TUİP (ტრანსურეთრალური პროსტატის ინციზია) ოპერაცია წინამდებარე ჯირკვლის მინიმალურად ინვაზიური პროცედურაა. ის ჩვეულებრივ გამოიყენება კეთილთვისებიანი პროსტატის გადიდების, რომელსაც BPH (კეთილთვისებიანი პროსტატის ჰიპერპლაზია) ეწოდება, სამკურნალოდ გამოყენებული ქირურგიული ჩარევაა. TUİP ეფექტურია ახალგაზრდა მამაკაცებში, რომლებსაც BPH-ით გამოწვეული შარდვის პრობლემები და უნაყოფობის, ანუ ინფერტილობის, შესახებ შეშფოთება აქვთ. ის, როგორც წესი, შესაფერისია იმ პაციენტებისთვის, რომელთაც წინამდებარე ჯირკვლის ზომა 30 მლ-ზე ნაკლები აქვთ, შარდის ბუშტის ზომის მომატების დიაგნოზი დაუსვეს და მედიკამენტური მკურნალობით სიმპტომები არ გაუქრათ. BPH მამაკაცებში უროლოგიური პრობლემების ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული სახეა და, ძირითადად, 50 წლისა და უფროს მამაკაცებს აზიანებს. TUİP, ამ დაავადების ქირურგიულ მკურნალობაში უპირატესობების გამო, ხშირად გამოიყენებული მეთოდია.
TUİP ოპერაციის ჩატარებაზე გადაწყვეტილების მიღება, პაციენტისა და დაავადების მდგომარეობის მიხედვით, მხოლოდ ექიმებს შეუძლიათ. ყოველი პაციენტი განსხვავებულია, ამიტომ TUİP-ის ეფექტურობა პაციენტიდან პაციენტამდე შეიძლება განსხვავდებოდეს, ხოლო წარმატების მაჩვენებელი ისეთ ფაქტორებზე დამოკიდებული, როგორიცაა წინამდებარე ჯირკვლის ზომა, სიმპტომების სიმძიმე, არსებული ჯანმრთელობის მდგომარეობა და ქირურგიული უნარ-ჩვევები. ამიტომ TUİP ოპერაციის შესახებ დამატებითი ინფორმაციისა და ინდივიდუალური შეფასებისთვის საჭიროა უროლოგის კონსულტაცია.
TUİP რას წარმოადგენს?
ეს მეთოდი შეიძლება გამოყენებულ იქნას იმ შემთხვევაში, როცა წინამდებარე ჯირკვლის, კერძოდ კი BPH-ის (კეთილთვისებიანი პროსტატის ჰიპერპლაზია) სახელით ცნობილი, ზრდის გამო წარმოქმნილი მდგომარეობა შარდის ნაკადს აფერხებს ან სიმპტომებს იწვევს. TUİP არ არის შესაფერისი მეთოდი დიდი ზომის წინამდებარე ჯირკვლის შემთხვევაში და, როგორც წესი, გამოიყენება პროსტატის უფრო მსუბუქი გადიდების შემთხვევებში, ძირითადად იმ პირებში, რომელთა წინამდებარე ჯირკვლის მასა 30 გრ-ზე ნაკლებია.
TUİP ოპერაცია BPH-ის სამკურნალოდ არსებულ სხვა ქირურგიულ ვარიანტებთან შედარებით მინიმალურად ინვაზიურ ჩარევად ითვლება. ქირურგიული ჩარევის მინიმალური ხარისხის გამო ოპერაციის ხანგრძლივობა და შემდგომი აღდგენის პერიოდი უფრო მოკლეა. ამ მეთოდით BPH-ის სიმპტომები შეიძლება შემსუბუქდეს და შარდსადენში წნევის შემცირების შედეგად შარდვის პრობლემები აღმოიფხვრას. TUİP-ის უპირატესობებს შორისაა ნაკლები სისხლდენა, ჰოსპიტალში მოკლე ყოფნის ხანგრძლივობა, უფრო სწრაფი აღდგენის პროცესი და მძიმე გართულებების ნაკლები რისკი. გარდა ამისა, TUİP ოპერაციამ შეიძლება სექსუალურ ფუნქციებზე ალტერნატიულ ქირურგიულ ვარიანტებთან შედარებით ნაკლები გავლენა მოახდინოს.
TUİP როგორ კეთდება?
TUİP ოპერაციის დროს რეზექტოსკოპი, ანუ ქირურგიული ინსტრუმენტი, სასქესო ორგანოს წვერიდან შარდს შარდის ბუშტამდე (შარდსადენი) მიმყვან მილში შეჰყავთ. ქირურგი პროსტატისა და შარდის ბუშტის შემაერთებელ ზონაში (შარდის ბუშტის ყელი) ერთ-ორ პატარა არხს აკეთებს, რათა შარდის გზა გაფართოვდეს და შარდი უფრო ადვილად გადიოდეს.
