვანია კოჭის პროთეზირების ოპერაციებისთვის. ის იწყება ოპერაციის მომდევნო დღეს. ეს ადრეული მობილიზაცია აჩჩარებს გამოჯანმრთელებას და ამცირებს გართულებების რისკს.
ფიზიოთერაპიის ძირითადი მიზნებია სახსრის მოძრაობის ამპლიტუდის დაბრუნება, კუნთების ძალის გაზრდა და წონასწორობის განვითარება. თქვენთვის ინიშნება სპეციალური სავარჯიშო პროგრამა. საავადმყოფოში დაწყებული ვარჯიშები რეგულარულად უნდა შესრულდეს სახლშიც.
პირველ პერიოდში გამოიყენება მოსიარულე ან იღლიის ყავარჯნები. დროთა განმავლობაში მხარდაჭერა მცირდება და ხდება დამოუკიდებელ სიარულზე გადასვლა. კუნთების გამაძლიერებელი პროგრამები მხარს უჭერს პროთეზს და მის გარშემო არსებულ კუნთებს. შესაბამისად, თქვენი თანამშრომლობა ფიზიოთერაპიასთან პირდაპირ მოქმედებს ოპერაციის წარმატებაზე.
ამ პროცესში საჭიროა იყოთ მოთმინებით. თავი უნდა აარიდოთ უეცარ მოძრაობებს. არ უნდა გამოტოვოთ ექიმთან კონტროლი. ამის წყალობით მჭიდროდ კონტროლდება პროთეზის მდგომარეობა.
ხშირად დასმული კითხვები
არის თუ არა რისკიანი კოჭის პროთეზირების ოპერაცია?
როგორც ნებისმიერი ქირურგიული ჩარევა, კოჭის ართროპლასტიკაც შეიცავს გარკვეულ რისკებს. თუმცა, ეს რისკები შეიძლება მინიმუმამდე იქნას დაყვანილი სწორი ზომებით.
ინფექცია ოპერაციის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი რისკია. კოჭის გარშემო კინის სიმხურვალის გამო ეს რისკი შეიძლება ოდნავ მაღალი იყოს მენჯ-ბარძაყის ან მუხლის პროთეზებთან შედარებით. ანტიბიოტიკების გამოყენება და სტერილი ქირურგიული პირობები ამცირებს ინფექციის რისკს.
შესაძლებელია გამოვლინდეს ჭრილობის შეხორცების პრობლემები. რეგიონში არსებული კანის სტრუქტურის გამო საჭიროა ფრთხილად მოვლა. იშვიათად შეიძლება განვითარდეს ნერვის დაზიანება, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს ფეხის დაბუჟება ან სისუსტე. ღრმა ვენების თრომბოზი ან სისხლის კოლტების წარმოქმნა ასევე შესაძლო გართულებებს შორისაა.
პროთეზის მოშვება გრძელვადიან პერსპექტივაში რევიზიის ყველაზე ხშირი მიზეზია. დროთა განმავლობაში შეიძლება გამოჩნდეს იმპლანტთან დაკავშირებული პრობლემები, როგორიცაა ცვეთა, პროთეზის ირგვლივ მოტეხილობა ან ჩავარდნა. შესაბამისად, ნებისმიერ ქირურგიას აქვს თავისი რისკი და ექიმის მოვალეობაა ოპერაციის ჩატარება ყველა ზომის მიღებით.
რამდენ ხანს ძლებს პროთეზი?
პროთეზის სიცოცხლის ხანგრძლივობა იცვლება პაციენტის ასაკის, გამოყენების პირობებისა და იმპლანტის მახასიათებლების მიხედვით. სწორი ქირურგიული ტექნიკით საშუალო ხანგრძლივობა შეადგენს დაახლოებით 15-20 წელს.
თანამედროვე მედიცინის ტექნოლოგიებისა და ახალი თაობის მასალების წყალობით გამძლეობა შესამჩნევად გაიზარდა. სამეცნიერო კვლევები აჩვენებს, რომ წარმატებით ჩატარებული პროთეზები უპრობლემოდ ემსახურება 10-დან 15 წლამდე ან თუნდაც სათანადო გამოყენებისას უფრო დიდხანს.
ძველი პროთეზი შეიძლება შეიცვალოს ახალი ოპერაციით რევიზიული იმპლანტების გამოყენებით. მეორე მხრივ, ხანდაზმულ და დაბალი აქტივობის მქონე პირებში პირველი პროთეზი შეიძლება საკმარისი იყოს მთელი ცხოვრების განმავლობაში. პროთეზი დროთა განმავლობაში შეიძლება გაცვდეს და გარკვეული დონის მიღწევისას საჭირო გახდეს შეცვლა.
რა არის ოპერაციის შემდეგ ნორმალურ ცხოვრებაზე დაბრუნების ხანგრძლივობა?
პაციენტი ოპერაციიდან მე-20 დღეს მობილიზებულად იხმობება კონტროლზე. ექვს-რვა კვირაში ის უბრუნდება ნორმალურ ცხოვრებას.
სრული გამოჯანმრთელების პროცესი მთავრდება 6-12 თვის შუალედში. ოთხ თვეში იქნებით უკეთესად, ვიდრე ოპერაციამდე. ექვს თვეში იქნებით გამოჯანმრთელებული დაახლოებით 75 პროცენტით.