პროცედურა მოკლევადიანია და ჰოსპიტალში ყოფნის ხანგრძლივობა, როგორც წესი, ერთი დღეა. აღდგენის პერიოდში შეიძლება შარდსადენში დროებითი შეწუხება და შარდვისას წვა, ანუ მსუბუქი სიმპტომები, გამოვლინდეს. TUİP ოპერაციის ზოგადი მსვლელობის ეტაპები შემდეგნაირია:
ოპერაციამდელი პროცედურა: ოპერაციამდე მნიშვნელოვანია, ექიმის მიერ მიცემულ ინსტრუქციებს მივყვეთ. საჭიროა რეკომენდებული კვლევების ჩატარება, სისხლის გამათხელებელი მედიკამენტის მიღების შემთხვევაში ის რამდენიმე დღით ადრე უნდა შეწყდეს და ოპერაციამდელი მომზადების პროცესი სწორად უნდა მიმდინარეობდეს.
ანესთეზია: TUİP ოპერაცია ტარდება ზოგადი ან სპინალური (წელის) ანესთეზიის ქვეშ. ანესთეზიის მეთოდი ექიმის არჩევანისა და პაციენტის მდგომარეობის მიხედვით განსხვავდება, თუმცა უმეტეს შემთხვევაში სპინალური ანესთეზიით მხოლოდ რეგიონული გაყრუება მიიღწევა.
ინციზიის გაკეთება: პროცედურის დროს ექიმი შარდსადენის გასახსნელად წინამდებარე ჯირკვლის ქვედა ნაწილში ინციზიას აკეთებს. ეს, როგორც წესი, სასქესო ორგანოს წვერიდან ენდოსკოპიურად (დახურულად) ხდება.
წინამდებარე ჯირკვლის ქსოვილის შესწავლა: ინციზიის გაკეთების შემდეგ ექიმს შეუძლია წინამდებარე ჯირკვლის ქსოვილის უკეთ დასანახად სპეციალური ინსტრუმენტი გამოიყენოს. ეს ინსტრუმენტი პროცედურის ჩასატარებელი ზონის გამოსახულებას იძლევა და ექიმს უკეთეს მითითებებს აძლევს.
წინამდებარე ჯირკვლის შიდა ნაწილის გახსნა: ინციზიის გახსნის შემდეგ წინამდებარე ჯირკვლის შიდა ნაწილი, როგორც წესი, ელექტრული ან ლაზერული აპარატით მცირე ჭრილობებს განიცდის. ამ ჭრილობების მიზანია წინამდებარე ჯირკვლის შიდა წნევის შემცირებით შარდის ნაკადის გაუმჯობესება.
პროცედურის დასრულება: წინამდებარე ჯირკვლის შიდა ნაწილში ჭრილობების გაკეთების შემდეგ, პატარა სისხლდენები კონტროლდება და კათეტერის ჩადგმით პროცედურა სრულდება.
TUİP ვისზე ტარდება?
TUİP, როგორც წესი, გამოიყენება კეთილთვისებიანი პროსტატის ჰიპერპლაზიის სახელით ცნობილი წინამდებარე ჯირკვლის გადიდების გამო წარმოქმნილი სიმპტომების მქონე მამაკაცი პაციენტებისთვის, ასევე უნაყოფობის ეჭვის მქონე, პატარა წინამდებარე ჯირკვლის მქონე ახალგაზრდა მამაკაცებისთვის. BPH წინამდებარე ჯირკვლის ასაკთან დაკავშირებული გადიდების შედეგად ვითარდება და შარდვაში სხვადასხვა სირთულეებს იწვევს. ზოგადად, TUİP-ის ჩატარების შემთხვევებია შემდეგი:
შარდვის სასწრაფო და ხშირი აუცილებლობა
შარდვისას გაძნელება
შარდის ნელი დენა
ღამით შარდვის მატება
შარდის წყვეტილი გამოყოფა
შარდის უკონტროლობა
შარდვის სრული შეუძლებლობა
შარდის ბუშტის სრულად არ დაცლის შეგრძნება
განმეორებადი შარდსადენის ინფექციები
თირკმლისა და შარდის ბუშტის დაზიანებები
შარდის ბუშტში კენჭების წარმოქმნა
შარდში სისხლის გამოჩენა
TUİP ზემოთ აღნიშნული ჩივილების მკურნალობისა და თავიდან აცილების შემთხვევაში ჩასატარებელი ეფექტური სამკურნალო ვარიანტია. თუმცა, ყოველი პაციენტი განსხვავებულია, ამიტომ ოპერაციის შესახებ გადაწყვეტილება ექიმმა შეიძლება ინდივიდუალური მდგომარეობის მიხედვით განსაზღვროს.