პაციენტების უმეტესობას შეუძლია სიარული ოპერაციიდან ოთხი კვირის შემდეგ დამცავი ჩექმის გამოყენებით. რვა კვირაში შესაძლებელია სიარული ჩვეულებრივი ფეხსაცმლის ჩაცმით. პაციენტთა უმრავლესობას შეუძლია მანქანის მართვა მარჯვენა კოჭის ოპერაციიდან რვა კვირის შემდეგ, ხოლო მარცხენა კოჭის შემთხვევაში უფრო ადრე.
ყოველდღიურ ნორმალურ აქტივობებს დაბრუნება ჩვეულებრივ გრძელდება 3-6 თვე. ოპერაციის შემდეგ არანაირი აკრძალვა არ არსებობს და პაციენტს შეუძლია ჩაატაროს თავისი ჩვეულებრივი ლოცვა/თაყვანისცემა.
შესაძლებელია თუ არა სპორტი პროთეზის ოპერაციის შემდეგ?
სპორტის საკითხი ერთ-ერთი ყველაზე ხშირად საინტერესო თემაა პაციენტებისთვის. ჩვეულებრივ, 8-12 კვირის შემდეგ შესაძლებელია დაბალი ინტენსივობის სპორტით დაკავება.
რეკომენდებულია ცურვა, სიარული და სტაციონარული ველოსიპედი. ცურვა ქმნის მინიმალურ დატვირთვას სახსარზე და უსაფრთხოა პროთეზიანი პაციენტებისთვის. თუმცა, თავი უნდა აარიდოთ მაღალი დარტყმის შემცველ სპორტს, როგორიცაა სირბილი და ხტომა.
პაციენტებს, რომლებსაც აქვთ კოჭის პროთეზი, არ შეუძლიათ დაკავდნენ სირბილის მოთხოვნის მქონე, კონტაქტური სპორტით და სახსრის გადამტვირთავი საქმიანობით. არ არის რეკომენდებული ისეთი მკაცრი და შეჯახების ალბათობის მქონე სპორტი, როგორიცაა ფეხბურთი, კალათბურთი, ფრენბურთი. მაგალითად, ჩოგბურთი მოითხოვს სწრაფ მიმართულების შეცვლას და ტვირთავს სახსარს.
დაბალი ინტენსივობის ვარჯიშებს შეუძლიათ გაზარდონ პროთეზის სიცოცხლის ხანგრძლივობა კუნთების ძალის შენარჩუნებით. მაღალი ინტენსივობის სპორტი ზრდის პროთეზის კომპონენტების მოშვების, ცვეთის ან ამოვარდნის რისკს.
რა არის კოჭის პროთეზის უპირატესობები და უარყოფითი მხარეები?
კოჭის პროთეზის მკურნალობას აქვს გარკვეული უპირატესობები და უარყოფითი მხარეები. მკურნალობამდე რეკომენდებულია დეტალური ინფორმაციის მიღება ექიმისგან.
უპირატესობები: უზრუნველყოფს მოძრაობადაკარგული სახსრის მუშაობისუნარიანობას. უზრუნველყოფს სახსრის მოძრაობის შენარჩუნებას და უფრო ბუნებრივ სიარულის პატერნს. ამცირებს გადაჭარბებულ დატვირთვას მეზობელ სახსრებზე. ართროდეზისგან განსხვავებით გრძელდება ორივე მიმართულებით მოძრაობის უნარი. კარგად ჩატარებული ოპერაციისას შესაძლებელია გამოყენება 15-20 წლის განმავლობაში.
უარყოფითი მხარეები: ბუნებრივ ჯანმრთელ სახსართან შედარებით იძლევა ნაკლები მოძრაობის საშუალებას. პროთეზის გაკეთების შემდეგ პაციენტს არ შეუძლია სიარული პროთეზის გარეშე, ეს არის შეუქცევადი დამმახსოვრებელი მკურნალობა. წლების განმავლობაში გადატვირთვამ, ტრავმამ, ოსტეოპოროზმა ან წონის ზედმეტმა ცვლილებებმა შეიძლება გაზარდოს პროთეზის მოშვების რისკი. შედეგად შესაძლოა საჭირო გახდეს რევიზიული პროთეზის გაკეთება.
მოკლედ კოჭის პროთეზის შესახებ
კოჭის პროთეზი მკურნალობის ეფექტური ვარიანტია იმ პაციენტებისთვის, რომლებსაც აქვთ სახსრის მძიმე ხარისხის დაზიანება. ის ათავისუფლებს ტკივილისგან და აბრუნებს მოძრაობის უნარს. შესაბამისად, პირდაპირ აუმჯობესებს თქვენს ცხოვრების ხარისხს.
თუმცა, ეს ოპერაცია არ არის შესაფერისი ყველა პაციენტისთვის. პაციენტის სწორი შერჩევა წარმატების გასაღებია. პირველ რიგში, სცადეთ ოპერაციის გარეშე მკურნალობის ყველა მეთოდი. იმ შემთხვევებში, როდესაც შედეგს ვერ იღებთ, განიხილეთ პროთეზის ვარიანტი გამოცდილ ორთოპედთან კონსულტაციით.
როდესაც მიიღებთ გადაწყვეტილებას ოპერაციის შესახებ, რეგულარულად მიიღეთ მონაწილეობა თქვენს ფიზიოთერაპიულ პროგრამაში. ამის წყალობით თქვენი პროთეზი უფრო დიდხანს გემსახurებათ და დაჩქარდება ნორმალურ ცხოვრებაზე დაბრუნების პროცესი.