TUİP მეთოდის უარყოფითი მხარეები რა არის?
TUİP წინამდებარე ჯირკვლის დაავადებების სამკურნალოდ გამოყენებული უსაფრთხო მეთოდია, თუმცა მას შეიძლება ჰქონდეს ზოგიერთი უარყოფითი მხარე. TUİP წინამდებარე ჯირკვლის ზომისა და პაციენტის მდგომარეობის მიხედვით გამოყენების თვალსაზრისით შეზღუდვების მქონე ქირურგიული მეთოდია. მაგალითად, დიდი ზომის წინამდებარე ჯირკვლის ან ხშირად განმეორებადი სიმპტომების შემთხვევაში შეიძლება უფრო ინვაზიური ქირურგიული ვარიანტები, როგორიცაა hoLEP/thuFLEP, იქნეს არჩეული. TUİP მეთოდის ზოგიერთი უარყოფითი მხარე შემდეგნაირად შეიძლება იყოს აღნიშნული:
განმეორების შესაძლებლობა: იმის გამო, რომ TUİP სხვა ქირურგიულ მეთოდებთან შედარებით უფრო ინვაზიურია და წინამდებარე ჯირკვლის მთლიანად არ ხდება მოცილება, წინამდებარე ჯირკვლის ხელახალი გადიდების გამო სიმპტომები ისევ შეიძლება გამოვლინდეს. ოპერაციის განმეორების მაჩვენებელი შეიძლება განსხვავდებოდეს წინამდებარე ჯირკვლის ზომისა და პაციენტის მდგომარეობის მიხედვით.
წინამდებარე ჯირკვლის მთლიანად არ მოცილება: TUİP წინამდებარე ჯირკვლის შიდა ნაწილში ჩატარებული ჭრილობებით მიზნად ისახავს წინამდებარე ჯირკვლის შიდა წნევის შემცირებას. თუმცა, ეს პროცედურა წინამდებარე ჯირკვლის მთლიანად მოცილებას არ უზრუნველყოფს, ამიტომ დიდი ზომის წინამდებარე ჯირკვლის მქონე პაციენტებში შეიძლება ნაკლებად ეფექტური იყოს და სხვა ქირურგიული მეთოდები გახდეს საჭირო.
სექსუალური გვერდითი მოვლენები: TUİP ოპერაციის შემდეგ ძალიან დაბალი ალბათობით ზოგიერთ პაციენტში სექსუალური ფუნქციის დარღვევა შეიძლება განვითარდეს. იშვიათ შემთხვევებში შეიძლება ეიაკულაციის პრობლემები წარმოიქმნას, მაგალითად, სპერმის შარდსადენში უკან მოძრაობა ან სპერმის რაოდენობის შემცირება. ეს მდგომარეობები, როგორც წესი, დროებითია და დროთა განმავლობაში გამოსწორების ტენდენციას იჩენს.
შარდის უკონტროლობის რისკი: TUİP ოპერაციის შემდეგ იშვიათ შემთხვევებში შეიძლება წარმოიშვას ინკონტინენცია (შარდის უკონტროლობის პრობლემა), რომელიც, როგორც წესი, დროებითი მდგომარეობაა და დროთა განმავლობაში გამოსწორდება.
ექიმები პაციენტის მდგომარეობისა და სიმპტომების შეფასებით გვთავაზობენ ყველაზე შესაფერის სამკურნალო ვარიანტს. სამკურნალო ვარიანტების უპირატესობებისა და უარყოფითი მხარეების შესახებ წინასწარი ინფორმირებულობა ოპერაციაზე გადაწყვეტილების მიღებისას უფრო მშვიდად ყოფნაში დაგეხმარებათ.
TUİP მეთოდს გვერდითი მოვლენები და გართულებები აქვს?
ყველა ქირურგიულ პროცედურაში შესაძლებელია, TUİP ოპერაციასაც შეიძლება ჰქონდეს გარკვეული პოტენციური გვერდითი მოვლენები და გართულებები. პროცედურის რისკი და სიმძიმე ყველასთვის ერთნაირი არ არის და პაციენტიდან პაციენტამდე შეიძლება განსხვავდებოდეს. შესაძლო გვერდითი მოვლენებიდან ზოგიერთი შემდეგია:
სისხლდენა: TUİP ოპერაციის შემდეგ რამდენიმე დღის განმავლობაში სისხლდენა შეიძლება შეინიშნოს. ის, როგორც წესი, მსუბუქი ან საშუალო ხარისხის სისხლდენით იწყება და უმეტეს შემთხვევაში თავისით წყდება.
შარდსადენის ინფექცია: შარდსადენის ინფექცია ნებისმიერი პროსტატის ოპერაციის შემდეგ გავრცელებული მდგომარეობაა და TUİP-ის შემდეგაც არსებობს შარდსადენის ინფექციის რისკი. ოპერაციის შემდეგ, რაც უფრო ხანგრძლივად რჩება სასქესო ორგანოში კათეტერი, ინფექციის რისკი მით იზრდება. შარდსადენის ინფექციის მკურნალობამ შეიძლება ანტიბიოტიკის გამოყენება მოითხოვოს.
დროებითი შარდვის გაძნელება: ოპერაციიდან რამდენიმე დღემდე შეიძლება დროებითი შარდვის გაძნელება იყოს. ამ მდგომარეობის შესამსუბუქებლად, სასქესო ორგანოში მოკლევადიანად კათეტერი შეიძლება ჩაიდგას, რომელსაც სონდასაც უწოდებენ.
შარდის უკონტროლობა: TUİP-ის შემდეგ იშვიათად შეიძლება შარდის უკონტროლობა (ინკონტინენცია) განვითარდეს. ეს მდგომარეობა შარდის შეკავების მექანიზმის დროებით დარღვევის შედეგად წარმოიქმნება. შარდის უკონტროლობის პრობლემა უმეტეს პაციენტებში დროთა განმავლობაში გამოსწორდება.
ზემოთ აღნიშნული გვერდითი მოვლენები და გართულებები TUİP პროცედურის დროს ან მის შემდეგ შეიძლება გამოვლინდეს. ნახსენები გვერდითი მოვლენები, როგორც წესი, დროებითია და აღდგენის პერიოდში თავისით გამოსწორების ტენდენციას იჩენს.
TUR-P-თან შედარებით რა უპირატესობები აქვს?
TUR-P (ტრანსურეთრალური პროსტატის რეზექცია) წინამდებარე ჯირკვლის ერთი ნაწილის ან მთლიანად მოსაცილებლად გამოყენებული გავრცელებული ქირურგიული ჩარევაა. TUİP-სა და TUR-P-ს შორის გარკვეული განსხვავებები არსებობს უპირატესობების თვალსაზრისით. აქ მოცემულია TUİP-ის ზოგიერთი უპირატესობა TUR-P-თან შედარებით:
ნაკლებად ინვაზიური: TUİP წინამდებარე ჯირკვალზე ჩატარებულ მინიმალურ ჭრილობებს მოიცავს, მაშინ როცა TUR-P-ის დროს წინამდებარე ჯირკვლის ქსოვილი შეიძლება მოცილდეს. ამიტომ TUİP ნაკლებად ინვაზიური პროცედურაა და, როგორც წესი, გართულების ნაკლები რისკი აქვს.
სისხლდენის ნაკლები რისკი: TUİP მეთოდს TUR-P-თან შედარებით სისხლდენის ნაკლები რისკი აქვს. ეს კი ნიშნავს, რომ ოპერაციის შემდგომი სისხლდენის გართულებები ნაკლებად ხშირია. TUİP კარგ ვარიანტად ითვლება სისხლის გამათხელებელ მედიკამენტებს მიმღები და სისხლის შედედების პრობლემის მქონე პირებისთვის.
ჰოსპიტალში მოკლე ყოფნის ხანგრძლივობა: TUİP პროცედურა, როგორც წესი, ჰოსპიტალში მოკლე ყოფნას მოითხოვს. პაციენტები, როგორც წესი, პროცედურის ჩატარების დღესვე ან მომდევნო დღეს შეიძლება გაწერონ. TUR-P-ის დროს ჰოსპიტალში ყოფნის ხანგრძლივობა უფრო გრძელი შეიძლება იყოს.
სექსუალურ ფუნქციებზე ნაკლები გავლენა: TUİP-ს სექსუალურ ფუნქციებზე, როგორც წესი, ნაკლები უარყოფითი გავლენა აქვს. წინამდებარე ჯირკვლის მხოლოდ მცირე ნაწილის მოცილების გამო სექსუალური ფუნქციები ნაკლებად შეიძლება დაზიანდეს. TUR-P-ის დროს კი ზოგიერთ შემთხვევაში სექსუალური ფუნქციის დარღვევა უფრო ხშირად გვხვდება და გავლენა მუდმივი შეიძლება იყოს.
TUİP ოპერაციით, ექიმის მიერ შერჩეულ შესაბამის პაციენტებში, შეიძლება მიღწეულ იქნას წარმატებული შედეგები და სიმპტომები მნიშვნელოვნად შემცირდეს. ამ მეთოდის შესაფერისობის დასადგენად აუცილებელია უროლოგის მიერ ჩატარებული შეფასება.
